มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


อรูปฌาน ทำไมถึงไม่มี มรรคจิตผลจิต ครับ




ในโลกุตตรจิต 40 ทำไม มรรคจิต ผลจิต ของพระอริยเจ้ามีแค่ ปฐมฌาน ถึง ปัญจมฌาน ครับ แล้ว อรูปฌาน 6 -9 ทำไมไม่มีปรากฏด้วย หรือว่าในขณะอยู่ในอรูปฌานไม่สามารถบรรลุมรรคผลได้ครับ
ขอบพระคุณครับ

โดย jua - [20 ก.ค. 2559 , 19:45:18 น.] ( IP = 115.87.226.11 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1

สวัสดีค่ะคุณjua

ที่ถามว่าในโลกุตตรจิต๔๐ ทำไม มรรคจิต ผลจิต ของพระอริยเจ้ามีแค่ ปฐมฌาน ถึง ปัญจมฌาน ไม่มีอรูปฌาน???


ตอบ ให้คำนึงถึงองค์ฌานค่ะ...

- รูปาวจรปฐมฌาน เจตสิกประกอบ ๓๕ (เว้นวิรตี๓)
มีองค์ฌาน๕ คือ วิตก วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา

-รูปาวจรทุติยฌาน เจตสิกประกอบ ๓๔ (เว้นวิรตี๓, วิตก)
มีองค์ฌาน๔ คือ - วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา

-รูปาวจรตติยฌาน เจตสิกประกอบ ๓๓ (เว้นวิรตี๓, วิตก, วิจาร)
มีองค์ฌาน๓ คือ - - ปีติ สุข เอกัคคตา

-รูปาวจรจตุตถฌาน เจตสิกประกอบ ๓๒ (เว้นวิรตี๓, วิตก, วิจาร, ปีติ)
มีองค์ฌาน๒ คือ - - - อุเบกขา เอกัคคตา

-รูปาวจรปัญจมฌาน เจตสิกประกอบ ๓๐ (เว้นวิรตี๓, วิตก, วิจาร, ปีติ, อัปปมัญญา๒)
มีองค์ฌาน๒ คือ - - - อุเบกขา เอกัคคตา


-อรูปาวจรฌานจิตที่๑ถึงที่๔ เจตสิกประกอบ ๓๐ (เว้นวิรตี๓, วิตก, วิจาร, ปีติ, อัปปมัญญา๒)
มีองค์ฌาน๒ คือ - - - อุเบกขา เอกัคคตา


จะเห็นได้ว่าอรูปฌานจิตนั้นประกอบด้วยองค์ฌาน๒ คืออุเบกขา และเอกัคคตา เหมือนกันและเท่ากันกับองค์ฌานของรูปาวจรปัญจมฌานจิต จึงนับอรูปาวจรฌานจิตว่าเป็นฌานจิตในชั้นปัญจมฌานเช่นกัน

[ในอรูปาวจรจิตจะต่างกันที่อารมณ์ ส่วนในรูปาวจรจิตจะต่างกันที่องค์ฌาน]


...ตอบตามความเข้าใจค่ะ หวังว่าคงพอจะช่วยทำให้เข้าใจขึ้นบ้างนะคะ
อนุโมทนาค่ะ

โดย พี่ดา [26 ก.ค. 2559 , 16:54:46 น.] ( IP = 124.121.254.8 : : )


  สลักธรรม 2

ในคัมภีร์พระอภิธรรม กล่าวถึงจิตปรมัตถ์ มี ๘๙ ดวง (โดยปกติ) / หรือ ๑๒๑ ดวง (โดยพิสดาร)
ในจิต ๑๒๑ ดวง มีมหัคคตจิต ๒๗ ดวง มีโลกุตตรจิต ๘ (โดยปกติ) / หรือ ๔๐ ดวง (โดยพิสดาร)

มหัคคตจิต จะแบ่งเป็น รูปฌานจิต และอรูปฌานจิต, ทั้งรูปฌานจิต และอรูปฌานจิต ไม่ใช่มรรคจิต ไม่ใช่ผลจิต
โลกุตตรจิต แบ่งเป็น มรรคจิต และผลจิต, ทั้งมรรคจิตและผลจิต ไม่ใช่ทั้งรูปฌานและอรูปณานจิต

การเจริญ รูปฌานที่ ๑ ถึง รูปฌานที่ ๔ หรือ ๕ ตามลำดับ แล้วต่อด้วยการเจริญอรูปฌานที่ ๑ ถึงอรูปฌานที่ ๔ ตามลำดับอรูปฌานเช่นกัน จะเรียกว่า ได้สมาบัติ ๘ หรือ ๙
จะไม่ใช้คำว่า อรูปฌานที่ ๖ ถึง ๙ (แม้จะเจริญต่อจากรูปฌานที่ ๕) เนื่องจากเป็นจิตคนละประเภท คนละอารมณ์กับรูปฌานจิต

บุคคลที่บรรลุธรรมโดยการพิจารณาการเข้า-ออกฌานเป็นบาทฐาน เบื้องต้นต้องเป็นการเข้า-ออกตามลำดับของรูปฌาน-อรูปฌาน โดยไม่ข้ามลำดับฌาน, จะเข้าอรูปฌานโดยไม่ผ่านรูปฌานไม่ได้ ด้วยเหตุนี้ จึงไม่จำเป็นต้องมีอรูปฌานต่างหากสำหรับพระอริยบุคคล, มิฉะนั้นจะกลายเป็นว่ามีจิตเกิน ๑๒๑ ดวง

โสดาปัตติมรรคจิต จำเป็นต้องมีไตรลักษณ์ทั้งในรูปและนามเป็นอารมณ์สำคัญในการเกิดมรรคจิตครั้งแรก ดังนั้น เฉพาะอรูปฌานที่ ๑ (ไม่มีรูป)โดยลำพังจึงไม่สามารถทำให้เกิดมรรคจิตเฉพาะดวงแรก แต่เมื่อได้มรรคจิตดวงแรกแล้ว มรรคจิตดวงต่อ ๆ มา ไม่จำเป็นต้องมีรูปก็ได้

พระอริยะที่เป็นฌานลาภีบุคคล (ผู้ที่บรรลุธรรมจากการพิจารณาฌานจิตที่ตนได้) และได้สมาบัตติ ๘ ด้วย สามารถเข้าอรูปฌานได้
พระอนาคามี และพระอรหันต์ที่ได้สมาบัติ ๘ สามารถเข้านิโรธสมาบัติด้วยอรูปฌานที่ ๔ (เนวสัญญานาสัญญายตนะกุศล-กิริยาฌานจิต)

พระโสดาบันบุคคล พระสกทาคามีบุคคล พระอนาคามีบุคคล เข้ารูปฌานกุศล-อรูปฌานกุศล
ส่วนพระอรหันต์บุคคลเข้ารูปฌานกิริยา-อรูปฌานกิริยา

โดย herbs [12 ส.ค. 2559 , 23:31:33 น.] ( IP = 110.168.5.205 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org