| Moonlanithi |
Vipassana Meditation |
OnlineStudy thai english |
Article |
สำนักวิปัสสนา อ้อมน้อย |
กิจกรรม | About Us |
หลักการพัฒนาตน (๓)
![]()
หลักการพัฒนาตน (๓)
โดย พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเดโช)
ตอนที่ผ่านมา
ตอนที่ ๓ พัฒนาด้านความมีเหตุผล
คุณค่าของความมีเหตุผล
ความมีเหตุผล ทําให้บุคคลมีบุคลิกภาพภายในเด่นประการหนึ่ง เพราะผู้มีเหตุผลย่อมเข้าใจอะไรได้ง่าย รู้จักคิดเป็น มีความยั้งคิด ไม่เอาแต่อารมณ์ รู้จักใช้ปัญญาไตร่ตรองก่อนทํา ก่อนพูดก่อนคิดเสมอ
ผู้มีเหตุผลดีสามารถปกครองสังคมได้ด้วยดี และทํานองเดียวกัน ย่อมจะง่ายต่อการปกครองด้วย ย่อมเป็นคนพร้อมเสมอ เพื่อจะพัฒนาสังคมที่ตนอยู่อาศัยด้วยความเต็มใจ เพราะพิจารณาด้วยปัญญาแล้วว่า สังคมนั้นมีเพื่อบุคคล และบุคคลมีเพื่อสังคม เมื่อสังคมดี บุคคลก็พลอยสุขสบายไปด้วย
หากสังคมวุ่นวายยุ่งเหยิงด้อยพัฒนาอยู่ บุคคลก็ย่อมพลอยลําบาก ขาดสันติสุขและขาดหลักประกันที่แน่นอนไปด้วย เพราะฉะนั้น ในการพัฒนาสังคมเป็นส่วนรวม จึงจําเป็นต้องพัฒนาบุคคลให้เป็นคนมีเหตุผลกันก่อน
โดย ทวีพร [1 ม.ค. 2550 , 19:21:32 น.] ( IP = 58.9.94.16 : : ) [ 1 ] [ 2 ]
สลักธรรม 1ในพระพุทธศาสนาได้แสดงหลักธรรมเพื่อการนี้ไว้หลายประการ ซึ่งเป็นการเสนอแนะให้บุคคลปฏิบัติตามเพื่อให้ตนเองมีเหตุผลทั้งสิ้น หลักธรรมเหล่านี้คือ
๑. หลักโยนิโสมนสิการ
๒. หลักสติสัมปชัญญะ
๓. หลักสัปปุริสธรรม
๑. หลักโยนิโสมนสิการ
๑. หลักโยนิโสมนสิการ ซึ่งหมายถึงการรู้จักคิดอย่างมีระเบียบ คิดถูกวิธี โดยวิถีทางแห่งปัญญานั้น
นอกจากจะทําให้บุคคลมีความคิดเห็นถูกต้องดังกล่าวมาแล้ว ยังช่วยสร้างความมีเหตุผลให้เกิดขึ้นแก่บุคคล อีกทางหนึ่งด้วยการรณรงค์ส่งเสริมและเผยแพร่คุณธรรมและจริยธรรมโดย ทวีพร [1 ม.ค. 2550 , 19:22:04 น.] ( IP = 58.9.94.16 : : )
สลักธรรม 2๒. หลักสติสัมปชัญญะ
สติ คือ ความระลึกได้ หมายถึงอาการที่จิตนึกขึ้นได้ว่าจะต้องทําอย่างไร จะต้องพูดอย่างไร เช่น นึกว่าพรุ่งนี้จะต้องตื่นแต่เช้าเพื่อไปให้ทันกําหนดเวลาที่นัดไว้ เป็นต้น เป็นอาการที่จิตไม่เผลอไผล ไม่หลงลืม เป็นอาการที่จิตใช้ดุลยพินิจพิจารณารอบคอบก่อนจึงปฏิบัติการ
สัมปชัญญะ คือ ความรู้ตัว หมายถึงอาการที่จิตรู้สึกตัวอยู่เสมอว่ากําลังทํา กํ ลังพูดอะไรอยู่ เป็นอาการที่จิตรู้แยกแยะสิ่งที่ตนเองทําและพูดทํานองว่า เป็นประโยชน์หรือไม่ เหมาะกับตนหรือไม่ เป็นความสุขหรือความทุกข์อย่างไร เป็นความดีความถูกต้องหรือไม่
สติสัมปชัญญะ เป็นธรรมะคู่กันท่านเรียกว่าเป็น โลกปาลธรรม (ธรรมคุ้มครองโลก) บ้าง เรียกว่า พหุปการธรรม (ธรรมมีอุปการะ) บ้าง เพราะเป็นธรรมคอยควบคุมพฤติกรรมของบุคคลให้ดําเนินไปอย่างถูกต้องไม่ผิดพลาด คอยควบคุมอารมณ์บุคคลมิให้วู่วาม ให้รู้จักคิด ให้รู้จักยั้งคิด มิให้ปล่อยความนึกคิด ไปตามความรู้สึกหรือตามเหตุผลที่มีความชอบใจไม่ชอบใจเป็นสื่อนําโดย ทวีพร [1 ม.ค. 2550 , 19:22:44 น.] ( IP = 58.9.94.16 : : )
สลักธรรม 3บุคคลผู้ขาดสติสัมปชัญญะแล้วย่อมขาดเหตุผล ทําอะไรตามใจชอบตกเป็นทาสของอารมณ์ ไร้การควบคุม เหมือนเรือที่ปราศจากหางเสือแม้แล่นไปได้ก็ยังเป็นเรืออันตราย ไม่น่าไว้ใจและไม่อาจถึงจุดหมายที่ประสงค์ได้ ฉะนั้น
สติสัมปชัญญะ เป็นธรรมมาคู่กัน ส่วนมากมักพูดหรือเขียนเพียงคํ าว่า สติ เท่านั้น ถึงกระนั้นก็ตาม ธรรมะทั้งสองนี้จะแยกจากกันมิได้ พึงทราบว่าแม่จะเห็นเพียงคํ าว่าสติเพียงคําเดียว ก็พึงนึกถึงรวมไปถึงความหมายของสัมปชัญญะในคํ าว่าสตินั้นด้วย
สติสัมปชัญญะ เป็นหลักธรรมที่ปลุกเร้าบุคคลให้มีเหตุผลให้รู้จักไตร่ตรองด้วยปํญญาเป็นอุปการะแก่ธรรม คือโยนิโสมนสิการ คือการรู้จักคิดอย่างมีเหตุผลด้วย ฉะนั้น ท่านจึงกล่าวว่า สติ (สัมปชัญญะ)เป็นหลักธรรมที่จะปรารถนาในที่ทุกสถานในกาลทุกเมื่อ และสติสัมปชัญญะนี้ยังควบคุมปัญญาอีกต่อหนึ่ง จึงเรียกว่าสติปัญญาคือหากมีแต่ปัญญาขาดสติควบคุมก็อาจใช้ปัญญา (ความรู้) นั้นไปในทางที่ก่อทุกข์โทษให้แก่ตัวและสังคมได้โดย ทวีพร [1 ม.ค. 2550 , 19:24:06 น.] ( IP = 58.9.94.16 : : )
สลักธรรม 4๓. หลักสัปปุริสธรรม
สัปปุริสธรรม หมายถึง ธรรมของสัตบุรุษ หรือคุณสมบัติของคนดี มีทั้งหมด ๗ ประการ แต่เฉพาะที่เสริมสร้างหรือส่งเสริมให้บุคคลมีบุคลิกภาพในด้านความมีเหตุผลนั้นได้แก่สัปปุริสธรรม ข้อแรกคือ ธัมมัญญุตา และข้อที่สอง คือ อัตถัญญุตา
ธัมมัญญุตา หมายถึง ความเป็นผู้รู้จักเหตุแห่งความสุข สิ่งนี้ล้วนเป็นเหตุแห่งความทุกข์เช่นรู้จักว่าสิ่งนี้เป็นเหตุ
อัตถัญญุตา หมายถึง ความเป็นผู้รู้จักผล เช่นรู้จักว่าสุขเป็นผลแห่งเหตุอันนี้ทุกข์เป็นผลแห่งเหตุอันนี้
ทั้งสองข้อนี้จัดว่าเป็น กฎแห่งเหตุผล ซึ่งเป็นกฎที่แนะนําให้บุคคลมีหลักยึดจะทําจะพูดอะไรให้มีหลักเพื่อจะได้ไม่เป็นคนหูเบาเชื่อใจหรือเชื่อใครง่าย ๆ เป็นกฎที่แนะนําให้บุคคลรู้เท่าทันเหตุการณ์และรู้ผลได้ผลเสีย
คนมีหลักธรรม ๒ ประการนี้เรียกว่าเป็นคนมีเหตุผล ซึ่งเป็นบุคลิกลักษณะของคนสําคัญ คนที่มีเหตุผลตามหลักนี้ ก่อนจะทําจะพูดอะไรจะต?องคิดถึงผลได้ผลเสียให้รอบคอบก่อน ไม่ทําอะไรตามอารมณ์ไม่วู่วาม เป็นคนที่มีจิตใจเยือกเย็นมีจิตใจกว้างขวาง สามารถทนฟังความคิดของผู้อื่นแม้จะไม่ตรงกับความคิดของตัวได้โดยไม่มีทิฐิมานะใด ๆ กฎข้อนี้จึงสร้างบุคลิกภาพให้แก่บุคคลได้อย่างหนึ่ง
โปรดติดตามตอนต่อไป
โดย ทวีพร [1 ม.ค. 2550 , 19:24:23 น.] ( IP = 58.9.94.16 : : )
สลักธรรม 5เข้ามาอ่านหลักการพัฒนาตนต่อค่ะ...ขอบพระคุณค่ะ โดย เซิ่น (เซิ่น) [4 ม.ค. 2550 , 23:13:03 น.] ( IP = 58.8.47.122 : : )
สลักธรรม 6เข้ามาอ่านแล้วก็รู้สึกว่าอธิบายไว้เข้าใจง่ายดี
....thank Qโดย ปุถุคน [14 พ.ค. 2552 , 07:50:43 น.] ( IP = 116.58.231.242 : : )
สลักธรรม 7best pillows matches your needs while telling the world about discount bedding egyptian sheets designer bedding king size bedding Home Contact Us Order Search Mens Watches Ladies.
โดย rebecca - [5 พ.ค. 2554 , 15:44:55 น.] ( IP = 123.153.79.148 : : )
สลักธรรม 8replica lv watches fake watches Russian Federal Space Agency is working on a new replica watch sought after GPS helps in locatingnavigating and fake watches three years Once it does a watch repairmans.
โดย jayden - [5 พ.ค. 2554 , 15:57:59 น.] ( IP = 123.153.79.148 : : )
สลักธรรม 9timewalker watches replica watch made wig perfectly replica watches budget and taste The collection is best known fake watches Ferragamo Bags for his.
โดย editha - [6 พ.ค. 2554 , 07:57:01 น.] ( IP = 123.153.79.25 : : )
สลักธรรม 10fake montblanc watches watches replica fashion trends and satisfy the fake watches timepieces and gifts as well as pieces from the replica watch first of its kind in India both guys and girls.
โดย may - [6 พ.ค. 2554 , 08:17:26 น.] ( IP = 123.153.79.25 : : )
[ 1 ] [ 2 ]
ขอเชิญแสดงความคิดเห็น คำเตือน
- การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด
ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล |
[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ] |
ลานภาพ |
ค้นหา |
สร้างสรรค์โดย |