พุทธวิทยาน่ารู้ (๑)

---

พุทธวิทยาน่ารู้ โดย พระครูศรีโชติญาณ (พระมหาแสวง โชติปาโล) วิจัยเกี่ยวกับเรื่อง สมถะที่เป็นบาทของวิปัสสนา โดยมากชาวพุทธผู้ที่สนใจการปฏิบัติธรรม มักจะพูดกันเสมอว่า การที่จะเจริญวิปัสสนาในเบื้องต้น จำเป็นจะต้องทำสมถะเสียก่อนแล้วจึงจะทำวิปัสสนาต่อไป ถ้าไม่ทำสมถะเสียก่อนแล้ว จะก้าวขึ้นไปทำวิปัสสนาได้อย่างไร เพราะสมถะเป็นเบื้องต้นของวิปัสสนา เท่าที่ผู้วิจัยเคยสังเกตมา ส่วนมากมักจะเป็นแบบนี้แทบทั้งนั้น เพื่อจะทำความเข้าใจให้เกิดขึ้นโดยยึดพระปริยัติเป็นหลัก ก็ใคร่ที่จะขออธิบายให้เป็นที่เข้าใจกันเสียในที่นี้เลย อันที่จริง แนวในการปฏิบัติธรรม เพื่อทำใจให้หมดจากกิเลสเครื่องเศร้าหมองใจนั้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าก็ได้ทรงวางไว้แล้ว โดยแยกการปฏิบัติออกเป็น ๒ แนว คือ

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [9 ม.ค. 2550 , 11:45:10 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 1 แนวที่ ๑ เรียกว่า "สมถยานิกะ" คือ เจริญฌานสมาบัติให้เกิดขึ้นเสียก่อน แล้วให้ฝึกหักฌานจนเกิดเป็นวสี ๕ คล่องแคล่ว ชำนิชำนาญ จากนั้นจึงค่อยต่อเป็นวิปัสสนา โดยเข้าฌานใดฌานหนึ่งแล้วก็ออกจากฌาน จากนั้นก็ให้ยกเอาองค์ของฌานเท่ที่ตนจะเข้านั้น เฉพาะองค์ที่ชัดที่สุดขึ้นพิจารณาโดยความเป็นพระไตรลักษณ์ การเจริญวิปัสสนาปัญญาแบบที่ว่านี้ท่านเรียกว่า "สมถยานิกะ" ถ้าสำเร็จมรรค-ผล ท่านก็เรียกผู้สำเร็จแนวที่ว่านี้ว่า "เจโตวิมุตติ" อาจมีชื่อพิเศษเป็น เตวิชโช ฉฬภิญโญ คือ ผู้ที่ได้วิชชา ๓ หรือผู้ได้อภิญญา ๖ เป็นต้น

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [9 ม.ค. 2550 , 11:48:45 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 2 แนวที่ ๒ เรียกว่า "วิปัสสนายานิกะ" คือ เจริญวิปัสสนาปัญญาล้วนๆ ทีเดียว โดยที่ไม่จำเป็นจะต้องไปทำฌานสมาบัติอะไรให้เกิดขึ้นก่อนก็ได้ พอเริ่มทำก็กำหนดนามรูปกันทีเดียว หมายความว่า พอตนเรียนอารมณ์ พร้อมทั้งวิธีกำหนดจากอาจารย์ผู้สนอจนเข้าใจแล้ว ก็ลงมือปฏิบัติหลังจากที่ตนได้สถานที่ที่สบาย บุคคลที่สบาย ละปลิโพธกังวลเล็กๆ น้อยๆ หมดแล้ว ก็ทำวิปัสสนาได้ทีเดียว พอวิปัสสนาเกิดขึ้นตนเองก็จะต้องประคองพลธรรมทั้ง ๕ ประการ มีศรัทธาเป็นต้นให้เสมอภาคกัน ในไม่ช้าก็จะสามารถแยกฆนสัญญาออกจากกันได้ เมื่อสามารถทำลายฆนสัญญาให้แตกออกจากกันได้แล้ว นามรูปก็จะปรากฎขึ้น ถ้าผู้ปฏิบัติพยายามทำต่อไปโดยไม่ลดละก็สามารถที่จะบรรลุถึงมรรค-ผล ได้ตามประสงค์ วิธีปฏิบัติแบบหลังที่ว่านี้ท่านเรียกว่า "ปัญญาวิมุตติ" และจะได้ชื่อพิเศษว่า "สุขวิปัสสโก" ที่มักแปลกันว่า "เห็นแจ้งอย่างแห้งแล้ง"

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [9 ม.ค. 2550 , 11:49:55 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 3 นอกจากนั้น ยังได้พูดถึงความสามารถของพระอริยบุคคลทั้ง ๒ จำพวกนี้ไว้อีกว่า ๑. สมถยานิกะ ทำลายตัณหาก่อน ๒. วิปัสสนายานิกะ ทำลายอวิชชาก่อน อันที่จริง ตัณหาเป็นอกุศลเหตุเดียว มีอาณาเขตแคบส่วนอวิชชานั้นเป็นอกุศล ๒ เหตุ มีอาณาเขตกว้างขวาง อันนี้หมายความว่า ในที่ใดมีตัณหาในที่นั้นก็จะต้องมีอวิชชาเกิดร่วมด้วยเสมอไป แต่ตรงกันข้ามในที่ใดมีอวิชชาในที่นั้นจะมีตัณหาเกิดร่วมด้วยก็ได้ ไม่เกิดร่วมด้วยก็ได้ เพราะอวิชชาเป็นบาปที่ทั่วไปในอกุศลทั้งปวง อันนี้พูดกันเฉพาะสหชาติ แต่ถ้าจะพูดกันโดยอารัมมณสัตติและอุปนิสสยสัตติแล้ว อวิชชาก็ตั้งอยู่ในฐานะเป็นบิดาของตัณหา เพราะเป็นอดีตเหตุนั่นเอง ส่วนตัณหาเล่า ก็มีฐานะเป็นเสมือนบุตร ที่เป็นเช่นนี้ เพราะตนเป็นได้เพียงปัจจุบันเหตุในอันที่จะส่งผลต่อไปในอนาคตภพนั่นเอง โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [9 ม.ค. 2550 , 11:50:30 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 4 ได้เข้ามาอ่านแล้วรู้สึกได้เลยว่า..สมกับชื่อเรื่องว่า พุทธวิทยาน่ารู้ เลยขอรับ และเป็นความรู้ที่นำมาซึ่งความสว่างไสวในธรรมจริงๆครับผม กราบขอบพระคุณอย่างสูงยิ่งขอรับ

โดย ทับตะวัน (ทับตะวัน) [9 ม.ค. 2550 , 17:42:38 น.] ( IP = 58.9.149.25 : : )

สลักธรรม 5 เป็นเรื่องที่น่ารู้จริงๆ เป็นเรื่องที่น่ารู้จริงๆ สมกับชื่อเรื่องเลย และอ่านแล้วก็ยิ่งรู้สึกเสียดายที่ไม่มีโอกาสได้ศึกษาเล่าเรียนกับท่านค่ะ ขอบพระคุณพี่เณรมากค่ะที่นำเรื่องที่ทรงคุณค่ามาให้อ่าน

โดย พี่ดา (พี่ดา) [9 ม.ค. 2550 , 18:32:56 น.] ( IP = 58.9.149.25 : : )

สลักธรรม 6 เป็นความรู้ที่ควรศึกษาและทำความเข้าใจค่ะ ขอบพระคุณค่ะ

โดย เซิ่น (เซิ่น) [9 ม.ค. 2550 , 21:33:24 น.] ( IP = 58.8.52.186 : : )

สลักธรรม 7 ขอบพระคุณมากค่ะ มาศึกษามุมมองของธรรมค่ะ เห็นว่าธรรมมีความกว้างขวาง และมีแง่มุมที่น่าศึกษาอย่างยิ่ง ท่านพระครูจึงเป็นปราชญ์ผู้มีความรู้ในธรรมที่กว้างขวาง และ อธิบายธรรมได้งดงามอย่างยิ่ง

โดย น้องอุ๊ (asomsopon) [10 ม.ค. 2550 , 18:49:21 น.] ( IP = 125.24.36.18 : : )

สลักธรรม 8 microbead pillow bed linens down pillows kid bedding bedding Sheets sheridan bedding king size pillows boys bedding pillow cases Sheets.

โดย muller - [6 พ.ค. 2554 , 14:15:02 น.] ( IP = 123.153.79.25 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด