|
มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ |
|||||||||
| Moonlanithi |
Vipassana Meditation |
OnlineStudy thai english |
Article |
สำนักวิปัสสนา อ้อมน้อย |
กิจกรรม | About Us |
|
มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ |
|||||||||
| Moonlanithi |
Vipassana Meditation |
OnlineStudy thai english |
Article |
สำนักวิปัสสนา อ้อมน้อย |
กิจกรรม | About Us |
หลักการพัฒนาตน (๑๐)
หลักการพัฒนาตน (๑๐)
โดย พระธรรมกิตติวงศ์ (ทองดี สุรเดโช)
ตอนที่ผ่านมา
ตอนที่ ๘ พัฒนาด้านความเสียสละ
คุณค่าของความเสียสละ
สังคมจะดํารงความเป็นสังคมอยู่ได้ คนในสังคมจะยังร่วมมือช่วยเหลือเกื้อกูลกันและกันอยู่ได้ หรือสังคมจะเกิดสันติสุขแท้จริงขึ้นได้ ก็เพราะอาศัยความเสียสละเป็นพื้นฐานสําคัญ ไม่ว่าสังคมนั้นจะเป็นสังคมใหญ่หรือสังคมย่อยขนาดครอบครัว ย่อมต้องอาศัยความเสียสละทั้งสิ้น
ความเสียสละเป็นคุณธรรมเครื่องยึดโยงนํ้าใจไมตรี ระหว่างพี่น้อง ระหว่างมิตรกับมิตร ระหว่างนายจ้างกับลูกจ้าง ระหว่างสามีกับภรรยา ระหว่างชุมชนกับชุมชน ความเสียสละขยายขอบเขตออกไปมากเพียงใด ความสงบสุข ความมั่นคงย่อมแผ่ไพศาลขยายขอบเขตออกไปเพียงนั้น ขาดความเสียสละเสียแล้ว สันติสุขย่อมถูกทําลายลงโดยลําดับ ความทุกข์ลําเค็ญจะเกิดขึ้นมาแทนที่ ความเสียสละจึงเป็นหลักคุณธรรมดํารงสังคมโดยแท้
สังคมที่มีสมาชิกในสังคมนั้นเป็นผู้เสียสละ เป็นนักเสียสละอยู่ย่อมเป็นสังคมที่ไม่ขาดความร่วมมือ ไม่แล้งนํ้าใจ และเป็นสังคมที่ไว้วางใจไหว้วานกันได้ โดยไม่ต้องมีวัตถุหรือทรัพย์สินมาเป็นเครื่องต่อรองเป็นหลักสําคัญ แต่จะช่วยเหลือซึ่งกันและกันด้วยนํ้าใจ
ความเสียสละ เป็นความเสียอย่างเดียวที่มีคุณค่าและไม่เสียหาย แต่เป็นความเสียที่มีคุณประโยชน์ มีความดีอยู่ในตัว และมีผลดีเมื่อปฏิบัติ เป็นเหตุให้บุคคลมีนํ้าใจช่วยเหลือกันและกัน เป็นเหตุให้บุคคลพูดจากันด้วยไมตรี ใฝ่ประโยชน์แก่กันและกัน และเป็นเหตุให้บุคคลไม่ถือยศถืออย่างด้วยความมานะถือตัวจัด สามารถลดความเห็นแก่ตัวลงได้ ความเสียสละจึงมีคุณค่าต่อสังคมมาก
โดย ทวีพร [11 ม.ค. 2550 , 09:55:19 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )
สลักธรรม 1
หลักธรรมที่พัฒนาเรื่องความเสียสละ
ในพระพุทธศาสนาท่านแสดงหลักธรรมอันเป็นเครื่องพัฒนาความเสียสละไว้มากอย่าง ซึ่งล้วนมีคุณค่าทางด้านพัฒนาจิตใจให้มีความเสียสละทั้งสิ้น หลักธรรมเหล่านั้น คือ
๑.หลักพรหมวิหารธรรม
พรหมวิหารธรรม แปลว่า ธรรมของผู้ใหญ่ ก็ได้ ธรรมของผู้เป็นใหญ่ ก็ได้
ที่แปลว่าธรรมของผู้ใหญ่นั้น หมายความว่า เป็นธรรมที่ผู้ใหญ่ทั้งหลายควรจะได้ยึดถือเป็นหลักปฏิบัติ เป็นแนวทางในการปกครอง หรือในการอยู่ร่วมกันกับผู้น้อย
ที่แปลว่าธรรมของผู้เป็นใหญ่นั้น หมายถึง เป็นธรรมของผู้ประเสริฐ (พรหม) คือ มีใจประเสริฐ มีใจกว้างขวาง ยิ่งใหญ่ด้วยคุณธรรม ความดีงาม ในแง่หลังนี้พรหมวิหารจึงเป็นธรรมของบุคคลทุกระดับชั้น มิใช่เฉพาะผู้ใหญ่ตามความหมายในแง่แรกเท่านั้น
และพรหมวิหารธรรมนี้เป็นธรรมในแง่ความคิด คือ เกิดขึ้นในจิตใจเท่านั้นแล้วจึงจะกระตุ้นให้บุคคลลงมือปฏิบัติการตามความคิดหรือให้สําเร็จตามที่คิดอีกต่อหนึ่ง มิใช่เป็นธรรมในขั้นปฏิบัติการเลยทีเดียว
เพราะฉะนั้น จึงอาจกล่าวได้ว่า พรหมวิหารธรรมเป็นธรรมแสดงถึงจิตใจที่มีคุณภาพหรือมีความพร้อมที่จะลงมือปฏิบัติได้ทันที และธรรมที่รองรับพรหมวิหารธรรมในขั้นปฏิบัติการ ซึ่งได้แก่สังคหวัตถุธรรม นั่นเองโดย ทวีพร (ทวีพร)
สลักธรรม 2
พรหมวิหารธรรม มี ๔ ประการ คือ
๑.๑ เมตตา ความรักใคร่ ปรารถนาจะให้เป็นสุข หมายถึง ความมีไมตรี มีความรัก มีความหวังดีปรารถนาดี มีความเห็นอกเห็นใจเข้าใจดีต่อกัน มีลักษณะต้องการจะเสริมสร้างประโยชน์สุขให้แก่เพื่อนมนุษย์และสัตว์ทั้งหลายไม่เลือกหน้า เป็นอาการของจิตที่ปราศจากความพยาบาท ความโกรธเคือง มีแต่เจตนาบริสุทธิ์ที่จะให้เขามีความสุขความสบายเป็นเบื้องหน้า ปราศจากรักหรือปรารถนาดีเป็นการส่วนตัว หรือเฉพาะบุคคล แต่มีเสมอทั่วหน้ากัน
๑.๒ กรุณา ความสงสารคิดจะช่วยให้พ้นทุกข์ หมายถึง ความต้องการที่จะช่วยให้เขาพ้นจากความทุกข์ยาก ความลําเค็ญต่าง ๆ มีลักษณะต้องการจะนําทุกข์นั้นออกไปเสีย เป็นอาการของจิตที่ไม่อาจจะทนดูอยู่ได้ ในเมื่อได้พบเห็นเพื่อนมนุษย์หรือสัตว์ทั้งหลายประสบความทุกข์ หรือได้รับความวิบัติต่าง ๆ มีแต่เจตนาที่บริสุทธิ์คิดจะช่วยเหลือเขาให้พ้นจากสภาพนั้นเสียโดย ทวีพร (ทวีพร)
สลักธรรม 3๑.๓ มุทิตา ความพลอยยินดี เมื่อผู้อื่นได้ดี หมายถึง ความชื่นชมโสมนัสใจ ในเมื่อรู้หรือประสบว่าเพื่อนมนุษย์หรือสัตว์ทั้งหลายได้รับผลสําเร็จ หรือมีความสุข หรือได้มีอย่างใดอย่างหนึ่ง เป็นอาการของจิตที่ปราศจากความอิจฉาริษยา ความหึงหวง ความไม่พอใจเมื่อคนอื่นได้ดี
๑.๔ อุเบกขา ความวางเฉย ไม่ดีใจไม่เสียใจเมื่อผู้อื่นถึงความวิบัติ หมายถึง ความวางใจเป็นกลาง เสมอกันในทุกบุคคลเมื่อเขาประสบความวิบัติ เป็นอาการของจิตที่ไม่คิดเยาะเย้ยถากถาง ไม่คิดสมนํ้าหน้า หรือสาปแช่งทับถมส่ง เมื่อผู้อื่น โดยเฉพาะผู้ที่ไม่ชอบกันถึงความวิบัติหรือประสบเคราะห์กรรมอย่างใดอย่างหนึ่งโดย ทวีพร (ทวีพร)
สลักธรรม 4พรหมวิหารธรรมที่พัฒนาจิตของบุคคลให้เกิดความเสียสละได้ก็คือ เมตตา กรุณา และมุทิตา ส่วนอุเบกขานั้นเป็นเหตุให้บุคคลเสียสละเหมือนกัน แต่เสียสละภายใน คือ เสียสละความเสียใจ เมื่อเห็นบุคคลที่รักถึงความวิบัติ และเสียสละความดีใจเมื่อบุคคลที่ชังถึงความวิบัติ
สําหรับ ๓ ข้อแรก มีเมตตาเป็นต้นนั้น เป็นเหตุให้บุคคลเสียสละพัสดุสิ่งของเพื่อให้เขาอยู่ดีมีสุข เพื่อสงเคราะห์อนุเคราะห์เขาตามกําลัง หรือเพื่อช่วยเหลือให้เขาพ้นจากความทุกข์ลําเค็ญต่าง ๆ ด้วยจิตใจสงสาร (ทาน) เป็นเหตุให้บุคคลแนะนําเตือนสติกันด้วยความหวังดี ด้วยความปรารถนาให้ปลีกตัวออกจากความผิดที่บุคคลนั้นกําลังทําอยู่ หรือชี้แนะหนทางปฏิบัติที่ถูกต้องให้ด้วยเจตนาบริสุทธิ์ หรือแสดงความยินดีต่อกันด้วยใจจริงใน ผลความสําเร็จของเขา (ปิยวาจา) และเป็นเหตุให้บุคคลบําเพ็ญประโยชน์ ช่วยเหลือในกิจการของกันและกันโดยไม่นิ่งดูดาย (อัตถจริยา)
รวมความว่า พรหมวิหารธรรมนั้นเป็นหลักธรรมที่จะพัฒนาจิตใจบุคคลให้เป็นนักเสียสละได้ เพราะเป็นธรรมที่กระตุ้นเตือนใจให้รักให้ปรารถนาดี คิดช่วยเหลือผู้อื่นเสมอ หรือเป็นธรรมที่ให้ผู้มีธรรมนี้ในใจประพฤติปฏิบัติเกื้อกูลแก่ผู้อื่นด้วยสังคหวัตถุ เป็นต้น
โปรดติดตามตอนต่อไป
โดย ทวีพร (ทวีพร)
สลักธรรม 5
ขอบคุณมากครับ
โดย ทับตะวัน (ทับตะวัน)
สลักธรรม 6ขอบพระคุณค่ะ โดย เซิ่น (เซิ่น)
ขอเชิญแสดงความคิดเห็น คำเตือน
- การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด
ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล |
[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ] |
ลานภาพ |
ค้นหา |
สร้างสรรค์โดย |
