ฟุ้งซ่านกับวิปัสนาต่างกันอย่างไร

---

ความคิดฟุ้งซ่านกับวิปัสนาแตกต่างกันอย่างไรบ้างครับ ขอความรู้จากท่านผู้รู้ครับ

โดย เริ่มปฏิบัติ [10 เม.ย. 2545 , 09:51:09 น.] ( IP = 203.155.239.103 : : )

สลักธรรม 1 สวัสดีค่ะ ก่อนที่จะอธิบายถึงวิปัสสนาจะขอให้คุณมาทำความรู้จักกับคำว่ากรรมฐานก่อนนะค่ะ จุดมุ่งหมายของกรรมฐาน การฝึกกรรมฐาน เป็นกิจกรรมสำคัญทางพระพุทธศาสนา เกิดขึ้นเพื่อเป็น พื้นฐานรับรองเรื่องการเวียนว่ายตายเกิด ดังกล่าว ในพระศาสนา แม้จะ มีจุดหมายสูงสุดอยู่ที่การบรรลุ คุณวิเศษ คือ มรรค ผล นิพพาน แต่ถ้าจิตใจยังพัฒนา ไม่ผ่านขั้นตอนการยอมรับ การเวียนว่ายตายเกิด อันยาวนานของตนเอง หรือยังมีความสงสัยในเรื่องภพชาติ ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบันและที่จะเป็นไปในอนาคตแล้ว ขบวนการถอนรากถอนโคนกิเลสตัณหา อาสวะ และอนุสัยต่าง ๆ ในจิตใจอย่างจริงจังจะยังไม่เกิดขึ้นอย่างแน่นอน ภัยของภพชาตินั้น มาจาก ความจำเจ วนเวียน ที่ชีวิตต้องอยู่กับ ความสุขบ้าง ความทุกข์บ้าง มีความผันแปรไปตามเหตุปัจจัย มิได้ผันแปรไปตาม ความต้องการของตนเอง การเห็นภัยจึงมีความสำคัญทำให้ผู้เห็นภัยดังกล่าวยอมเปลี่ยนวิถีชีวิตจากที่เคยวนเวียน เป็นไปเนื่องด้วยกิเลสตัณหา สู่วิถีชีวิตที่มีสติสัมปชัญญะดำเนินชีวิตไปตามทางมรรคได้อย่างมั่นคงค่ะ ส่วนความฟุ้งซ่านนั้นย่อมมีกันทุกๆคนละค่ะ เพราะเป็นสภาพของจิตที่ระลึกไปในอดีต - และอนาคตอารมณ์ค่ะ ส่วนทั้งสมถกรรมฐาน และวิปัสสนากรรมฐาน เป็นอุบายในการฝึกสังเกตความเป็นไปของจิตขณะ กระทบอารมณ์ต่าง ๆ เป้าหมายการสังเกตอยู่ที่ความสามารถในการรับรู้เท่าทันความรู้สึกนึกคิดของตนเองก่อนที่จะ แสดงพฤติกรรมอะไรออกไปทางกาย วาจา หากเราเข้าใจช่วงต่อของความรู้สึกนึกคิด จากความรู้สึกเก่า (วิบากวัฏ) ปรุงแต่งไปสู่ความรู้สึกใหม่ (กิเลสวัฏ) เป็นเหตุให้เกิดการกระทำใหม่อีก (กรรมวัฏ) ว่าวิบากเป็นเพียงผลมาจากอดีตกรรม ไม่มีใครเลือกรับแต่วิบากดี หรือย้อนกลับไปเปลี่ยนกรรมในอดีตได้ ตัววิบากเองไม่ดีและไม่ชั่วรับผลแล้วดับไป แต่การดับไป ถูกตัวกิเลสปิดบัง และปรุงแต่งให้ดูเหมือน ยังมีอยู่ตลอดเวลา ไม่ด้วยวิธีการสืบต่ออารมณ์อย่างรวดเร็วไม่ขาดสาย ก็ด้วยความเป็นกลุ่มของ อัตตาที่ยึดถือขึ้นมาเอง ความยึดถือและสำคัญผิดนี้ คือส่วนของการปรุงแต่งเป็นกรรมใหม่ที่พยายาม จะแก้ไขเปลี่ยนแปลง สิ่งภายนอกให้เป็นไปตามความต้องการของตน วัฏสงสารแห่งกิเลส - กรรม - วิบาก อันเป็นปมปัญหาของชีวิต ที่เคยทำให้ต้องเวียนว่ายตายเกิดนั้น แฝงอยู่ ณ จุดเชื่อมต่อระหว่างความรู้สึกนึกคิดในปัจจุบันนั่นเองค่ะ

โดย อ.บุษกร เมธางกูร [10 เม.ย. 2545 , 12:13:50 น.] ( IP = 203.170.146.252 : : )

สลักธรรม 2 วิปัสสนา คือ การทำให้เกิดความรู้แจ้ง เช่น ให้รู้ตัว ว่า ตอนนี้กำลังทำอิริยาบทอะไรอยู่ , กำลังคิดอะไรอยู่ , กำลังรู้สึกอย่างไร ฯลฯ ฟุ้งซ่าน คือ การคิดไปเรื่อยเปื่อย ซึ่งเป็นธรรมชาติของจิตที่ยังไม่ได้อบรมมาอย่างดียิ่งแล้ว (พระอรหันต์เท่านั้นที่ไม่ฟุ้งซ่านเลย) ถ้าฟุ้งแล้วรู้ว่าฟุ้ง ก็ชั่งมันไม่ต้องไปอยากให้มันไม่ฟุ้ง นี่ก็คือ การทำวิปัสสนาอย่างนึงดังที่คุณดังตฤณได้กล่าวแล้ว (คือการ พิจารณาให้รู้ว่าขณะนี้เราคิดอะไร หรือ ดูว่าจิตเราเป็นอย่างไร) ถ้าฟุ้งซ่านแล้วไม่รู้ว่าฟุ้งก็ไม่ใช่วิปัสนาครับ

โดย รณจักร [11 เม.ย. 2545 , 06:10:30 น.] ( IP = 203.170.149.59 : : )

สลักธรรม 3 ***เท่าที่เคยได้ยินมา การพิจารณาอะไรก็แล้วแต่ ที่นำไปสู่การลด ละ เลิกการยึดมั่นถือมั่น ทำให้เกิดความสงบร่มเย็นในจิตได้ อันนั้นเป็นการพิจารณาที่ควร แต่การพิจารณาใดที่ทำให้จิตใจร้อนรน กระวนกระวาย เป็นไปเพื่อความอยาก อันนั้นไม่ควร

โดย นักเดินทาง [11 เม.ย. 2545 , 06:12:07 น.] ( IP = 203.170.149.59 : : )

สลักธรรม 4 ตามความเข้าใจของผม วิปัสสนา น่าจะเป็นการคิดพิจารณาอย่างมีเหตุผล คิดพิจารณาเรื่องใดเมื่อใดแล้วทำให้จิตสงบเย็น ส่วนฟุ้งซ่านน่าจะเป็นการคิดอย่างเลื่อนลอยไร้เหตุผล เป็นไปไม่ได้ คิดขึ้นมาทีไร ทำให้ใจเร่าร้อนเป็นทุกข์ใจ

โดย nothing [11 เม.ย. 2545 , 06:13:11 น.] ( IP = 203.170.149.59 : : )

สลักธรรม 5 ตามที่คุณ nothing บอกว่าวิปัสสนาเป็นการคิดพิจารณาในเรื่องที่ทำให้จิตสงบเย็น ยังสงสัยอยู่ว่าจะต่างกับการทำสมาธิอย่างไรคะ

โดย something [13 เม.ย. 2545 , 11:55:47 น.] ( IP = 203.149.38.136 : : )

สลักธรรม 6 เห็นด้วยกับอ.บุษกรที่ว่า ความคิดฟุ้งซ่านเป็นสภาพการปรุงแต่งจิตประเภทหนึ่ง ทำให้จิตระลึกไปในอดีต- อนาคตอารมณ์ วิปัสสนาไม่ใช่จิต แต่เป็นวิธีการฝึกจิตให้มีความสามารถระลึกรู้สึกตัวถึงสภาพที่เป็นกุศลและอกุศลที่เกิดขึ้นภายในตน ที่สำคัญคือความสามารถในการตัดสินได้ว่าทั้งกุศลและอกุศลเหล่านั้น ไม่ใช่ตัวตน ( ไม่ใฃ่อัตตะ ไม่ใช่ชีวะ) เป็นแต่สภาวของรูปธรรมและนามธรรม ที่ผลัดเปลี่ยนกันเกิดขึ้น-ตั้งอยู่-ดับไป

โดย กทม. [13 เม.ย. 2545 , 12:52:26 น.] ( IP = unknown : : unknown )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด