|
มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ |
|||||||||
| Moonlanithi |
Vipassana Meditation |
OnlineStudy thai english |
Article |
สำนักวิปัสสนา อ้อมน้อย |
กิจกรรม | About Us |
|
มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ |
|||||||||
| Moonlanithi |
Vipassana Meditation |
OnlineStudy thai english |
Article |
สำนักวิปัสสนา อ้อมน้อย |
กิจกรรม | About Us |
พุทธวิทยาน่ารู้(๙)
พุทธวิทยาน่ารู้(๙)
โดย พระครูศรีโชติญาณ (พระมหาแสวง โชติปาโล)
สัมปชัญญบรรพ และธาตุมนสิการ
ตอนที่ผ่านมา
สัมปชัญญบรรพ
ขณะก้าวไปข้างหน้า หรือถอยกลับมาข้างหลัง ซึ่งเป็นอิริยาบถย่อย ก็ให้กำหนดรู้ในอาการที่ก้าวไปหรือถอยกลับ ขณะคู้อวัยวะเข้า หรือเหยียดอวัยวะออก ก็ให้กำหนดรู้เท่าทันในอาการที่ปรากฏอยู่ขณะนั้น
ข้อที่น่าสังเกตตรงนี้ก็คือมีวิธีปฏิบัติบางสำนักขณะนั่งอยู่เขาสอนหมั่นยกแขนขึ้น เอาแขนลงหรือหมั่นเคลื่อนไหวอยู่เสมอ ๆ ทั้งนี้ ก็เพื่อต้องการที่จะให้ผ้ปฏิบัติมีงานทำ ถ้าอยู่เฉย ๆ แล้วจะไม่มีงานทำ การเข้าใจแบบนี้ เป็นการเข้าใจผิดไม่สมควรทำ
เพราะการหมั่นยกแขนขึ้นหรือหย่อนแขนลงนั้น ตามปกติเราไม่ได้ทำกันเป็นอาการที่เราสร้างขึ้นใหม่ ไม่ใช่สภาวะเดิมผู้ปฏิบัติไม่ต้องกลัวว่าจะมีอารมณ์ในขณะที่ตนนั้งเฉย ๆ อาการนั่งนั้นแหละก็เป็นอารมณ์อยู่ในตัวแล้วทำไมไม่กำหนดเล่า เหตุนั้นวิธีที่ว่านั้นจึงเป็นวิธีที่ไม่ชอบด้วยเหตุผล
เพราะอิริยาบถทุก ๆ อย่าง ไม่ว่าจะเป็นอิริยาบถใหญ่หรืออิริยาบถย่อยก็ตาม จะมีขึ้นก็ต้องให้เกิดมีโดยธรรมชาติส่วนผู้ปฏิบัติมีหน้าที่อย่างเดียวคือ คอยกำหนดรู้ตามสภาวะที่ปรากฏขึ้นเท่านั้น ไม่ใช่มีหน้าที่ ๆ จะไปแต่งอิริยาบถขึ้นใหม่
โดย พี่เณร...นำมาฝาก [22 ม.ค. 2550 , 20:24:13 น.] ( IP = 58.9.97.104 : : )
สลักธรรม 1
อันนี้ต้องระมัดระวังให้มาก ๆ เวลาจะนุ่งห่มเครื่องนุ่งห่มใด ๆ ก็จะต้องกำหนดว่าจะนุ่งห่มผ้านี้ ก็เพื่อต้องการจะป้องกันความร้อน-หนาว ป้องกันสัตว์เลื้อยคลานหรือปกปิดอวัยวะที่น่าละอายอันจะเป็นเหตุให้ปฏิบัติไม่สะดวก เป็นการแก้ทุกข์ไปในตัวอีกส่วนหนึ่งด้วย
เวลาจะรับประทานอาหาร ก็จะต้องกำหนดรู้ ขณะเมื่อจิตเกิดอยากจะตักอาหาร ก็ต้องกำหนดรู้ เวลามือจะเคลื่อนที่ไปหยิบช้อน ก็ต้องกำหนดรู้ ขณะจับช้อนก็ต้องกำหนดรู้ ขณะเอามือถือช้อนยื่นออกไปตักอาหาร ก็ต้องกำหนดรู้
ขณะตักอาหารขยับ ๆ มือก็ต้องกำหนดอาการที่ขยับของมือที่ตักอาหารนั้น เมื่อตักได้ที่แล้วจะยกมือขึ้นมาใสปากก็ต้องกำหนดรู้ ขณะมือมาถึงปากก็ให้หยุดไว้ก่อน จากนั้นก็อ้าปาก ขณะอ้าปาก ก็ต้องกำหนดรู้
เมื่อนำอาหารใส่ปากก็ต้องกำหนดรู้ ขณะนำอาหารใส่ปากเรียบร้อยแล้วก็ให้กำหนดรู้ แล้วก็หุบปากไว้อย่าเพิ่งเคี้ยวในขณะที่มือยังไม่ได้ลงมาถึงที่ ต่อเมื่อเอามือมาวางถึงที่เรียบร้อยแล้ว จึงค่อยเคี้ยวอาหาร โดย พี่เณร...นำมาฝาก
สลักธรรม 2
ขณะเคี้ยวอาหารผู้ปฏิบัติจะกำหนดที่รส หรือที่ขากรรไกรขณะที่ไหวไป ๆ ทุก ๆ ขณะก็ได้ ขณะที่เคี้ยวยังไม่เสร็จอย่าเพิ่งกลืนอาหาร ต่อเมื่อเคี้ยวละเอียดดีแล้วจึงค่อยกลืน ขณะกลืนอาหาร ก็ให้กำหนดรู้ที่ถูกกลืนอาหารลงไป จากนั้นก็ให้กลับมากำหนดใหม่โดยนัยที่ได้กล่าวมาแล้ว
ขณะเดียวกันก็ให้ทำในใจว่ารับประทานอาหารนี้เพื่อแก้ทุกข์เท่านั้นเพราะถ้าไม่รับประทานก็เป็นทุกข์เพราะหิวให้ผู้ปฏิบัติพึงทำอย่างนี้ตลอดไปจนกว่าจะอิ่ม แม้เวลาจะดื่มน้ำก็มีนัยเหมือนกัน ลิ้มรสก็ให้กำหนดรู้ที่รสโดยไม่ใส่ใจว่าเป็นรสอะไร
เพราะรสเป็นธรรมะที่มีสภาวะความจริง ส่วนชื่อของอาหารต่าง ๆ เป็นเพียงบัญญัติที่สมมติขึ้นเพื่อให้รู้เท่านั้น ทั้งจะเป็นปัจจัยให้เกิดความชอบและความชังอีกส่วนหนึ่งด้วย
เวลาจะถ่ายอุจจาระปัสสาวะก็ให้กำหนดรู้ ขณะกำลังไหลออกอยู่ขณะที่ถ่ายออกหมดแล้ว ก็ให้กำหนดรู้ทุก ๆ ขณะไปพร้อมกับใส่ใจว่าถ่ายอุจจาระหรือปัสสาวะนี้ ก็เพื่อต้องการจะแก้ทุกข์เท่านั้น โดย พี่เณร...นำมาฝาก
สลักธรรม 3
รวมความว่าการบริหารขันธ์ด้วยการพยุงลุก พยุงนั่ง ให้อาบน้ำ ให้ยืน ให้เดิน ให้กิน ดื่ม ทำ พูด นิ่ง ก็เป็นการแก้ทุกข์ทั้งนั้น พิจารณาดูแล้วก็ไม่ต่างอะไรกับคนพยาบาลไข้ คนที่เป็นไข้หนักก็ย่อมจะกระสับกระส่าย ไม่เป็นอันกินอันนอนพลิกไปพลิกมา ช่วยตัวเองก็ไม่ได้จำเป็นต้องอาศัยคนผู้พยาบาล
คนพยาบาลเองก็เป็นทุกข์เพราะต้องอดหลับอดนอน เมื่อนอนไม่ได้ก็เป็นเหตุให้รับประทานอาหารไม่ได้ ต้องพลอยเป็นทุกข์ไปกับคนไข้ด้วย ครั้นจะไม่ช่วยหรือก็จะตาย จึงจำเป็นต้องช่วยเหลือไปจนกว่าผู้ป่วยจะสิ้นชีพ
ข้อนี้ฉันใดแม้คนที่ยึดถือขันธ์ด้วยอุปาทาน คือ ตัณหา และทิฐิ ก็ต้องพลอยลำบากไปกับขันธ์ด้วยการบริหารขันธ์นี้ไม่รู้จักจบ ดังนั้นพระจึงตรัสว่า "สังขารา ปะระมา ทุกขา" สังขารทั้งหลายเป็นทุกข์ยิ่งกว่าทุกข์ทั้งปวง
ขันธ์จึงเป็นเสมือนภาชนะรองรับทุกข์ ทุกข์จรมีโสกะปริเทวะทุกข์กาย ทุกข์ใจ ความคับแค้นใจ เพราะประสบกับความหายนะของหมู่ญาติบ้าง ของโภคสมบัติบ้าง ขันธ์เองก็เป็นทุกข์เพราะต้องเกิด ต้องแก่เก่า ต้องดับสลาย เป็นประจำอยู่แล้วทุกขณะ
มิใช่เพียงแต่เท่านั้น การเสื่อมลาภ เสื่อมยศ ถูกติฉินนินทา ทุกข์กาย ทุกข์ใจจิปาถะ ก็ต้องมาลงที่ขันธ์นี่แหละ พระอริยเจ้าทั้งหลายมีพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเป็นต้น ท่านจึงเป็นผู้ที่หลุดพ้นแล้วจากทุกข์ทั้งปวงฯ โดย พี่เณร...นำมาฝาก
สลักธรรม 4ธาตุมนสิการ
การกำหนดธาตุก็เป็นการกำหนดยาก เพราะในกลุ่มของรูปธาตุต่าง ๆ อันมีธาตุดิน น้ำ ลม ไฟ เป็นใหญ่เป็นประธานของรูปทั้งหลาย มีอยู่ในมัดของรูปทุก ๆ มัด ธาตุดินและธาตุน้ำเป็นธาตุที่หนัก ส่วนธาตุไฟและลมเป็นธาตุที่เบา
ขณะยกเท้าก้าวไปขณะนั้นมีธาตุลมกับธาตุไฟ เป็นประธาน ส่วนธาตุดินกับน้ำ เป็นฝ่ายตามอุปถัมภ์ ขณะวางเท้าลงถึงพื้น ธาตุดินและน้ำ เป็นประธาน ส่วนธาตุลมและไป เป็นธาตุที่ตามอุปถัมภ์ เป็นต้น
รวมความโดยย่อ ๆ แล้ว ในกลุ่มของรูปทุก ๆ กลุ่มก็มีธาตุ ๔ นี้เกิดร่วมกันเสมอไป เป็นแต่เพียงธาตุ "นิสสตฺโต" ไม่ใช่สัตว์ "นิชฺชีโว" ไม่ใช่ชีวิต "สุญฺโญ" ว่างเปล่าจากตัวตน คน สัตว์
ให้ผู้ปฏิบัติกำหนดรู้ โดยใส่ใจอย่างนี้ ๆ จนกว่าจะเกิดภาวนามยปัญญาเห็นความจริงขึ้น
โปรดติดตามตอนต่อไป 
โดย พี่เณร...นำมาฝาก
สลักธรรม 5>กราบขอบพระคุณมากค่ะ
มาศึกษาต่อค่ะ เป็นธรรมะที่ควรศึกษาและนำไปปฏิบัติให้ถูกตรงและถูกต้อง
วันนี้กลับไปดูประวัติของท่านพระครูอีกครั้ง ก็ประทับใจในความรู้ความสามารถของท่านทุกครั้ง
และชีวิตของท่านอุทิศให้กับงานเผยแพร่ธรรมอย่างมากมาย
ขอกราบบูชาท่านพระครู มา ณ ที่นี้ค่ะ
โดย น้องอุ๊ (asomsopon)
สลักธรรม 6อ่านแล้วอยากร้องไห้ คิดถึงท่านพระครู
ท่านชี้ให้เห็นได้ชัดเจนว่าขันธ์ ที่เรารักหนักหนานั้น แท้จริงต้องบริหารอยู่ตลอดเวลา
กราบขอบพระคุณอย่างสูงสำหรับแนวทางการปฏิบัติที่ถูกต้องค่ะโดย พี่ดา (พี่ดา)
สลักธรรม 7เป็นความรู้ที่เป็นประโยชน์กับผู้ที่ปฏิบัติมากค่ะ
กราบขอบพระคุณค่ะโดย เซิ่น (เซิ่น)
สลักธรรม 8อ่านแล้วซึ้งใจกับคำบรรยายการปฎิบัติในสัมปชัญญบรรพ ที่ท่านอธิบายให้ทราบอย่างละเอียด ทุกๆขั้นตอนในการรับประทานอาหาร และการกำหนดแก้ทุกข์ต่างๆ
จะได้เป็นแนวทางในการปฏิบัติต่อไปค่ะ
กราบขอบพระคุณพี่เณร ที่กรุณานำธรรมบรรยายอันทรงคุณค่าของท่านพระครูมาให้อ่านค่ะโดย ธัญธร (ธัญธร)
ขอเชิญแสดงความคิดเห็น คำเตือน
- การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด
ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล |
[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ] |
ลานภาพ |
ค้นหา |
สร้างสรรค์โดย |
