พุทธวิทยาน่ารู้(๑๖)

---

พุทธวิทยาน่ารู้(๑๖) โดย พระครูศรีโชติญาณ (พระมหาแสวง โชติปาโล) เรื่อง วิปัสสนูปกิเลส ตอนที่ผ่านมา เรื่องวิปัสสนูปกิเลสนี้ ข้าพเจ้าเคยได้ยินเข้าหูบ่อย โดยมากจะได้ยินจากปากของนักปฏิบัติ ที่หลับตาปฏิบัตินั่นแหละมากกว่า เพราะส่วนใหญ่นักปฏิบัติพวกที่ว่านี้ ยังไม่รู้เอาจนกระทั่งว่า คำว่า วิปัสสนูปกิเลสนั้นคืออะไร แปลว่าอะไร เกิดขึ้นแก่คนชนิดไหน เกิดขึ้นในเวลาไหนด้วยซ้ำไป เมื่อเป็นเช่นนี้จึงอยากจะขอยกเอามาวิจัยกันดูบ้าง คิดว่าคงจะเกิดประโยชน์ทำให้เข้าใจตรงต่อความเป็นจริงว่าอะไร มันเป็นอะไร ก็คำว่า "วิปัสสนูปกิเลส" นั้น ถ้าจะว่ากันตามศัพท์แล้วก็แยกออกง่ายๆ เป็น ๒ ศัพท์ คือ วิปัสสนาศัพท์หนึ่ง และอุปกิเลสศัพท์หนึ่ง

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [6 ก.พ. 2550 , 13:43:35 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 1 คำว่า "วิปัสสนา" ศัพท์นี้เรามักแปลกันว่า "เห็นแจ้ง" เพราะ วิ เป็นอุปสรรคนำหน้า ที่แปลกันว่า "วิเศษ แจ้ง และต่าง" ส่วน ปสฺสนา แปลว่า "เห็น" แปลง ทิสธาตุ เป็น ปสฺส และ ยุ เป็น อน เป็นนามกิตก์ คือผู้ที่ปฏิบัติวิปัสสนาจะเห็นพระไตรลักษณ์ได้ ก็จะต้องอาศัยปัญญาที่เห็นความเกิดขึ้นและดับไปของนามรูปด้วยปัญญานั่นเอง แต่ในเมื่อสมาธิมันมากเกินไป ก็เป็นเหตุให้เกิดความเศร้าหมอง ๑๐ อย่างขึ้น ความเศร้าหมอง ๑๐ อย่างนั่นแหละท่านเรียกว่า "อุปกิเลส" อันที่จริงไม่ได้เศร้าหมองไปทั้ง ๑๐ อย่างหรอก เพราะโอภาสเป็นต้นจนกระทั่งถึงอุเบกขารวม ๙ ข้อนี้ ปรากฏขึ้นทำให้ปฏิบัติเขวไป ว่าความปรากฏดังกล่าวนี้คงจะเป็นอริยธรรม จึงเกิดความพอใจที่เรียกว่า "นิกันติ" คือ ตัณหาอย่างละเอียดต่างหาก เมื่อเกิดความพอใจเสียแล้ว วิปัสสนาปัญญาที่เคยเห็นพระไตรลักษณ์ก็เศร้าหมองไป และอุปกิเลสทั้ง ๑๐ อย่างดังที่ว่านี้ จะเกิดมีขึ้นในอุทยัพพยญาณ คือ มัคคามัคคญาณทัสสนวิสุทธิเท่านั้น ไม่ได้เกิดมีในที่อื่นโปรดจำไว้ด้วย แต่ที่เขามาพูดให้ข้าพเจ้าฟังนั้น ขออย่าแต่ว่า อุทยัพพยญาณเลย แม้แต่ขันธ์ห้าที่เป็นอารมณ์ของวิปัสสนาในเบื้องต้นก็ยังไม่รู้เรื่องแล้วจะไปพูดว่า เกิดวิปัสสนูปกิเลสได้อย่างไร

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [6 ก.พ. 2550 , 13:46:27 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 2 นี่แหละชาวพุทธเรามักจะเป็นกันเสียแบบนี้ น่าอายนักปราชญ์ต่างชาติเขาที่เขารู้เรื่องเหล่านี้ไม่น้อยเลย เพื่อแนะให้เกิดความเข้าใจที่ตรงต่อหลักพระปริยัติ ใคร่ขอแนะนำว่า คำว่า "วิปัสสนูปกิเลส" นั้น หมายถึง อุปกิเลส ๑๐ อย่าง ที่เป็นความเศร้าหมองต่อวิปัสสนานั่นเอง และเกิดขึ้นแก่โยคีบุคคลผู้ปฏิบัติถึงอุทยัพพญาณในส่วนขั้นต้นที่เป็นตีรณปริญญาเท่านั้น และเกิดขึ้นในเวลาที่กำลังเห็นความเกิดขึ้น และดับไปของนามรูปแต่มีสมาธิมากเกินไป จึงเป็นเหตุให้เกิดแสงสว่างเป็นต้นขึ้น อนึ่งวิปัสสนูปปกิเลสนี้ จะไม่เกิดแก่คน ๓ จำพวก คือ ๑. คนที่มีความเพียรน้อย สมาธิกำลังน้อย วิปัสสนูปกิเลสก็เกิดไม่ได้ ๒.โยคีบุคคลผู้ที่ปฏิบัติถูกแล้ว มีพระโสดาบันบุคคลเป็นต้น พระอริยบุคคลที่ว่านี้ วิปัสสนูปกิเลสเกิดขึ้นไม่ได้ ๓. คนที่ไม่ได้ปฏิบัติวิปัสสนา หรือกำลังปฏิบัติวิปัสสนาแต่ยังไม่เกิดวิปัสสนาญาณถึงขั้นที่ว่านั้น วิปัสสนูปกิเลสก็เกิดขึ้นไม่ได้ โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [6 ก.พ. 2550 , 13:46:57 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 3 แสงประทีปที่สว่างจริงนี้ ผมได้รับความสว่าง (เข้าใจ) จากหลวงพ่อนี้ละครับผม กราบขอบพระคุณหลวงพ่ออย่างสูงครับ

โดย ทับตะวัน (ทับตะวัน) [8 ก.พ. 2550 , 08:57:49 น.] ( IP = 58.9.142.173 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด