พุทธวิทยาน่ารู้(๒๔)

---

พุทธวิทยาน่ารู้(๒๔) โดย พระครูศรีโชติญาณ (พระมหาแสวง โชติปาโล) ปุจฉา วิสัชชนา เรื่อง ปฏิจสมุปปาท (ต่อ) ตอนที่ผ่านมา ถาม นามรูปที่เป็นปัจจัยนี้ เป็นปัจจัยให้เกิดสฬายตนะอย่างไร? นามที่เป็นปัจจัยให้เกิดจักขวายตนะเป็นต้นนั้น จะมีได้เฉพาะในสังเสทชะและโอปปาติกะกำเนิด เพราะในกำเนิดเช่นนั้น นาม ๓ ขันธ์ที่อาศัยวิญญาณเกิดก็สามารถเป็นปัจจัยแก่จักขวายตนะเป็นต้นได้ รูปก็หมายถึงมหาภูตรูปที่เกิดจากสมุฏฐานกรรมก็สามารถเป็นปัจจัยให้แก่จักขวายตนะ ที่เป็นอุปาทายรูปในกลาปของตนได้

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [16 ก.พ. 2550 , 12:47:14 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 1 ถาม สำหรับฉัฏฐายตนะคืออายตนะที่ ๖ นั้น หมายถึงเป็นปัจจัยแก่อายตนะที่ ๖ ได้อย่างไร? เป็นได้อย่างนี้ ท่านแสดงไว้ในอรูปอย่างที่ในวิภาวนีโยชนายกมาแสดงไว้ในหน้า ๖๐๒ ว่า ยสฺมา อรูปเป นามเมว ปจฺจโย ตญฺจ ฉฏฺฐายตนสฺเสว, น อญฺญสฺส, "นามปฺปจฺจยา ฉฏฺฐายตนนฺติ หิ วุตฺตํ" แปลว่า เพราะในอรูป นามเท่านั้นเป็นปัจจัย และนาม ๓ ขันธ์ มีเวทนาเป็นต้นนั้น เป็นปัจจัยได้เฉพาะอายตนะที่ ๖ คือมนายตนะเท่านั้น หาเป็นปัจจัยแก่อายตนะอื่นได้ไม่ สมจริงตามคำที่พระธรรมเสนาบดีกล่าวว่า เพราะนามเป็นปัจจัยจึงเกิดอายตนะที่ ๖ ดังนี้

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [16 ก.พ. 2550 , 12:48:11 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 2 ถามส่วนอายตนะที่ว่าเป็นปัจจัยแก่ผัสสะนั้น หมายความว่าอย่างไร? คำที่ว่า อายตนะเป็นปัจจัยแก่ผัสสะนั้น หมายความว่า ผัสสะที่เกิดขึ้นในจิตทุกดวงก็เกิดขึ้นได้พร้อมด้วยอำนาจของปัจจัยหลายอย่าง ยกตัวอย่างเช่น ขณะจะเห็นรูปก็ต้องอาศัยปัจจัยหลายอย่าง อย่างบาลีที่ว่า จกฺขุญฺ จ รูเป จ ปฏิจฺจ จกฺขุวิญฺญาณํ อุปชฺชติ ติณฺณํ สงฺคติ ผสฺโส ความว่า เพราะอาศัยตาซึ่งเป็นจักขวายตนะ และรูปซึ่งเป็นรูปายตนะ จึงเกิดจักขุวิญญาณซึ่งเป็นมนายตนะ เพราะอายตนะ ๓ อย่างนั้นประชุมกันจึงเกิดผัสสะ แม้ในประตูที่เหลือมีประตูหูเป็นต้น ผัสสะก็เกิดโดยนัยนี้

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [16 ก.พ. 2550 , 12:48:38 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 3 ถาม ผัสสะตัวนี้ว่าโดยลักษณะเป็นต้นแล้ว มีกี่อย่าง คืออะไรบ้าง? ขอให้ยกบาลี คำแปล พร้อมทั้งที่มาแสดงด้วย? ผัสสะคือสภาพที่กระทบอารมณ์ มีลักษณะเป็นต้น ๔ อย่าง ตามที่มีมาในอรรถสาลินีอรรถกถาแก้คัมภีร์ธัมมสังคิณีฉบับ มจร. หน้า ๑๕๗ และฉบับพม่าหน้า ๑๕๑ ว่า ๑. สฺวายํ ผุสนลกฺขโณ ผัสสะนั้นมีการถูกต้องเป็นลักษณะ คือถูกต้องอารมณ์โดยอาการ ๒. มีหน้าที่ประสานวัตถุกับอารมณ์กระทบกัน ในอรรถกถาท่านแสดงไว้ว่า ผัสสะทั้ง ๔ ภูมิที่ไม่กระทบอารมณ์ไม่มี ผัสสะที่เกิดทางทวาร ๕ มีอำนาจหน้าที่ประสาน ส่วนมโนทวารมีแต่ลักษณะกระทบเท่านั้น หาชื่อว่ามีหน้าที่ประสานไม่ ๓. สันนิปาตปจฺจุปฏฺฐาโน ปรากฏว่า เป็นธรรมที่ประชุมกันระหว่างวัตถุ อารมณ์ และวิญญาณ ๔. อาปาถคตวิสยปทฏฺฐาโน มีอารมณ์ที่ปรากฏเป็นเหตุใกล้ให้เกิด หมายความว่า ในขณะที่อารมณ์กำลังปรากฏอยู่นั้น อารมณ์นั่นแหละเป็นปัจจัยให้แก่ผัสสะใกล้ที่สุด จึงชื่อว่า เป็นเหตุใกล้ ผัสสะนี้เป็นธรรมที่เกิดขึ้นจากอายตนะ โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [16 ก.พ. 2550 , 12:49:10 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 4 กราบนมัสการหลวงพ่อขอรับ เข้ามาเรียนต่อครับ แต่ถึงเรื่องปฏิจสมุปปาทนี้ ต้องขอเรียนให้หลวงพ่อทราบเลยครับว่ายากมากๆเลยครับ ผมคงจะต้องมาอ่านหลายรอบพร้อมไปกับทำความเข้าใจไปทีละน้อยนะครับ แต่จะไม่ท้อนะครับหลวงพ่อที่เคารพ

โดย ทับตะวัน (ทับตะวัน) [16 ก.พ. 2550 , 19:02:21 น.] ( IP = 58.9.150.194 : : )

สลักธรรม 5

โดย น้องกิ๊ฟ (น้องกิ๊ฟ) [16 ก.พ. 2550 , 20:46:12 น.] ( IP = 58.9.103.29 : : )

สลักธรรม 6 กราบขอบพระคุณหลวงพ่อเป็นอย่างสูงค่ะ แม้ว่า จะได้มาพบกับอริยทรัพย์ที่หลวงพ่อทิ้งไว้ให้ภายหลัง ก็ช่วยให้เกิดความเข้าใจได้มากขึ้น เสียดายนะคะ ขณะที่หลวงพ่อยังอยู่ฐานรับยังเพิ่งก่อสร้าง มาตอนนี้ก็ไม่สายเกินไป เมื่อผนวกกับความรู้ที่ศึกษา และมารับสมบัติที่หลวงพ่อทิ้งไว้แล้ว ก็เข้าใจในเหตุผลได้มากขึ้น

โดย น้องอุ๊ (asomsopon) [16 ก.พ. 2550 , 23:29:16 น.] ( IP = 125.24.36.105 : : )

สลักธรรม 7 มาติดตามศึกษาต่อค่ะ... กราบขอบพระคุณค่ะ

โดย เซิ่น (เซิ่น) [17 ก.พ. 2550 , 00:02:46 น.] ( IP = 58.8.47.88 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด