พุทธวิทยาน่ารู้(๒๕)

---

พุทธวิทยาน่ารู้(๒๕) โดย พระครูศรีโชติญาณ (พระมหาแสวง โชติปาโล) ปุจฉา วิสัชชนา เรื่องปฏิจสมุปบาท (ต่อ) ตอนที่ผ่านมา ถาม เวทนาเป็นปัจจยุบันธรรมของธรรมอะไร และเป็นปัจจัยให้เกิดธรรมะอะไร ขอฟังเหตุผล? เวทนาเป็นปัจจยุบันธรรมของผัสสะ ๖ โดยเฉพาะผัสสะที่เกิดในจิตตุปบาทดวงเดียวกัน และเวทนาก็เป็นปัจจัยให้เกิดตัณหา ๓ มีกามตัณหาเป็นต้น แต่เวทนา ๓ อย่างที่เป็นปัจจัยให้เกิดตัณหาโดยตรง ก็ได้แก่ สุขเวทนาเท่านั้น ส่วนทุกขเวทนาและอุเบกขาเวทนาเป็นปัจจัยให้เกิดตัณหาโดยอ้อม เพราะเมื่อสัตว์ทั้งหลายประสบความทุกข์ก็ดิ้นรนเพื่อให้ได้ความสุขมาป้อนตัณหาต่อไป แม้อุเบกขาเวทนาก็เช่นเดียวกัน

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [17 ก.พ. 2550 , 22:32:03 น.] ( IP = 58.9.100.56 : : )

สลักธรรม 1 ถาม คำว่าเวทนาเป็นปัจจัยให้เกิดตัณหานั้น เป็นปัจจัยให้เกิดตัณหาได้กี่ประเภทอะไรบ้าง? เวทนาเป็นปัจจัยให้เกิดตัณหาได้ ๓ อย่าง คือ กามตัณหา ภวตัณหา และวิภวตัณหา

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [17 ก.พ. 2550 , 22:32:25 น.] ( IP = 58.9.100.56 : : )

สลักธรรม 2 ถาม ตัณหา ๓ ที่เกิดจากเวทนาเป็นปัจจัยนั้น แต่ละอย่างมีสภาพต่างกันอย่างไร ขอฟังอธิบาย พร้อมทั้งอ้างหลักฐานด้วย? พูดถึงกามตัณหา ตัณหาในกามนั้นท่านหมายถึง โลภที่มีความติดใจยินดีในวัตถุกามมีรูป เสียง กลิ่น รส โผฏฐัพพะ และธรรมะที่เป็นกามอารมณ์เป็นเหตุใกล้ให้เกิดความพอใจโดยไม่มี ทิฏฐิอย่างใดอย่างหนึ่งมาเข้ามาเกี่ยวข้อง อย่างนี้เรียกว่า กามตัณหา ส่วนภวตัณหานั้น นอกจากจะอยากได้อารมณ์ตามธรรมดาแล้ว ยังมีทิฏฐิที่เห็นว่าอารมณ์เที่ยงเข้าเกิดร่วมกับโลภะนั้นด้วย อย่างนี้เรียกว่า ภวตัณหา และวิภวตัณหานั้นหมายถึง โลภะที่เกิดอยากได้ในอารมณ์ โดยเกิดร่วมกับความเห็นผิดว่าอารมณ์สูญ อย่างนี้เรียกว่า วิภวตัณหา ตัณหาทั้ง ๓ ประการดังกล่าวมานี้มีปรากฏอยู่ในอรรถกถาวิภังค์ ฉบับ มจร. หน้า ๑๙๔

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [17 ก.พ. 2550 , 22:33:01 น.] ( IP = 58.9.100.56 : : )

สลักธรรม 3 ถาม สังคหบาลีบทที่ว่า ตณฺหาปจฺจยา อุปาทานํ ที่แปลว่า เพราะตัณหาเป็นปัจจัยจึงมีอุปาทานนั้น อยากทราบว่า ตัณหากับอุปาทานมีสภาพต่างกันอย่างไร พระฎีกาจารย์ได้อุปมาไว้ว่าเหมือนอะไร มีธรรมะอะไรเป้นข้าศึกและเกิดทุกข์ต่างกันอย่างไร ขอให้อ้างหลักฐานมาแสดงด้วย? ตัณหากับอุปาทานนั้น องค์ธรรมก็ได้แก่โลภเจตสิกนั่นเอง แต่ทว่าความอยากได้ติดใจ อยากได้ในอารมณ์เป็นที่ตั้งแห่งความพอใจอย่างชนิดอ่อนๆ ท่านเรียกว่า ตัณหา แต่ถ้าความอยากได้นั้นมีกำลังแรงจนถึงขนาดยึดมั่น อย่างนี้จัดเป็นอุปาทาน ในวิภาวินีฎีกาไทยหน้า ๒๓๕ พระสุมังคลสามีเถราจารย์ได้อธิบายไว้ว่า ความต้องการอารมณ์ที่ยังมาไม่ถึง จัดเป็นตัณหา เหมือนกับพวกโจรยื่นมือไปในที่มืดฉะนั้น ตัณหามีความปรารถนาน้อยเป็นข้าศึก มีความทุกข์เกิดจากการแสวงหา เป็นรากเหง้า ส่วนอุปาทานนั้นหมายถึงความยึดมั่นอารมณ์ที่มาถึงแล้ว เหมือนกับพวกโจรจับของที่ถึงมือแล้ว จะมีความสันโดษยินดีของที่มีอยู่เป็นข้าศึก มีความทุกข์เกิดจากการอารักขาป้องกันเพื่อไม่ให้ของๆ ตนเสียหาย เป็นรากเหง้า โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [17 ก.พ. 2550 , 22:44:33 น.] ( IP = 58.9.100.56 : : )

สลักธรรม 4 กราบขอบพระคุณครับหลวงพ่อ ขณะนี้ผมก็กำลังเรียนเรื่องเกี่ยวกับปัจจัยอยู่ด้วยครับ การที่ได้ความรู้นี้จากหลวงพ่อ นับได้ว่าเป็นเสบียงที่สำคัญเลยขอรับ

โดย ทับตะวัน (ทับตะวัน) [19 ก.พ. 2550 , 08:25:55 น.] ( IP = 58.9.139.4 : : )

สลักธรรม 5 มาติดตามศึกษาต่อค่ะ..กราบขอบพระคุณค่ะ

โดย เซิ่น (เซิ่น) [19 ก.พ. 2550 , 22:56:20 น.] ( IP = 58.8.45.64 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด