พุทธวิทยาน่ารู้(๓๑)

---

พุทธวิทยาน่ารู้(๓๑) โดย พระครูศรีโชติญาณ (พระมหาแสวง โชติปาโล) ปุจฉา วิสัชชนา เรื่อง วัฏฏะ ๓ (ต่อ) ตอนที่ผ่านมา ถาม คำว่า "กัมมภพ" นั้น ท่านหมายความว่าอย่างไร ต่างกับคำว่า "กัมมวัฏฏะ" อย่างไร? ตามที่วิภาวนีฎีกาฉบับสุธรรมวดี หน้า ๒๐๙ ข้อ ๑๑ ท่านได้กล่าวไว้ว่าเจตนาที่เป็นปัจจัยแก่ปฏิสนธิในชาติอนาคต ชื่อว่า "ภพ" จะอย่างไรก็ตาม คำว่า "ภพ" ในปฏิจจสมุปบาทนี้เป็นคำรวมกันอยู่กรรมภพและอุปัตติภพ แต่ถ้าพูดถึงเจตนาก็ต้องว่าเป็นกรรมภพ ถ้าจะว่ากันทั้งวิบากและกัมมชรูป ก็ต้องว่าเป็นอุปปัตติภพ ซึ่งก็ต่างกับคำว่า "กัมมวัฏฏะ" เพราะคำว่า "กัมมวัฏฏะ" ท่านหมายความว่า ความวนเวียนคือกรรม ซึ่งหมายเอาตัวเจตนาที่เป็นปัจจัยให้เกิดปฏิสนธิในอนาคตชาติอย่างเดียวเท่านั้น ทั้งก็รวมเอาสังขารซึ่งเป็นเจตนาอันเป็นส่วนอดีตเข้าไว้ด้วย

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [25 ก.พ. 2550 , 22:01:33 น.] ( IP = 58.9.96.202 : : )

สลักธรรม 1 ถาม วัฏฏะคือกรรมตามที่ว่านั้น สามารถทำให้วนเวียนอยู่ในภพภูมิใดได้เล่า? ก่อนอื่นที่จะพูดคำว่าทำให้วนเวียนอยู่ในภพในภูมินั้น ก็ใคร่ที่จะขอชี้แจงถึงเรื่องของภพและภูมิให้ผู้สนใจได้รับทราบถึงความหมายเสียก่อน ภพโดยเจตนาเฉพาะที่เกิดมาจากกรรมเป็นปัจจัยนั้น ท่านหมายถึงขันธ์ทั้งที่เป็นส่วนวิบากและกัมมชรูป อันมีโวหารเรียกได้ถึง ๙ ชื่อ คือ กามภพ รูปภพ และอรูปภพ เอกโวการภพ จตุโวการภพ และปัญจโวการภพ สัญญีภพ อสัญญีภพ และเนวสัญญีนาสัญญีภพ (รวมเป็น ๙) ส่วนภูมินั้น ท่านได้แจกออกถึง ๓๑ ภูมิ โดยแยกออกเป็น ๓ ขั้น คือ เหฏฐิมภูมิ คือภูมิเบื้องต่ำ ได้แก่อบายภูมิ ๔ มัชฌิมภูมิ คือภูมิในท่ามกลาง ได้แก่มนุสสภูมิ ๑ และเทวดาภูมิ ๖ อุปริมภูมิ คือภูมิเบื้องสูง ได้แก่รูปพรหม ๑๖ และอรูปภูมิ ๕

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [25 ก.พ. 2550 , 22:02:37 น.] ( IP = 58.9.96.202 : : )

สลักธรรม 2 คราวนี้เรามาพูดถึงบทบาทของกรรมกันต่อไป ก็คำที่ว่า วน คือกรรมที่ต้องทำให้เหล่าสัตว์ต้องวนเวียนไปในภพภูมิต่างๆ นั้น ก็ทำให้วนเวียนกันได้อย่างนี้ อกุศลกรรม โดยเฉพาะอกุศลเจตนากรรมที่สามารถทำให้ปฏิสนธิได้ทั้ง ๑๑ เว้นอุทธัจจเจตนานั้น ก็สามารถทำให้วนเวียนได้ในภูมิเบื้องต่ำคืออบายภูมิ ๔ อันเรียกว่า "ปัญจโวการภพ" เท่านั้น ส่วนมหากุศลเจตนากรรมอีก ๘ ก็สามารถทำให้วนเวียนอยู่ในมัชฌิมภูมิคือ ภูมิในท่ามกลางคือมนุสสภูมิ ๑ กับเทวดาภูมิ ๖ อันเรียกชื่อว่า "ปัญจโวการภพ"เท่านั้น สำหรับมหัคคตเจตนากรรม ๙ ก็สามารถทำให้วนเวียนอยู่ในอุปริมภูมิคือภูมิเบื้องสูงอันได้แก่รูปภูมิ ๑๕ (เว้นอสัญญสัตตาภูมิ ๑) ที่เรียกว่า ปัญจโวการภพ ส่วนอสัญญสัตตาภูมิ ๑ เรียกว่าเอกโวการภพ และอรูปภูมิ ๔ เรียกว่า จตุโวการภพ

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [25 ก.พ. 2550 , 22:02:56 น.] ( IP = 58.9.96.202 : : )

สลักธรรม 3 รวมความว่า โลกียกุศลากุศลเจตนากรรม ๒๙ ที่เป็นความวนเวียนคือกรรมนี้ ก็สามารถพัดผันให้เหล่าสัตว์พากันติดคุกตะรางใหญ่ ๙ ภพ หรือ ๓๑ ภูมินี้ ไม่อาจจะรอดพ้นไปได้ ไม่ว่าคนชั้นไหนถ้าได้ตกลงไปในวังวนของกรรมดังกล่าวนี้แล้ว เป็นต้องถูกขังคุกตะรางไปทุกราย แต่พวกเรามามัวทะนงตัวกันอยู่ว่า ฉันเป็นนั่น เป็นนี่ มีอำนาจ ไม่มีใครทำอะไรฉันได้ ก็พูดกันไปตามภาษาของคนตาบอดแล้วมาสอดตาเห็น ต่อเมื่อเวลาถึงเข้าจริงๆ ก็น้ำตาเช็ดหัวเข่าทุกรายไป เพราะยังไม่เห็นว่ามีใครสักรายเดียวที่เกิดมาในคุกตะรางนี้ จะรอดพ้นจากความโศก ร่ำไรรำพัน ทุกข์กาย ทุกข์ใจ อุปายาส และความคับแค้นใจได้สักรายเดียว เว้นไว้แต่ว่าจะน้อยหรือมากเท่านั้น เพราะกฏนี้มันเป็นกฏธรรมดาของเหล่าสัตว์ที่เกิดมานั่นเอง โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [25 ก.พ. 2550 , 22:03:39 น.] ( IP = 58.9.96.202 : : )

สลักธรรม 4 กราบขอบพระคุณหลวงพ่ออย่างสูงครับ ที่ได้อธิบายเรื่องความเวียนวนของชีวิตไว้อย่างละเอียดเลยครับ อ่านแล้วมาสะดุดใจกับคำว่าเกิดมาในคุกตะรางซึ่งเป็นคุกตะรางของชีวิตที่กักขังสัตว์ไว้ได้อย่างเหนียวแน่น ทำให้เกิดความสลดใจอย่างมากกับชีวิตของตนเองจริงๆครับหลวงพ่อ.

โดย ทับตะวัน (ทับตะวัน) [26 ก.พ. 2550 , 08:00:19 น.] ( IP = 58.9.137.162 : : )

สลักธรรม 5 ตามมาศึกษาต่อค่ะ...กราบขอบพระคุณค่ะ

โดย เซิ่น (เซิ่น) [27 ก.พ. 2550 , 20:57:16 น.] ( IP = 58.8.46.237 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด