หวัดดีคับ อยากทราบว่าสมาธิ กับสมถภาวนา ต่างกันอย่างไรคับ

---

ผมเคยฟังมาว่า สมถะ เป็นการเจริญความสงบของจิต ที่เกิดจากปัญญารู้ในบัญญัติอารมณ์ และเป็นกุศลเท่านั้น ส่วนสมาธิอาจเป็นทั้งกุศลและเป็นอกุศล ที่เรียกว่าสัมมาสาธิกับมิจฉาสมาธิ ถ้าเป็นมิจฉาสมาธิแล้วคือการเพ่ง จ้อง ในอารมณ์ใดนานๆ และระลึกรู้อารมณ์นั้นโดย เช่นการระลึกลมหายใจ แล้วเกิดความสงบ และสุข ซึ่งเป็นโลภะ ทำให้ติดใจ จึงไม่อาจเป็นกุศลได้ เพราะลมหายใจเข้าออกที่มากระทบเป็นเพียงโผฎฐภารมรณ์ชนิดหนึ่ง ที่มากระทบสัมผัสกาย คือที่จมูก ก็ย่อมเป็นที่ตั้งของความยินดี จึงไม่อาจเป็นกุศลได้ ส่วนสมถะ นั้นมีการระลึกรู้ว่าสงบอย่างไร อาการสงบเป็นอยางไร เกิดปัญญารู้ ซึ่งเป็นกุศลคับ ไม่ทราบว่าผมเข้าใจถูกผิดอย่างไรคับ

โดย บุญนำใจ คนไร้พ่าย [9 เม.ย. 2550 , 16:07:04 น.] ( IP = 58.8.69.136 : : 192.168.12.65 )

สลักธรรม 1 สมถะ คือ การทำให้จิตสงบระงับจากกิเลสเครื่องเศร้าหมองเร่าร้อนทั้งหลาย จนจิตใจไม่มีอาการดิ้นรน ไม่กระสับกระส่ายตลอดเวลาที่กิเลสเหล่านั้นสงบระงับอยู่ http://www.abhidhamonline.org/aphi/p9/002.htm สมาธิ ได้แก่ เอกัคคตาเจตสิก ซึ่งเกิดกับจิตทุกดวง คือ ทุกขณะ เอกัคคตาเจตสิก คือ ธรรมชาติที่จิตตั้งมั่นอยู่ในอารมณ์เดียว มีลักขณาทิจตุกะ ดังนี้ อวิกฺเขปลกฺขณา มีการไม่ฟุ้งซ่าน เป็นลักษณะ สหชาตานํ สมฺปิณฺฑนรสา มีการรวบรวมสหชาตธรรม เป็นกิจ อุปสมปจฺจุปฏฺฐานา มีความสงบ เป็นผล สุขปทฏฺฐานา มีสุขเวทนา เป็นเหตุใกล้ สมาธิมี ๒ อย่าง คือ สมาธิที่เกิดกับอกุศลจิตเป็น "มิจฉาสมาธิ" สมาธิที่เกิดกับโสภณหรือกุศลจิตเป็น "สัมมาสมาธิ" มิจฉาสมาธิ คือ ความตั้งใจมั่นที่ผิด กระทำแล้วเป็นการเดินไปสู่เส้นทางสายทุคติภูมิ.....องค์ธรรมคือเอกัคคตาเจตสิกที่ในอกุศลจิต ๑๑ (เว้นวิจิกิจฉาสัมปยุตจิต)

โดย TaRa (Tara) [10 เม.ย. 2550 , 11:59:47 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 2 ความสงบและสุขที่มีอยู่กับอารมณ์ใดอารมณ์หนึ่งนานๆ นั้นไม่จำเป็นต้องเป็นมิจฉาสมาธิเสมอไปหรอกนะครับ เพราะเวทนาที่เกิดร่วมในองค์ฌาน(ที่เกิดขึ้นเพราะสมถะ)นั้นเป็นสุขก็มี และสิ่งที่จัดเป็นกุศลก็ไม่จำเป็นจะต้องมีปัญญาเกิดร่วมด้วยเสมอไป ดังนั้น สมถะคือการสงบในเบื้องต้นที่เพิ่งเริ่มทำอาจมีแค่ความสงบแบบนิ่งๆ อยู่กับอารมณ์ที่นำมาเพ่งก็ได้ เช่นในขณะที่ยังเข้าไม่ถึงอัปปนาสมาธิ

โดย pop (pop) [10 เม.ย. 2550 , 21:08:02 น.] ( IP = 203.172.117.13 : : )

สลักธรรม 3 วกกลับมาอีกรอบพร้อมกับข้อสังเกตุว่า คำถามที่คุณบุญนำใจตั้งไว้ทั้งสองกระทู้ดูเหมือนจะลึกซึ้งเกินกว่าความรู้ของนักศึกษาหน้าใหม่ ผมเดาเอาว่าที่ท่านบอกว่าเคยเรียนเมื่อหลายปีก่อน ตอนนี้ท่านก็คงจะยังเรียนอยู่ คำถามของท่านจึงดูจะออกแนว สวัสดี ทดสอบ ฮัลโหลเทส ท่านผู้ตอบอาจคิดเหมือนผมจึงสงวนท่าทีเหมือนไม่อยากเอามะพร้าวห้าวไปขายสวน ใช่หรือเปล่าครับ

โดย pop (pop) [10 เม.ย. 2550 , 21:45:28 น.] ( IP = 203.172.117.13 : : )

สลักธรรม 4 ขอขอบคุณคับสำหรับคำตอบ และเรียนคุณ pop ว่าตอนนี้ผมไม่ได้เรียนพระอภิธรรมแล้วงะคับ เคยเรียนแค่ปริเฉทที่ 1 กับ 2 เท่านั้นคับเมื่อ 3 ปีก่อน และบางอยางก็ได้ลืมเลือนไปบ้าง แต่ที่ผมตั้งกระทู้ถามเรื่องความต่างของ สมถะกับสมาธิเพราะว่าได้ไปฟังธรรมที่อาจรย์ท่านนึงบรรยายเรื่องนี้คับ เลยเกิดความไม่แน่ใจ จึงได้มาเรียนถามในกระทูนี้งะคับ ไม่ได้มีเจตนาลองภูมิ หรือ ทดสอบอะไรเลยงะคับ

โดย บุญนำใจ คนไร้พ่าย (บุญนำใจ คนไร้พ่าย) [11 เม.ย. 2550 , 09:28:54 น.] ( IP = 58.8.69.136 : : 192.168.12.65 )

สลักธรรม 5 ขอโทษที่กล่าวล่วงเกินนะครับคุณบุญนำใจ

โดย pop (pop) [11 เม.ย. 2550 , 20:34:35 น.] ( IP = 203.172.117.5 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด