เทศนาสูตรที่ครั้งสำคัญ

---

เทศนาสูตรที่ครั้งสำคัญ นับตั้งแต่พระพุทธองค์ได้ทรงตรัสรู้เป็น "พระสัมมาสัมพุทธเจ้า" แล้ว ได้ทรงมีพระเมตตาแสดงธรรม โปรดสัตว์โลกทั้งหลายให้หลุดพ้นจากห้วงแห่งทุกข์ตลอดเวลากระทั่งเสด็จสู่นิพพาน เทศนาครั้งสำคัญของพระองค์ มีดังนี้ -ธรรมจักรกัปปวัตตนสูตร-อนัตตลักขณสูตร -โอวาทปาติโมกข์ -อนุปุพพิกถา -ปัจฉิมโอวาท ธรรมจักรกัปปวัตตนสูตร หลังจากที่พระพุทธองค์ได้ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว ได้ทรงเทศนาโปรดปัญจวัคคีย์ทั้งห้า ที่ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน เรียกการเทศนาครั้งนี้ว่า "ธรรมจักรกัปปวัตตนสูตร" ซึ่งนับได้ว่าเป็นปฐมเทศนาของพระพุทธองค์ มีใจความย่อดังนี้ - ไม่ควรปฏิบัติตนในทางตึงเกินไป (อัตตกิลมัตถานุโยค) เช่น การทรมานร่างกายให้ได้รับทุกข์ทรมาน หรือหย่อนมากไป (กามสุขัลลิกานุโยค) คือ หมกหมุ่นทางกามคุณ ให้ถือปฏิบัติในทางสายกลาง หรือ "มัชฌิมาปฏิปทา" ซึ่งได้แก่ มรรคมีองค์ 8 นั่นเอง - ทรงแสดงหลักธรรมที่ทำให้พ้นทุกข์ เรียกว่า "อริยสัจ 4" สรุปโดยย่อได้ว่าทุกข์ความไม่สบายกาย ไม่สบายใจ เป็นสิ่งที่ต้องกำหนดรู้สมุทัยสาเหตุของทุกข์ เป็นสิ่งที่ต้องละนิโรธความสิ้นทุกข์ เป็นสิ่งที่ต้องทำให้แจ้ง มรรคหนทางดับทุกข์ เป็นสิ่งที่ต้องบำเพ็ญให้สมบูรณ์ เมื่อทรงแสดงจบ ท่านโกณฑัญญะ เห็นว่า "สิ่งใดมีความเกิด สิ่งนั้นย่อมมีความดับเป็นธรรมดา" จึงได้บรรลุโสดาบัน ขออุปสมบทเป็นภิกษุ โดยพระพุทธองค์กล่าวเพียงว่า "เอหิภิกขุ ทุกขัสสันตกิริยาย เธอจงเป็นภิกขุ เถิด เธอจงปฏิบัติให้ถึงที่สุดแห่งทุกข์เถิด" เรียกการบวชแบบนี้ว่า "เอหิภิกขุอุปสัมปทา" นับว่าพระพุทธองค์ได้ยังธรรมจักรให้เริ่มหมุน โดยมีพระรัตนตรัยครบ 3 ได้แก่ พระพุทธ พระธรรม และพระสงฆ์ วันปฐมเทศนา นับว่าเป็นวันที่ธรรมปรากฏแก่โลก จึงเรียกว่า "วันธรรมจักร" หรือ "วันอาสาฬหบูชา" ซึ่งตรงกับ วันเพ็ญ เดือนแปด

โดย ธีรวัส [10 เม.ย. 2550 , 06:11:57 น.] ( IP = 58.9.108.161 : : )

สลักธรรม 1 อนัตตลักขณสูตร พระพุทธองค์ได้แสดง "อนัตตลักขณสูตร" แก่ปัญจวัคคีย์ทั้งห้า เนื้อหาของพระสูตรจะเกี่ยวข้องกับ ความไม่เที่ยง ความเป็นทุกข์ ความไม่ใช่ตัวตน เรียกว่า "ไตรลักษณ์" มีใจความโดยย่อดังนี้ -ขันธ์ 5 คือ กายกับใจนั้นหาใช่ตัวตนที่เที่ยงแท้ ไม่สามารถบังคับให้เป็นไปดังปรารถนาได้ เพราะขันธ์ทั้งห้า ย่อมไม่เที่ยงเปลี่ยนแปลงเรื่อยไป คือเป็น "อนิจจัง" คงทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้ คือเป็น "ทุกขัง" ด้วยเหตุนั้น จึงมิใช่ตัวตน จะบังคับบัญชาให้เป็นไปตามปรารถนาไม่ได้ คือเป็น "อนัตตา" ไม่ควรไปยึดถือว่ากายกับใจนี้ เป็นของตน การเข้าไปยึดถือเช่นนั้นย่อมจะนำมาซึ่งความทุกข์ เมื่อได้สดับรับฟัง "อนัตตลักขณสูตร" จิตของปัญจวัคคีย์ได้หลุดพ้น จากความยึดมั่น ถือมั่น สำเร็จเป็นพระอรหันต์ พร้อมกันทั้งห้าองค์ โอวาทปาติโมกข์ หลังจากที่พระพุทธองค์ได้ตรัสรู้เป็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว 9 เดือน กระทั่งวันเพ็ญ เดือนสาม ได้ทรงแสดง หลักธรรมสำคัญแก่พระภิกษุผู้ประกาศพระศาสนาให้ถือเป็นแนวปฏิบัติ สั่งสอนปวงชนทั้งหลาย คือ "โอวาทปาติโมกข์"โดยมีเนื้อหาใจความสรุปให้ยึดถือเป็นแนว ปฏิบัติ 3 ประการ ได้แก่ -การไม่ทำบาปทั้งปวง ทรงสั่งสอนให้งดเว้นการทำบาปอกุศลทั้งหลาย เพราะบาปอกุศลที่ทำไป ไม่ว่าในที่ลับ หรือที่แจ้ง ล้วนแต่ให้ผลเสียหายทั้งสิ้น นำแต่ทุกข์เดือดร้อนใจมาให้ทั้งในปัจจุบัน และอนาคต -บำเพ็ญบุญกุศล ทรงสอนให้หมั่นประกอบกระทำแต่บุญกุศลเพราะบุญกุศลเป็นเครื่อง ช่วยชำระสันดานตน ให้สะอาด มีลักษณะร่มเย็นสุขสงบ ไม่นำผลอันเป็นทุกข์เดือดร้อนมา ให้แต่ประการใด -ทำจิตให้บริสุทธิ์ผ่องใส ทรงสอนให้บำเพ็ญเพียรภาวนา ทำจิตให้บริสุทธิ์ ปราศจากมลทินโทษ อีกทั้งกิเลส ทั้งปวง ซึ่งเป็นจุดมุ่งหมายสำคัญที่สุดในพุทธศาสนา การไม่ทำบาปทั้งปวง ทำกุศลให้ถึงพร้อม ชำระจิตให้บริสุทธิ์ เหล่านี้ คือ คำสอนของพระพุทธเจ้าซึ่งแสดงแก่ พระภิกษุ ในวันที่พระภิกษุมาประชุมพร้อมกัน โดยประกอบด้วยองค์ 4 เรียกว่า "วันจาตุรงคสันนิบาต"

โดย ธีรวัส (tvb) [10 เม.ย. 2550 , 06:13:22 น.] ( IP = 58.9.108.161 : : )

สลักธรรม 2 อนุปุพพิกถา หลังจากที่พระพุทธองค์ได้ทรงเทศนาโปรดปัญจวัคคีย์ทั้งห้า กระทั่งได้บรรลุสำเร็จเป็นพระอรหันต์แล้ว พระองค์ได้เสด็จประทับ ณ ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน พร้อมปัญจวัคคีย์ทั้งห้า ในสมัยนั้น ได้ทรงแสดงธรรมแก่ พระยส ขณะยังเป็นฆราวาส "อนุปุพพิกถา" คือ เทศนาที่แสดงโดยลำดับ เพื่อฟอกอัธยาศัยของเวไนยสัตว์ให้หมดจดเป็นชั้นๆ จากง่ายไปยาก เพื่อเตรียมจิตของผู้ฟังให้พร้อมที่จะรับฟัง "อริยสัจ" หรือ "อริยสัจจกถา" ต่อไป "อนุปุพพิกถา" มี 5 ประการ ได้แก่ - ทานกถา กล่าวถึง การให้ทาน เพื่อฟอกเสียซึ่งความตระหนี่ และความเห็นแก่ตัว - ศีลกถา กล่าวถึง การรักษาศีล เพื่อฟอกเสียซึ่งความพยาบาท เบียดเบียน - สัคคกถา กล่าวถึง สวรรค์ ซึ่งหมายถึงสิ่งที่เกิดจากการให้ทาน และการรักษาศีล เพื่อฟอกมลทินใน 2 ข้อแรกที่ยัง ไม่หมดจด ให้หมดจดยิ่งขึ้น - กามาทีนวกถา กล่าวถึง โทษแห่งกาม เพื่อฟอกเสียซึ่งความเพลิดเพลินในกามสมบัติ - เนกขัมมานิสังสกถา กล่าวถึง อานิสงส์แห่งการออกจากกาม เพื่อฟอกเสียซึ่งมลทินดังกล่าวแล้วทั้ง 4 ข้อ อันยังไม่ หมดจด ให้หมดจดอย่างแท้จริง พระธรรมเทศนาที่ทรงแสดงสั่งสอนเวไนยสัตว์ทั้งหลายมี 2 ประเภท คือ "อนุปุพพิกถา" และ"อริยสัจจกถา" ผู้ที่มีอุปนิสสัยแก่กล้าก็ทรงแสดง "อริยสัจจกถา" ถ้าผู้ใดมีอุปนิสสัยปานกลางก็ทรงแสดง "อนุปุพพิกถา" ก่อน จากนั้นก็ทรงแสดง "อริยสัจจกถา" ในภายหลัง แต่หากผู้ใด มีอุปนิสสัยอ่อนก็ทรงแสดงเฉพาะ "อนุปุพพิกถา" ปัจฉิมโอวาท ก่อนที่พระพุทธองค์จะเสด็จปรินิพพาน ได้ทรงตรัสประทานโอวาทแก่พระภิกษุสงฆ์สาวก ซึ่งถือเป็น "ปัจฉิมโอวาท" ว่า "สังขารทั้งหลาย มีความเสื่อมไปเป็นธรรมดา เธอทั้งหลายจงยังประโยชน์ของตน และประโยชน์ของผู้อื่น ให้ถึงพร้อมด้วยความไม่ประมาทเถิด" ธรรม คือ ความไม่ประมาท เรียกว่า "อัปปมาทธรรม" คือ การเป็นอยู่อย่างมีสติระวังไม่ทำเหตุแห่งความผิดพลาดเสียหาย ให้เกิดขึ้น และไม่ละเลยที่จะทำเหตุแห่งความดีงามให้เกิดขึ้นอยู่เสมอ ความไม่ประมาท พึงกระทำใน 4 สถาน คือ - ประพฤติกายสุจริต - ประพฤติวจีสุจริต - ประพฤติมโนสุจริต - ละความเห็นผิด ประกอบความเห็นที่ถูก

โดย ธีรวัส (tvb) [10 เม.ย. 2550 , 06:14:47 น.] ( IP = 58.9.108.161 : : )

สลักธรรม 3 ขอบคุณมากครับ

โดย พี่เณร [10 เม.ย. 2550 , 08:34:23 น.] ( IP = 58.9.144.145 : : )

สลักธรรม 4 อนุโมทนาและขอบคุณมากค่ะที่สรุปความสำคัญมาให้ทราบ

โดย น้องกิ๊ฟ (น้องกิ๊ฟ) [10 เม.ย. 2550 , 10:38:38 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 5 ขอบคุณมากค่ะ

โดย เซิ่น (เซิ่น) [10 เม.ย. 2550 , 13:55:16 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )

สลักธรรม 6 มลคลสูตรและมหาปรินิพพานสูตรก็น่าสนใจนะครับ

โดย pop (pop) [10 เม.ย. 2550 , 21:27:16 น.] ( IP = 203.172.117.13 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด