ปัญญาพัฒนาตน

---

ปัญญาพัฒนาตน จากหนังสือธรรมสารทัศน์... โดยพระธรรมกิตติวงศ์ ขอเจริญพรท่านผู้สนใจในธรรมทั้งหลาย ธรรมปาฐกถาประจำวันอาทิตย์ ณ สถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย กรมประชาสัมพันธ์ วันนี้ จะได้แสดงเรื่อง “ปัญญาพัฒนาตน” ซึ่งมีความหมายว่า ปัญญาสำหรับพัฒนาตน หรือการพัฒนาตนให้เจริญก้าวหน้าโดยใช้ปัญญาเป็นหลัก ที่ยกเอาเรื่องนี้มาพูดเพราะว่า เวลานี้เราทั้งหลายควรจะอยู่กันด้วยปัญญา อยู่โดยใช้ปัญญาเป็นหลักเป็นแกนดำเนินชีวิต เราพ้นสมัยแห่งความงมงาย พ้นสมัยแห่งความไม่รู้ไม่เข้าใจในเรื่องต่างๆ มานานแล้ว เรามาอยู่กันด้วยปัญญาดีกว่า การมีชีวิตอยู่ด้วยปัญญานี้เป็นลักษณะของบัณฑิต ของคนฉลาด คนฉลาดเขาอยู่ด้วยปัญญา เขาจึงมีความสุข มีความเจริญ มีความก้าวหน้า สามารถพัฒนาตนเองให้เจริญก้าวหน้าได้ทุกวิถีทาง ผิดกับคนที่ไม่เป็นอยู่ด้วยปัญญา ปราศจากปัญญา นอกจากจะไม่ทันคนในทุกๆ ด้านแล้ว ยังถูกข่มเหงรังแก ถูกเอารัดเอาเปรียบ ถูกหลอกลวงโดยง่ายด้วย อย่างที่เขาว่าไว้ว่า คนโง่ย่อมเป็นเหยื่อของคนฉลาดนั้นไม่ผิดเลยจนนิดเดียว เพราะฉะนั้น เรามาเป็นคนฉลาดกันเถิด อย่าเป็นคนโง่เลย เรามาสร้างคนให้ฉลาดดีว่า อย่าสร้างคนให้เป็นคนโง่เลย เรามาพัฒนาตนเองให้เป็นคนฉลาด เป็นคนมีปัญญาดีกว่า

โดย เซิ่น..นำมาฝาก [10 เม.ย. 2550 , 07:53:10 น.] ( IP = 58.8.47.176 : : )

สลักธรรม 1 ประเทศชาติบ้านเมืองของเราเวลานี้ต้องการคนมีปัญญา ต้องการคนที่ฉลาดมาก ประเทศเราที่เขาว่าด้อยพัฒนาๆ นั้น ก็เพราะคนของเราไม่ค่อยฉลาด คือมีคนที่ฉลาด มีคนที่มีปัญญาไม่มาก เราต้องยอมรับในข้อนี้กัน ประเทศที่เขาเจริญก้าวหน้าสามารถพัฒนาตนเองได้นำหน้าประเทศชาติอื่นนั้น ก็เพราะเขาสร้างคนให้เป็นคนฉลาด ให้เป็นคนมีปัญญามาก เมื่อคนมีปัญญามาก คนก็ใช้ปัญญานั้นช่วยพัฒนาประเทศชาติอีกทีหนึ่ง คนก็ไม่ถูกเอารัดเอาเปรียบ ไม่ถูกรังแก ไม่ถูกหลอก ลวงได้ง่ายๆ เพราะมันทันกัน รู้เท่าทันกันเสียหมด ไม่ว่าจะมาในรูปไหน เป็นรู้ทันทั้งนั้น เลยหลอกกันไม่ได้ ปัญหาก็เกิดขึ้นมาว่า ทำอย่างไรจึงจะเป็นคนมีปัญญาหรือเป็นคนฉลาดกับเขาบ้าง หรือทำอย่างไรคนในชาติจึงจะเป็นคนมีปัญญากัน ปัญหานี้คือจุดมุ่งหมายที่จะพูดในวันนี้

โดย เซิ่น..นำมาฝาก (เซิ่น) [10 เม.ย. 2550 , 07:53:54 น.] ( IP = 58.8.47.176 : : )

สลักธรรม 2 ปัญญาคืออะไร ก่อนอื่นขอทำความเข้าใจเกี่ยวกับความหมายของคำว่าปัญญาก่อน คำว่าปัญญา ในที่นี้หมายเอาปัญญาทุกระดับ หมายเอาความฉลาดความรอบรู้ ความเข้าใจในการดำเนินชีวิต ความเข้าใจอย่างแจ่มแจ้งในเรื่องราวต่างๆ รวมไปถึงความคิดเห็นที่ถูกต้อง และความมีไหวพริบปฏิภาณในการดำเนินชีวิต ในการแก้ปัญหาชีวิตประจำวันด้วย เหล่านี้เป็นความหมายของปัญญาในที่นี้ทั้งสิ้น ท่านว่าไว้ว่า ปัญญานั้นมีเหตุเกิด คือ เกิดจากการประกอบ (ปญฺญา เว ชายเต ภูริ) เกิดจากการกระทำของตน โดยท่านแยกเหตุเกิดปัญญาไว้ ๓ ระดับด้วยกัน เพราะฉะนั้นเมื่อถามว่าทำอย่างไรจึงจะเป็นคนมีปัญญา ก็ตอบได้ว่าต้องปฏิบัติหรือประกอบเหตุ ๓ ประการนี้ให้ถูกต้อง ปัญญาก็จะเกิดและจะกลายเป็นคนมีปัญญาในที่สุด เหตุเกิดปัญญา ๓ ประการ มีอะไรบ้าง คือ

โดย เซิ่น..นำมาฝาก (เซิ่น) [10 เม.ย. 2550 , 07:54:20 น.] ( IP = 58.8.47.176 : : )

สลักธรรม 3 ปัญญาที่เกิดจากการศึกษา ปัญญาประเภทที่หนึ่ง เรียกตามภาษาพระว่า สุตมยปัญญา แปลว่า ปัญญาเกิดจากการได้ยิน ได้ฟังมาก เกิดจากการได้ศึกษาเล่าเรียนมาก ปัญญาประเภทนี้เป็นปัญญาเบื้องต้นที่จะสามารถพัฒนาตนเองให้เจริญก้าวหน้าได้ ปัญญาประเภทนี้มิใช่จะเกิดจากการได้ศึกษาเล่าเรียนเท่านั้น แต่ยังหมายถึงปัญญาที่เกิดจากการอ่านหนังสือ จากการฟังวิทยุ ดูโทรทัศน์ จากการสังเกตสิ่งรอบๆ ตัว ตลอดไปจนกระทั้งการฝึกฝนทดสอบ ค้นคว้าด้วยตนเอง การกระทำต่างๆ ดังกล่าวนี้ล้วนเป็นบ่อเกิดแห่งปัญญาทั้งสิ้น คนมีปัญญาประเภทนี้มาก ท่านยกย่องว่าเป็นพหูสูตบุคคล ความเป็นคนพหูสูตพระพุทธเจ้ายกย่อง และทรงยกย่องการได้ยินได้ฟังมาก ยกย่องการได้ศึกษาเล่าเรียนมากว่าเป็นมงคลชีวิตประการหนึ่ง คือจะเป็นเหตุให้ชีวิตก้าวหน้า สามารถหาปัจจัยสำหรับครองชีพได้โดยไม่ยากนัก (พาหุสจฺจญฺจ สิปฺปญฺจ เอตมฺมงฺคลมุตฺตมํ) เป็นที่ยอมรับกันทั่วไปแล้วว่า การศึกษาเล่าเรียนเป็นการยกระดับสติปัญญาของมนุษย์ให้สูงขึ้น และเป็นกระบวนการพัฒนาบุคคลให้ต่างจากสัตว์ ทั้งเป็นหลักประกันชีวิตเบื้องต้นของบุคคล บุคคลผู้มีการศึกษาดี มีโอกาสเล่าเรียนสูงๆ ย่อมประสบผลสำเร็จในชีวิตมากกว่าผู้ด้อยการศึกษา และมีปัญญาชีวิตน้อยกว่าด้วย จนกระทั้งมีผู้กล่าวว่า คนที่มีการศึกษาดีปกครองง่าย พูดกันรู้เรื่องง่าย และใช้เวลาอธิบายให้เข้าใจได้ไม่นาน

โดย เซิ่น..นำมาฝาก (เซิ่น) [10 เม.ย. 2550 , 07:55:41 น.] ( IP = 58.8.47.176 : : )

สลักธรรม 4 คำกล่าวนี้จะมีข้อพิสูจน์อย่างไรยังไม่ยุติกัน แต่ประเทศต่างๆ ทั่วโลกต่างเร่งพยายามจัดการศึกษาให้แก่พลเมืองของตนอย่างทั่วถึงและให้สูงขึ้นทุกวิถีทาง แม้แต่แระเทศไทยเราเองก็เร่งจัดการศึกษาภาคบังคับให้สูงขึ้นเรื่อยและทั่วถึง ทั้งนี้เพราะต้องการให้พลเมืองของชาติมีปัญญา มีการศึกษาดีนั่นเอง แต่การจัดการศึกษาเช่นนี้ เป็นทางหนึ่งเท่านั้นที่ทำให้เกิดปัญญา แท้ที่จริงแม้คนที่ไม่มีโอกาสศึกษาเล่าเรียนในโรงเรียนที่รัฐจัดให้ ก็อาจหาความรู้ความฉลาด หรือหาปัญญาใส่ตนได้โดยวิธีการอ่าน การฟัง การดู การลงมือทดสอบด้วยตนเองเป็นต้น เรียกว่าหาความรู้จากการศึกษานอกโรงเรียนซึ่งเป็นสิ่งจำเป็นมาก เพราะคนเรานั้นจำเป็นต้องศึกษาเรื่อยไป แม้จะจบจากโรงเรียนหรือสถาบันการศึกษาชั้นสูงๆ แล้วก็ตาม ยังควรที่จะต้องหาความรู้เพิ่มเติมตลอดเวลา และจำต้องรู้ให้รอบตัว รู้ให้กว้างขวาง และรู้ให้ลึกซึ้งจึงจะดี ในข้อนี้ มุ่งให้เราท่านทั้งหลายเป็นคนคงแก่เรียน ให้ขยันหาความรู้ใส่ตนไว้ตลอดเวลา เรียนมากก็รู้มาก อ่านมากก็รู้มาก ฟังมากก็รู้มาก ดูมากก็รู้มาก ไปจนกระทั้งจดจำมากก็รู้มาก ดังที่โบราณว่าไว้ว่า สุ. จิ. ปุ. ลิ. ฟัง คิด ถาม จด เป็นหัวใจนักปราชญ์ หรือที่เรียกว่า “เรียนจากครู ดูจากตำรา สดับปาฐะ” ก็เป็นทางแห่งปัญญาเช่นกัน มิใช่แต่จะมุ่งให้เป็นคนขยันหาความรู้ใส่ตนเท่านั้น ควรจะมุ่งส่งเสริมให้บุคคลอื่นได้ศึกษาเล่าเรียนด้วย โดยเฉพาะลูกๆ ของตน ถือว่าเป็นหน้าที่ของพ่อแม่จะต้องดิ้นรนขวนขวายให้ลูกได้เล่าเรียนทุกวิถีทาง จะเสียเงินเสียทองเท่าไร จะเหนื่อยยากเพียงไรก็ต้องยอมกัน

โดย เซิ่น..นำมาฝาก (เซิ่น) [10 เม.ย. 2550 , 07:56:27 น.] ( IP = 58.8.47.176 : : )

สลักธรรม 5 พ่อแม่ที่รักลูกจริงก็คือพ่อแม่ที่สนับสนุนส่งเสริมให้ลูกได้เล่าเรียนจนสุดความสามารถของลูก ต้องคิดอยู่เสมอว่า “หาเงินใส่หัวลูก ดีกว่าหาเงินใส่กระเป๋าลูก” หมายความว่า หาเงินทองส่งเสียให้ลูกเรียน ให้มีปัญญาอยู่ในหัวลูก ดีกว่ามุ่งแต่จะหาเงินให้ลูกกินลูกใช้เพื่อความสุขสำราญของลูกไปวันๆ โดยมิให้ลูกขาดแคลนเงินในกระเป๋า มีพ่อแม่ไม่น้อยที่คิดว่าจะเรียนไปทำไม เรียนไปก็เท่านั้น สู้ออกมาช่วยพ่อแม่ทำงานหาเงินทองหรือทำมาหากินดีกว่า แล้วก็ให้ลูกออกจากโรงเรียนทั้งๆ ที่ยังไม่จบชั้นบังคับของรัฐ นั่นเป็นการทำลายอนาคตของลูกไปโดยรู้เท่าไม่ถึงการณ์ บางครั้งเป็นปมด้อยของลูกไปตลอดชีวิต น่าอนาถใจแท้ๆ เงินทองแม้หาได้มากหรือได้รับเป็นมรดกไว้มาก แต่หากขาดปัญญา ขาดความรู้ ก็รักษาไว้ไม่ได้ ตรงข้าม แม้วันนี้จะจนยากเพราะหมดไปกับการศึกษาเล่าเรียน ต่อไปในวันหน้าก็จะสามารถใช้ปัญญาความรู้นั้นช่วยเหลือตัวเองให้อยู่รอดปลอดภัยได้ตลอดไป

โดย เซิ่น..นำมาฝาก (เซิ่น) [10 เม.ย. 2550 , 07:57:30 น.] ( IP = 58.8.47.176 : : )

สลักธรรม 6 นอกจากนั้น ไม่ว่าจะประกอบอาชีพอะไร จะเป็นชาวไร่ ชาวนา ชาวสวน หรือชาวอะไรก็ตามที ควรจะต้องเป็นคนหูไวตาไว ใฝ่หาความรู้อยู่ตลอดเวลา ควรจะต้องรู้อะไรให้มากเข้าไว้ ต้องถือคติที่ว่า “รู้ไว้ใช่ว่า ใส่บ่าแบกหาม” คือรู้ไว้ก็ไม่หนักหนาอะไร ความรู้ที่เก็บสะสมไว้นั่นแหละจะเป็นประโยชน์แก่ตนเองต่อไป ทำให้เป็นคนหูตากว้างไกล รู้เท่าทันโลก รู้เท่าทันคน จะไม่ถูกหลอกถูกโกงได้ง่าย จะไม่ถูกเอารัดเอาเปรียบจากคนที่ฉลาดกว่า และจะสามารถยกระดับตนเองให้ก้าวหน้าทันคนอื่นอีกด้วย การศึกษาเล่าเรียน การได้ยินได้ฟังมากเป็นเหตุให้เกิดปัญญาสำหรับพัฒนาคนประเภทหนึ่งด้วยประการฉะนี้ โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย เซิ่น..นำมาฝาก (เซิ่น) [10 เม.ย. 2550 , 07:58:35 น.] ( IP = 58.8.47.176 : : )

สลักธรรม 7 ปัญญา..มีความสำคัญมากกับการดำเนินชีวิตทั้งในปัจจุบันชาติและอนาคตชาติ เพราะปัญญาพาพ้นภัยและทำให้พบความเจริญได้ทั้งส่วนตนและส่วนรวม จะติดตามอ่านต่อไปค่ะ..ขอบคุณมากนะคะที่นำมาให้อ่าน

โดย น้องกิ๊ฟ (น้องกิ๊ฟ) [10 เม.ย. 2550 , 10:34:45 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 8 เรื่องใหญ่ที่สำคัญมากเลยครับ ความมีปัญญานี้นะครับ เพราะถ้าขาดไปเสียแล้ว อะไรๆก็จะเกิดขึ้นกับชีวิตอย่างไร้ค่ามากมายเลยนะครับ และเรื่องที่เราได้เรียนรู้มาต้องนำมาพัฒนาตนให้ดีขึ้นตามสิ่งที่รู้นั้นจึงจะใช้ได้ไม่นั้นจะเป็นได้เพียงแค่ รูแล้วใส่บ่าหามไว้เท่านั้น ไม่ได้ประโยชน์จริงๆเลยนะครับคุณเซิ่น ขอบพระคุณมากครับ ที่นำเรื่องดีๆนี้มาลงให้อ่านนะครับ

โดย พี่เณร (พี่เณร) [10 เม.ย. 2550 , 13:19:58 น.] ( IP = 58.9.150.219 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด