เครื่องร้อยรัดสัตว์ไม่ให้ล่วงจากสงสาร

---

สังคมทุกวันนี้เป็นสังคมแห่งการนำกิเลสตัณหามานะทิฎฐิมาใช้กันแบบที่ว่าเต็มที่ โดยเฉพาะกิเลสที่ชื่อว่า มานะว่าโดยความหมายของ ทิฏฐิมานะ หมายถึงถือรั้น อวดดี หรือดึงดื้อถือตัว มานะ หมาย ความถือตัว ความสำคัญตัวว่าเป็นนั่นเป็นนี่ อติมานะ หมาย ดูหมิ่นท่าน, ความถือตัวว่าเหนือกว่ายิ่งกว่าเขา มานะนี้เป็นเจตสิกธรรมที่ประกอบกับอกุสลจิตกลุ่มโลภะที่เรียกโลติกะ มี 3 คือโลภะ ทิฎฐิ และมานะ มานเจตสิก คือ ความถือตนความทะนงตน มีคุณลักษณะประจำตัว ลักขณาทิจตุกะ อุณฺณติ ลกฺขโณ มีการทะนงตน เป็นลักษณะ สมฺปคฺค รโส มีการยกย่องสัมปยุตตธรรม เป็นกิจ เกตุกมฺยตาปจฺจุปฏฺฐาโน มีความปรารถนาสูงเป็นผล ทิฏฺฐิวิปฺปยุตฺตโลภ ปทฏฺฐาโน มีโลภจิตที่เป็นทิฏฐิวิปปยุตต เป็นเหตุใกล้ มานะ นี้ลักษณะที่จิตเกิดมานะนั้นมี ๙ แบบ คือ ๑. เป็นผู้เลิศกว่าเขา สำคัญตัวว่า เลิศกว่าเขา ๒. เป็นผู้เสมอเขา สำคัญตัวว่า เสมอเขา ๓. เป็นผู้เลวกว่าเขา สำคุณตัวว่า เลวกว่าเขา ๔. เป็นผู้เสมอเขา สำคัญตัวว่า เลิศกว่าเขา ๕. เป็นผู้เสมอเขา สำคัญตัวว่า เสมอเขา ๖. เป็นผู้เลวกว่าเขา สำคัญตัวว่า เลวกว่าเขา ๗. เป็นผู้เลวกว่าเขา สำคัญตัวว่า เลิศกว่าเขา ๘. เป็นผู้เสมอเขา สำคัญตัวว่า เสมอเขา ๙. เป็นผู้เลวกว่าเขา สำคัญตัวว่า เลวกว่าเขา ถ้าจิตของเราเกิดมีการเปรียบเทียบเรากับเขาขึ้นเมื่อใดก็เป็นมานะเมื่อนั้น ไม่ว่าการเปรียบเทียบนั้นจะเป็นการเปรียบเทียบด้วย ชาติ โคตร สกุล รูป สมบัติ ทรัพย์ ศิลปะวิทยา การงาน หรือ ความเฉลียวฉลาด ทั้ง ๙ แบบนี้จิตใจของเรากำลังมีมานะครอบงำอยู่ ลักษณะของอาการที่เกิดจากจิตใจของเราถูกครอบงำก็จะมีอาการแสดงออกในรูป ของอติมานะ=ดูหมิ่นท่าน...สารัมภะ=แข่งดี..ถัมภะ=หัวดื้อ.. สาเถยยะ=โอ้อวด จิตที่ถูกมานะเจตสิกครอบงำนี้ถ้ากล่าวโดยประเภทของจิตเป็นอกุศลจิต จิตบาป คือคิดไม่ดีไม่งาม ทำให้จิตเศร้าหมอง ซึ่งเมื่อถูกครอบงำแล้วอาจแสดงมาทางวาจาและกาย ด้วยกิริยาที่มักแสดงให้ดูในหนังและละครทีวีมากก็คือพูดสอดเสียด สีเสียดกระทบเทียบแดกดันแหนบแหนน กระทบกระทันให้เจ็บใจ

โดย เทพธรรม [11 ก.ค. 2550 , 17:45:57 น.] ( IP = 58.9.140.244 : : )

สลักธรรม 1 การแสดงการโอ้อวด แม้ทำบุญก็เอาหน้าเอาตา โชว์ความร่ำความรวย หรือทำให้เป็นคนหัวดื้อ ไม่ย่อมใครพูดไม่เชื่อฟัง ถือตนถือตัวสูง เกิดนิสัยก้าวร้าว เมื่อมานะเกิดกับผู้ใด แม้ผู้นั้นจะได้ชื่อว่าเป็นผู้มีภูมิธรรมสูง จบอภิธรรมเอกบัณฑิตก็ตามก็ไม่วายทำให้จิตใจสร้างนิสัยเป็นคนว่ายาก ยกตนข่มท่าน หัวดื้อ ถือตัวว่ารู้มากคนอื่นด้อย ใช้อาการและวาจาข่ม มานะเจตสิกนี้แม้จะเป็นเรื่องยากที่จะตัดให้ขาดได้ด้วยวิธีธรรมดา ต้องบำเพ็ญธรรมโดยอาศัยอรหัตตมรรคก็ตามที่ แต่การรู้โทษเห็นภัยของกิเลสตัวนี้บ่อยๆหรือใช้ธรรมที่เป็นปฎิปักษ์อาทิการอ่อนน้อมถ่อมตนเพื่อนำมาข่มหรือละหรือเว้นนั้น ก็จะทำให้มานะนั้นไม่พองขนขึ้นมาได้ มีพุทธวจนะแสดงเรื่องมานะพร้อมวิธีและผลของการละไว้นำมาพอสังเขปว่า.. บุคคลไม่ควรนิยมการกล่าวคำเท็จ ไม่ควรทำความเสน่หาในรูปโฉม ควรกำหนดรู้มานะ และ ประพฤติงดเว้นจากความผลุนผลัน ผู้ใดทำ ราคะ โทสะ มานะ และ มักขะ ให้ตกไป เหมือนทำให้เมล็ดผักกาดตกจากปลายเหล็กแหลม เราเรียกผู้นั้นว่าพราหมณ์ ผู้ใดละมานะ มีตนตั้งมั่นดีแล้ว มีใจดี หลุดพ้นในที่ทั้งปวง อยู่ในป่าคนเดียว เป็นผู้ไม่ประมาท ผู้นั้นพึงข้ามฝั่งแห่งแดนมฤตยู ผู้ถูกมานะหลอกลวง เศร้าหมองอยู่ในสังขาร ถูกลาภและความเสื่อมย่ำยี ย่อมไม่ลุถึงสมาธิ เมื่อภิกษุมีมานะ ประมาทแล้ว มีความหวังในภายนอก, ศีล สมาธิ ปัญญา ย่อมไม่ถึงความบริบูรณ์ หมู่สัตว์นี้ประกอบด้วยมานะ มีมานะเป็นเครื่องร้อยรัด ถูกมานะมัดไว้ ทำความแข่งดีเพราะทิฏฐิ ย่อมล่วงสงสารไปไม่ได้ คำว่ามานะนี้ทางโลกหมายถึงความบากบัน แต่ทางธรรมหมายเอาความถือตัว ความบากบันขยันหมั่นเพียรทางธรรมใช้คำว่าวิริยะ สังคมใดจะน่าอยู่สังคมนั้นต้องมีผู้ช่วยเหลือและเกื้อกูลกัน โดยต้องเตือนตนไว้เสมอว่า.. อย่าทำดีเพื่อเอาหน้า อย่าสร้างค่าโดยข่มคนอื่น อย่าแช่มชื่นโชว์คนเดียว เดียวจะทำงานคนเดียวไปจนตาย

โดย เทพธรรม [11 ก.ค. 2550 , 17:56:46 น.] ( IP = 58.9.140.244 : : )

สลักธรรม 2 ขอบพระคุณค่ะท่านเทพธรรม ชีวิตที่ต้องคลุกคลีกับสังคมน่ากลัวนะคะ เพราะเราจะต้องสร้างเหตุแห่งความร้อยรัดเกือบตลอดเวลา โดยเฉพาะมานะดูจะตามล่ากันตลอด ยามใดที่ไม่ใช่มีชีวิตอยู่กับสติปัฏฐานแล้ว เห็นทีเอาตัวรอดยากจริงๆ

โดย น้องอุ๊ (asomsopon) [11 ก.ค. 2550 , 22:12:31 น.] ( IP = 125.24.46.134 : : )

สลักธรรม 3 ตอนเด็กๆ ถูกสอนให้มีมานะมากๆ จะได้เจริญ พอโตมาก็ได้รับคำสอนใหม่ว่า อย่ามีมานะ แต่ทั้งรู้ว่ามานะเป็นสิ่งที่ไม่ดี บางทีก็ยินดีต้อนรับมาไว้ในใจด้วยความเคยชินเสียนี่ คงต้องพยายามใช้วิธีการตามที่ท่านเทพธรรมสอน คือการรู้โทษเห็นภัยของกิเลสตัวนี้บ่อยๆหรือใช้ธรรมที่เป็นปฎิปักษ์อาทิการอ่อนน้อมถ่อมตนเพื่อนำมาข่มหรือละหรือเว้น เพื่อสร้างความน่ารักให้แก่ตนเองได้อีกประการหนึ่งด้วย กราบอนุโมทนาและขอบพระคุณมากค่ะ

โดย น้องกิ๊ฟ [12 ก.ค. 2550 , 10:11:25 น.] ( IP = 203.113.67.37 : : )

สลักธรรม 4 มานะนี่ร้ายกาจนะคะ แต่ทว่ากว่าจะรู้ว่าร้ายยิ่ง ก็มีเข้าไปเต็มเปี่ยม มานะคงอ้วนพี เพราะถูกเลี้ยงดูอย่างดี กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์เทพธรรมมากค่ะที่เน้นย้ำให้เห็นถึงความหมายที่แท้จริงของมานะ และแนะให้นำธรรมที่เป็นปฏิปักษ์มาปราบ คือการอ่อนน้อมถ่อมตน

โดย พี่ดา [12 ก.ค. 2550 , 10:44:02 น.] ( IP = 124.121.173.92 : : )

สลักธรรม 5 กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์ค่ะ เมื่อมานะเกิดขึ้น จะทำให้เกิดพฤติกรรมที่หยาบกระด้าง จะต้องอาศัยการอ่อนน้อมถ่อมตน เห็นโทษ และหยุดการเปรียบเทียบด้วยการมองตนให้มาก

โดย เซิ่น (เซิ่น) [12 ก.ค. 2550 , 12:38:57 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )

สลักธรรม 6 ถ้าจิตของเราเกิดมีการเปรียบเทียบเรากับเขาขึ้นเมื่อใดก็เป็นมานะเมื่อนั้น มานะนี่ช่างแอบแฝงอยู่ในจิตโดยไม่รู้สึกตัว แม้แต่การเปรียบเทียบเขากับเราก็ยังเป็นบาปอกุศล ดูท่าจะหลุดรอดไปได้ยากจริงๆ แต่ก็ยังมีธรรมที่เป็นปฏิปักษ์ คือการอ่อนน้อมถ่อมตน ที่พอจะช่วยไม่ให้มานะฟูขึ้นมาในจิตใจได้ กราบอนุโมทนาและขอบพระคุณท่านเทพธรรมค่ะ

โดย ธัญธร (ธัญธร) [13 ก.ค. 2550 , 08:45:38 น.] ( IP = 124.121.174.87 : : )

สลักธรรม 7 อ่านแล้วนึกถึงคำหลวงพ่อที่สอนพวกเราว่า ... มองตนให้มาก เรื่องยุ่งยากจะหมดไป เพราะแม้จะรู้สึกว่าตนเองแย่(เลว)กว่าคนอื่น ..ก็เป็นมานะแล้ว...ตราบใดที่ไปเปรียบเทียบ ทำให้เห็นชัดว่า ทางที่ปลอดภัย คือ การปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน เพราะมีหน้าที่ดูตน เท่านั้น กราบขอบพระคุณท่านเทพธรรมมากค่ะ

โดย วยุรี [14 ก.ค. 2550 , 13:51:10 น.] ( IP = 58.9.142.155 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด