มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


พระอภิธรรมเป็นพุทธพจน์ (๒)




โดย...อาจารย์บุญมี เมธางกูร


ตอนที่ผ่านมา

ถาม อริยสัจ 4 ไม่ใช่พระอภิธรรม ๆ ไม่ใช่อริยสัจ 4 จริงหรือ?

ตอบ อริยสัจ 4 คือ ทุกขอริยสัจ ทุกข์ องค์ธรรมได้แก่ โลกียจิต 81 เจตสิก 51 รูป 28
สมุทัยอริยสัจ เหตุให้เกิดทุกข์ องค์ธรรมได้แก่ โลภเจตสิก 1
นิโรธอริยสัจ ความดับทุกข์ องค์ธรรมได้แก่ พระนิพพาน
มรรคอริยสัจ ทางปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์ องค์ธรรมได้แก่ อริยมรรคมีองค์ 8 คือ
สัมมาทิฏฐิ ได้แก่ ปัญญินทรีย์เจตสิก
สัมมาสังกัปโป ได้แก่ วิตกเจตสิก
สัมมาวาจา สัมมากัมมันโต สัมมาอาชีโว ทั้ง 3 นี้ได้แก่ วิรตีเจตสิก 3
สัมมาวายาโม ได้แก่ วิริยเจตสิก
สัมมาสติ ได้แก่ สติเจตสิก
สัมมาสมาธิ ได้แก่ เอกัคคตาเจสิก

ทั้ง 8 นี้เป็นเจตสิกที่เกิดพร้อมกับมรรคจิต

ส่วนเนื้อหาของพระอภิธรรม 7 คัมภีร์ ก็ได้แก่ จิต เจตสิก รูป นิพพาน นั้นเอง ฉะนั้น จะเห็นได้ว่า อริยสัจ 4 ก็คือ พระอภิธรรม และพระอภิธรรมก็คืออริยสัจ 4 อันเดียวกัน ต่างกันแต่เพียงอริยสัจ 4 กล่าวโดยรวบยอด พระอภิธรรมแจกแจงออกไปให้เห็นเหตุผลเป็นส่วน ๆ โดยละเอียดเท่านั้น

โดย เทพธรรม...นำมาฝาก [19 ก.ค. 2550 , 07:40:20 น.] ( IP = 58.8.44.189 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1

ถาม เรื่องมารวิชัย พระมหาบุรุษทรงชนะมาร ณ สถานโพธิบัลลังก์ เมื่อก่อนตรัสรู้ มารก็คือกิเลสมาร ซึ่งเป็นนิวรณ์สัญจรมาคลุกเคล้าอยู่ในจิตของพระองค์นั้นเอง เป็นการแปลงธรรมเป็นปุคคลาธิษฐาน จริงหรือ?

ตอบ การวินิจฉัยว่าเรื่องนี้เป็นการแปลงธรรมเป็นปุคคลาธิษฐานหรือไม่นั้น ยังมีข้อที่น่าพิจารณาอยู่อีกหลายประการ คือ

1. การชนะมารของพระมหาบุรุษนั้น ความปรากฎชัดอยู่แล้วว่าชนะตั้งแต่ยังไม่ได้ตรัสรู้ หรือถ้าจะกล่าวให้ชัดก็คือ ชนะตั้งแต่ยังไม่ได้ปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานด้วยซ้ำ ถ้าหากมารที่ว่านั้นเป็นกิเลส บุคคลที่ยังเป็นปุถุชนอยู่จะชนะกิเลสโดยเด็ดขาดนั้น จะเป็นไปได้อย่างไร

และแท้จริง ขณะนั้นพระมหาบุรุษก็ยังไม่สิ้นกิเลสโดยเด็ดขาดอย่างแท้จริง เพราะปรากฎว่าเมื่อได้ทรงเจริญวิปัสสนากรรมฐาน จนอรหัตมรรคญาณเกิดขึ้นนั้น อาสวักขยญาณ ซึ่งเป็นญาณที่กระทำกิเลสให้สิ้นไป ก็เกิดขึ้นด้วย ถ้ากิเลสหมดสิ้นไป ตั้งแต่ก่อนนั้นแล้ว ญาณนั้นจะเกิดขึ้นเพื่อประโยชน์อันใด

โดย เทพธรรม...นำมาฝาก [19 ก.ค. 2550 , 07:41:37 น.] ( IP = 58.8.44.189 : : )


  สลักธรรม 2

นอกจากนั้นความยังปรากฎต่อไปอีกว่า เมื่อสมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสรู้พระอนุตรสัมมาสัมโพธิญาณแล้ว ลูกสาวพญามารยังตามมาผจญอีก ถ้าหากตัวพญามารเป็นกิเลส ลูกสาวพญามารก็ย่อมเป็นกิเลสด้วย จริงอยู่ลูกสาวพญามาร 3 นาง ชื่อนางตัณหา, นางราคา, นางอรดี ซึ่งเป็นคำแสดงกิเลสแต่เป็นธรรมดาของชื่อสตรี ไม่ว่าสมัยไหนก็มักจะเป็นอย่างนั้น

แม้ในสมัยเราเท่านี้ก็เป็นเช่นนั้นเป็นอันมาก เช่นชื่อ เปรมใจ ชวนชื่น เพลินตา เป็นต้น (ขออภัยถ้าชื่อสมมุติเหล่านี้จะตรงเข้ากับนามของท่านผู้ใดบ้าง)

แต่ถ้าเห็นว่าลูกสาวพญามารเป็นกิเลส มิหมายความว่า เมื่อพระสมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าได้ตรัสรู้แล้วยังไม่สิ้นกิเลสเช่นนั้นหรือ กิเลสจึงยังตามรบกวนพระพุทธองค์อยู่ การกล่าวเช่นนี้จึงเป็นการหมิ่นพระพุทธภูมิเป็นอย่างยิ่ง

ฉะนั้น การจะกล่าวว่าลูกสาวพญามารเป็นกิเลสย่อมกล่าวไม่ได้ เมื่อลูกสาวพญามารไม่ใช่กิเลสแล้ว ตัวพญามารก็ไม่ใช่กิเลสด้วย

โดย เทพธรรม...นำมาฝาก [19 ก.ค. 2550 , 07:42:08 น.] ( IP = 58.8.44.189 : : )


  สลักธรรม 3

2. เรื่องพระมหาบุรุษชนะพญามารนี้ มีรวมกล่าวอยู่ใน พุทธชัยมงคลคาถา ซึ่งรวมกันมีอยู่ 8 เรื่อง อีก 6 เรื่อง นอกจากเรื่องชนะพญามารซึ่งเป็นเรื่องที่หนึ่ง และเรื่องชนะท้าวพกาพรหมซึ่งเป็นเรื่องที่แปดแล้ว ผู้ที่ถูกพระพุทธองค์ทรงทรมานเป็นยักษ์บ้าง เป็นช้างบ้าง เป็นนาคบ้าง และโดยมากเป็นมนุษย์

เรื่องเหล่านั้นไม่ได้ถูกล่าวหาว่าแปลงธรรมเป็นปุคคลาธิษฐาน แม้เรื่องที่แปดซึ่งผู้ถูกทรมานเป็นพรหมก็ไม่ได้ถูกกล่าวหา ถ้ารับรองเรื่องทั้ง 7 นั้นว่า เป็นปุคคลาธิษฐานแล้วก็ไม่น่าจะสงสัยว่า เรื่องที่หนึ่งนี้แปลงธรรมเป็นปุคคลาธิษฐาน

และแท้จริงการจะวินิจฉัยว่า ท่านผู้ประพันธ์จงใจจะแปลงธรรมให้เป็นปุคคลาธิษฐาน เพื่อให้ผู้อื่นหลงเชื่อนั้น ไม่น่าจะเป็นได้ ขอให้สังเกตเรื่องที่แปดซึ่งกล่าวถึงท้าวพกาพรหมว่า

“ ทุคฺคาหทิฏฺฐิภุชเคน สุทฏฺฐหตฺถํ พรฺหมํ วิสุทฺธิชุติมิทฺธิพกาภิธานํ ฯ

พระจอมมุนี ได้ชนะพรหมผู้มีนามว่า ท้าวพกาผู้มีฤทธิ์ มีอันสำคัญตนว่า เป็นผู้รุ่งเรืองด้วยคุณอันบริสุทธิ์ มีมืออันท้าวภุชงค์ คือ ทิฏฐิที่ตนถือผิด รัดรึงไว้แน่นแฟ้นแล้ว ”

ก็จะเห็นได้ว่า เมื่อจะกล่าวถึงทิฏฐิที่ท้าวพกาพรหมถืออยู่อันเป็นธัมมาธิษฐาน ให้เป็นปุคคลาธิษฐาน (คือเป็นท้าวภุชงค์) ท่านก็แสดงไว้ด้วยว่า ท้าวภุชงค์คือทิฎฐิ ไม่ได้แปลงธรรมเป็นปุคคลาธิษฐานเฉย ๆ

โดย เทพธรรม...นำมาฝาก [19 ก.ค. 2550 , 07:42:26 น.] ( IP = 58.8.44.189 : : )


  สลักธรรม 4

เมื่อหันกลับมาพิจารณาเรื่องที่ถูกกล่าวหาว่า แปลงธรรมเป็นปุคคลาธิษฐานนี้อีกครั้งหนึ่ง ก็จะได้พบคำว่า

“ พาหุ สหสฺสมภินิมฺมิตสาวุธนฺตํ คฺรีเมขลํ อุทิตโฆรสเสนมารํฯ

พระจอมมุนีได้ชนะพญามารผู้นิรมิตแขนมากตั้งพัน ถืออาวุธครบมือ ขี่คชสารครีเมขละ พร้อมด้วยเสนามาร โห่ร้องกึกก้อง ”

ดังนี้ ถ้าเป็นการแปลงธรรมให้เป็นปุคคลาธิษฐาน ก็เป็นการกล่าวเกินความจำเป็นไปมาก เช่น ถึงกับกล่าวว่านิรมิตแขนตั้งพันและระบุชื่อช้างที่ขี่เป็นต้น เป็นการปรักปรำว่า ท่านผู้ประพันธ์จงใจจะให้ผู้อื่นหลงเชื่อจนเกินไป ซึ่งไม่น่าจะเป็นไปได้

โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย เทพธรรม...นำมาฝาก [19 ก.ค. 2550 , 07:44:09 น.] ( IP = 58.8.44.189 : : )


  สลักธรรม 5


กราบอนุโมทนาและขอบพระคุณค่ะ

โดย น้องกิ๊ฟ [19 ก.ค. 2550 , 08:56:18 น.] ( IP = 203.113.67.46 : : )


  สลักธรรม 6

มาติดตามทำความเข้าใจต่อค่ะ...ขอบพระคุณค่ะ

โดย เซิ่น [19 ก.ค. 2550 , 17:52:52 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )


  สลักธรรม 7


กราบขอบพระคุณและอนุโมทนาค่ะ

โดย พี่ดา (พี่ดา) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [20 ก.ค. 2550 , 15:43:08 น.] ( IP = 124.121.174.137 : : )


  สลักธรรม 8

กราบขอบพระคุณและอนุโมทนาค่ะ

โดย ธัญธร [25 ก.ค. 2550 , 14:56:58 น.] ( IP = 58.9.139.98 : : )


  สลักธรรม 9

เธเธฃเธฒเธšเธ‚เธญเธšเธžเธฃเธฐเธ„เธธเธ“เนเธฅเธฐเธญเธ™เธธเน‚เธกเธ—เธ™เธฒเธ„เธฃเธฑเธš

โดย เธชเธฑเธ™เธ•เธดเธเธธเธฅ เนƒเธเนˆเธŸเน‰เธฒ - [15 พ.ย. 2552 , 17:43:42 น.] ( IP = 202.91.19.194 : : )


  สลักธรรม 10

กราบขอบพระคุณและอนุโมทนาครับ

โดย สันติกุล - [15 พ.ย. 2552 , 17:47:03 น.] ( IP = 202.91.19.194 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org