ความมหัศจรรย์ของชีวิต เจตสิกปรมัตถ์ (๕๕)

---

ความมหัศจรรย์ของชีวิต เจตสิกปรมัตถ์ (๕๕) โดย อาจารย์บุญมี เมธางกูร ตอนที่ผ่านมา ป. สวัสดีขอรับ คุณลุง ก. สวัสดี หลาน เมื่อวันก่อนหลานได้เรียนไปถึงตัตรมัชฌัตตาเจตสิก ซึ่งได้แก่เจตสิกที่วางใจเป็นกลางในสหชาตธรรม ปราศจากอคติ ไม่ได้รัก เกลียด กลัว หรือเขลาไป ตัตรมัชฌัตตาเจตสิกเป็นตัวการที่กระทำให้จิตเจตสิกเป็นไปในงานนั้น ๆ สม่ำเสมอ หรือไม่ยิ่งหย่อนในกิจของตน สำหรับในวันนี้ หลานก็จะได้ศึกษาเจตสิกตัวต่อไป คือ กายปัสสัทธิ กับจิตตปัสสัทธิเจตสิก กายลหุตากับจิตตลหุตาเจตสิก กายมุทุตากับจิตตมุทุตาเจตสิก กายกัมมัญญตากับจิตตตกัมมัญญตาเจตสิก กายปาคุญญตากับจิตตปาคุญญตาเจตสิก กายุชุกตากับจิตตุชุกตาเจตสิก ป.วันนี้จะเรียนเจตสิกกันตั้งมากมายทีเดียวหรือขอรับ ผมฟังดูชื่อแล้วก็เห็นชื่อแปลก ๆ ดี คงจะเรียนกันยากและคงจะจำกันไม่ไหวเป็นแน่ ก. เรียนกันทีละตัวสองตัวมานานแล้ว วันนี้เรียนกันหลายตัวเสียบ้าง รวมกันแล้วเป็นเจตสิกถึง ๑๒ ตัว แต่หลานก็ไม่ต้องเป็นกังวลอะไร ขอให้ตั้งใจเรียน ขอให้คิดพิจารณาตามไปด้วย หลานก็จะเห็นว่าไม่ยากเย็นอะไรเลย ทั้งไม่ยากต่อการจดจำด้วย ลุงจะขอเริ่มด้วยการบรรยายทั่ว ๆ ไปเสียก่อน หลานเคยได้ทราบมาแล้วตั้งแต่ยังเป็นเด็ก ๆ เล็ก ๆ ในคำว่า "กาย" หลานเข้าใจคำ ๆ นี้ว่าอย่างไร

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [20 ก.ย. 2550 , 07:13:22 น.] ( IP = 58.9.138.17 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 11 กายกัมมัญญตาเจตสิก และจิตตกัมมัญญตาเจตสิก กายกัมมัญญตาเจตสิก เป็นธรรมชาติที่ควรแก่การงานอันเป็นกุศลของเจตสิกขันธ์ ๓ (เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์) จิตตกัมมัญญตาเจตสิก เป็นธรรมชาติที่ควรแก่การงานอันเป็นกุศลของจิต (วิญญาณขันธ์) กัมมัญญตาเจตสิกทั้ง ๒ นี้ มีอรรถ ๔ ประการโดยเฉพาะ คือ กายจิตฺตากมฺมญฺญภาววูปสมลกฺขณา มีการทำให้เจตสิกและจิตเข้าสู่ภาวะที่สงบจากความไม่ควรแก่การงาน เป็นลักษณะ กายจิตฺตากมฺมญฺญภาวนิมฺมทฺทนรสา มีการกำจัดความไม่ควรแก่การงานของเจตสิกและจิต เป็นกิจ กายจิตฺตานํอารมฺมณกรณสมฺปตฺติ ปจฺจุปฏฺฐานา มีความถึงพร้อมในการกระทำอารมณ์ให้สมควรแก่เจตสิกและจิต เป็นผล กายจิตฺตปทฏฺฐานา มีเจตสิกและจิต เป็นเหตุใกล้ กัมมัญญตาเจตสิกทั้ง ๒ ดวงนี้ เป็นปฏิปักษ์ต่อกิเลส เป็นธรรที่ประกอบกับโสภณจิต ทำให้เกิดความพอดี สมควรแก่การงานอันเป็นกุศล

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [20 ก.ย. 2550 , 07:20:02 น.] ( IP = 58.9.138.17 : : )

สลักธรรม 12 กายุชุกตาเจตสิก และจิตตุชุกตาเจตสิก กายุชุกตาเจตสิก เป็นธรรมชาติที่ทำให้เจตสิกขันธ์ ๓ (เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์) มีความซื่อตรงในการงานอันเป็นกุศล จิตตุชุกฺตาเจตสิก เป็นธรรมชาติที่ทำให้จิต (วิญญาณขันธ์) มีความซื่อตรงในการงานอันเป็นกุศล เจตสิกทั้ง ๒ นี้ มีอรรถ ๔ ประการโดยเฉพาะ คือ กายจิตฺตอชฺชวลกฺขณา มีความซื่อตรงของเจตสิกและจิต เป็นลักษณะ กายจิตฺตกุฏิลภาวนิมฺมทฺทนรส มีการกำจัดความไม่ซื่อตรงของเจตสิกและจิต เป็นกิจ อชิมหตา ปจฺจุปฏฺฐานา มีความซื่อตรงของเจตสิกและจิต เป็นผล กายจิตฺตปทฏฺฐานา มีเจตสิกและจิต เป็นเหตุใกล้ เจตสิกทั้ง ๒ ดวงนี้ เป็นปฏิปักษ์ต่อกิเลส เป็นธรรที่ประกอบกับโสภณจิต ทำให้สามารถกำจัดปฏิปักษ์ธรรม คือ มายาความเจ้าเล่ห์สาไถย ที่ไม่เป็นจริงให้สิ้นไป และพร้อมกันนั้นทำให้เจตสิกและจิตซื่อตรงไม่คดโค้งและงอนต่อการงานอันเป็นกุศล ในอัฏฐสาลินี กล่าวว่า ผู้ใดมีกรรมและทวารทั้ง ๓ ไม่บริสุทธิ์ ผู้นั้นชื่อว่า "คด" เหมือนเยี่ยวโค ผู้ใดมีกรรมและทวารทั้ง ๒ ไม่บริสุทธิ์ ผู้นั้นชื่อว่า "โค้ง" เหมือนเสี้ยวของดวงจันทร์ ผู้ใดมีกรรมและทวารอย่างใดอย่างหนึ่งไม่บริสุทธิ์ ผู้นั้นชื่อว่า "งอน" เหมือนปลายงอนไถ โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [20 ก.ย. 2550 , 07:20:37 น.] ( IP = 58.9.138.17 : : )

สลักธรรม 13 จากการที่เคยท่องชื่อเจตสิกเหล่านี้ได้ และรู้ว่าอยู่ในกลุ่มของโสภณเจตสิก วันนี้ได้อ่านที่ท่านอาจารย์อธิบายแล้ว เกิดความเข้าใจมากมายครับ โดยที่นึกตามไปด้วยกับพยานาคที่ท่านอาจารย์ยกขึ้นมาให้สังเกตนั่นเอง และชัดในมุมมองที่ลึกซึ้งมากครับ และโดยเฉพาะตรงที่อธิบายว่า....ธรรมที่มีชื่อ กาย มุ่งหมายถึงเจตสิกขันธ์ ๓ และจิต มุ่งหมายถึงวิญญาณขันธ์...นี้ยิ่งชัดเจนกว่าเดิมมากมายครับ เพราะพอนึกถึงชื่อเจตสิกเล่านี้ ก็รู้ว่าเป็นที่มาของการรวมงานกัน คือคำว่ากายครับผม ไม่เหมือนทุกครั้งในอดีต ที่คำว่ากายนั้นจะไปคิดถึงรูปร่างกายแล้วครับผม กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์อย่างสูงครับ ที่อธิบายขยายความให้แจ่มชัดมากเลยขอรับ

โดย เทพธรรม [20 ก.ย. 2550 , 07:36:07 น.] ( IP = 58.9.138.17 : : )

สลักธรรม 14 วันนี้เรียนเจตสิกมากมาย ได้เห็นความมหัศจรรย์ในการทำงานของเจตสิกจริงๆ ว่ามีระเบียบ ไม่ก้าวก่ายกันเลย ดังนั้นการจะเกิดกิจการงานอันเป็นกุศลนั้น ก็อาศัยเจตสิกพวกนี้สมานสามัคคีกันทำงาน กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์มากค่ะ

โดย พี่ดา (พี่ดา) [20 ก.ย. 2550 , 10:32:27 น.] ( IP = 124.121.175.77 : : )

สลักธรรม 15 วันนี้มีเจตสิกมาชุดใหญ่เลยนะคะ อ่านชื่อแล้วก็น่าจะงุนงง แต่เมื่ออ่านคำอธิบายแล้วก็หายสงสัยในชื่อที่มากมาย เพราะแต่ละชื่อนั้นล้วนแต่มีคุณสมบัติตรงตามความหมายทั้งนั้นเลย..กราบขอบพระคุณคำอธิบายของท่านอาจารย์บุญมีค่ะ กราบขอบพระคุณและอนุโมทนาค่ะที่นำมาให้ศึกษา

โดย น้องกิ๊ฟ (น้องกิ๊ฟ) [20 ก.ย. 2550 , 11:14:28 น.] ( IP = 203.113.67.39 : : )

สลักธรรม 16 กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์ค่ะ การยกตัวอย่างประกอบกับการอธิบาย ทำให้มีความเข้าใจเจตสิกแต่ละตัวมากยิ่งขึ้นค่ะ กราบขอบพระคุณพี่เณรและอนุโมทนาค่ะ ที่นำความรู้มาฝากค่ะ

โดย เซิ่น (เซิ่น) [20 ก.ย. 2550 , 13:24:25 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด