ความมหัศจรรย์ของชีวิต เจตสิกปรมัตถ์ (๖๗)

---

ความมหัศจรรย์ของชีวิต เจตสิกปรมัตถ์ (๖๗) โดย อาจารย์บุญมี เมธางกูร ตอนที่ผ่านมา ป.สวัสดีขอรับ คุณลุง ก.สวัสดี หลาน ป.ในคราวที่แล้วมา คุณลุงได้อธิบายถึงสัมปโยคนัยแห่งอกุศลเจตสิกนัยที่ ๑ เจตสิก ๔ ดวง ชื่อ "โมจตุกเจตสิก" ได้แก่ โมหะ อหิริกะ อโนตตัปปะ และอุทธัจจเจตสิก ประกอบกับอกุศลจิตได้หมดทั้ง ๑๒ ดวง บัดนี้ผมมาขอศึกษาต่อไปในนัยที่ ๒ ผมพร้อมที่จะศึกษาอยู่แล้ว ก. นัยที่ ๒ เป็นเจตสิก ๓ ดวง เรียกชื่อว่า "โลติกเจตสิก"ได้แก่เจตสิกเหล่านี้ คือ โลภะ ทิฏฐิ และมานะเจตสิก โลภเจตสิก ประกอบกับโลภมูลจิตได้ทั้ง ๘ ดวง ทิฏฐิเจตสิก ประกอบกับโลภมูลจิตเฉพาะที่ในทิฏฐิคตสัมปยุตจิต ๔ ดวง มานะเจตสิก ประกอบกับโลภมูลจิตเฉพาะที่ในทิฏฐิคตวิปยุตจิต ๔ ดวง โลภะ ทิฎฐิ มานะ เจตสิกทั้ง ๓ นี้ เรียกว่า โลติก ธรรมดากิจการงานทั้งหลาย ถ้าเป็นงานใหญ่ ก็ย่อมจะต้องมีคนทำหลายคน และคนหนึ่งในจำนวนนั้นก็จะต้องเป็นหัวหน้า โลภเจตสิก นี่ก็เหมือนกัน โลภะ คือ ความโลภ ความยินดีติดใจในอารมณ์ต่าง ๆ เป็นหัวหน้า แล้วก็มีพวกพ้องอยู่ในกลุ่มนี้ด้วย เป็นพวกโลภะด้วยกัน ได้แก่ ทิฏฐิเจตสิก มีความคิดเห็นผิดต่าง ๆ ต่างกับ มานะเจตสิก ความยกตัวถือตัวอวดดีกว่าคนอื่น กิจการงานทั้งหลาย บางที บางคนทำงานได้เป็นบางประเภทร่วมกับคนอื่นเขาไม่ได้ แต่บางคนทำงานร่วมกับคนอื่นได้อย่างสบาย ที่ว่าร่วมกับคนอื่นไม่ได้นั้น ก็เพราะงานมันไม่เข้ากัน หรือขัดแย้งกัน และที่รวมกันได้ก็เพราะงานนั้น ๆ กลมกลืนกัน เจตสิกก็เป็นเช่นเดียวกับการงานที่กล่าวมาแล้ว เพราะโลภเจตสิก ประกอบได้ในโลภมูลจิตทั้ง ๘ ดวง ไม่ว่าจะเป็นโลภะที่เป็นทิฏฐิคตสัมปยุต ๔ คือ โลภะที่เกิดพร้อมกับความเห็นผิด หรือจะเป็นโลภะที่เป็นทิฏฐิคตวิปยุต ๔ คือโลภะที่มิได้เกิดพร้อมกับความเห็นผิดก็ตาม

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [9 ต.ค. 2550 , 06:46:50 น.] ( IP = 58.9.139.66 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 11 ก. นัยที่ ๕ วิจิกิจฉาเจตสิก ประกอบได้ในวิจิกิจฉาสัมปยุตจิต ๑ ดวงเท่านั้น หลานลองแสดงวิจิกิจฉาเจตสิกมาโดยย่อก่อนจะได้หรือไม่ ป.ได้ขอรับ วิจิกิจฉา คือความลังเลสงสัยแฝงความไม่เชื่อในธรรม ๘ ประการ คือ ๑ สงสัยในพระพุทธเจ้า ๒. สงสัยในพระธรรม ๓. สงสัยในพระสงฆ์ ๔. สงสัยในสิกขาบท ๓ คือ ศีล สมาธิ ปัญญา ๕. สงสัยในขันธ์ อายตนะ ธาตุที่เป็นส่วนอดีต ๖. สงสัยในขันธ์ อายตนะ ธาตุที่เป็นอนาคต ๗. สงสัยในขันธ์ อายตนะ ธาตุที่เป็นอดีตและอนาคต ๘. สงสัยในปฏิจสมุปบาทธรรม ก.จิตที่เกิดความสงสัยทั้ง ๘ ประการนี้ย่อมจะมีวิจิกิจฉาเจตสิกเข้าประกอบ แต่ความสงสัยต่าง ๆ นอกจากทั้ง ๘ ประการนี้แล้ว ไม่มีวิจิกิจฉาเจตสิกเข้าประกอบ จิตที่มีวิจิกิจฉาเข้าประกอบ จึงได้ชื่อว่า วิจิกิจฉาสัมปยุต หลานได้ศึกษาสัมปโยคนัยแห่งอกุศลเจตสิก ๑๔ ดวง ก็จบลงแล้ว ขอให้หลานจงทบทวนแล้วพิจารณาดูตามที่ได้บันทึกเอาไว้ซ้ำอีกบ้าง ก็จะได้ความรู้เพิ่มขึ้น ก็จะได้เห็นพระปัญญาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าว่าลึกซึ้งเพียงใด บุคคลทั้งหลายไม่มีใครแม้แต่สักคนหนึ่งทราบได้ว่า ความง่วงเหงาหาวนอนนั้นมีการงานโดยพิสดารอย่างไรบ้าง? ต่อไปหลานก็จะได้ทราบว่า ในขณะที่บังเกิดความง่วงเหงาหาวนอนนั้น มีเจตสิกมาเข้าร่วมประชุมเป็นจำนวนเท่าใด สัมปโยคนัยแห่งอกุศลเจตสิก เราก็ได้เรียนกันมาแล้วจบ ๕ นัย ต่อไปหลานก็จะได้เรียนสัมปโยคนัยแห่งโสภณเจตสิก ๒๕ ต่อไป วันนี้ลุงจะขอยุติการบรรยายแต่เพียงเท่านี้ ป.สวัสดีขอรับ คุณลุง ก.สวัสดี หลาน โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก (พี่เณร) [9 ต.ค. 2550 , 07:04:39 น.] ( IP = 58.9.139.66 : : )

สลักธรรม 12 ศึกษาต่อค่ะ ได้เห็นถึงการทำงานร่วมกันของเจตสิกหลากหลายในกลุ่มของอกุศลเจตสิก ซึ่งท่านอาจารย์กรุณาอธิบายให้เห็นถึงความแตกต่างในการทำงาน ว่าเกิดร่วมกันหรือเกิดต่างขณะจิตกันได้อย่างชัดเจนค่ะ กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์เป็นอย่างสูงค่ะที่ชี้ให้เห็นถึงความมหัศจรรย์ของชีวิต กราบอนุโมทนาและขอบพระคุณพี่เณรเป็นอย่างยิ่งค่ะที่นำข้อธรรมที่ประเสริฐยิ่งมาให้ได้ศึกษาเล่าเรียนกันเป็นประจำ

โดย พี่ดา (พี่ดา) [9 ต.ค. 2550 , 10:23:23 น.] ( IP = 124.121.176.5 : : )

สลักธรรม 13 ตามมาศึกษาต่อเช่นกันขอรับ และเห็นถึงความวิจิตรพิสดารอย่างน่าหมัศจรรย์จริงๆในการทำงานของจิตเจตสิก ที่มีระบบงานที่สลับซับซ้อนยากที่จะเข้าใจได้ง่ายๆถ้าไม่ศึกษาตามมาที่ละขั้นตอนขอรับ กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์อย่างสูงสุดครับ ที่นำความรู้และความเข้าใจมามอบให้กระผมและผู้ที่ได้อ่านได้ศึกษาด้วยความเมตตากรุณายิ่งขอรับ

โดย เทพธรรม (เทพธรรม) [9 ต.ค. 2550 , 14:22:06 น.] ( IP = 58.9.145.153 : : )

สลักธรรม 14 คงจะสับสนมากเลยนะคะถ้าไม่ทำความเข้าใจให้ดี และอาจจดจำไปนึกคิดผิดๆได้ แม้จะเรียนเรื่องของสภาวธรรมก็ตาม ..กราบขอบพระคุณคำอธิบายจากท่านอาจารย์ค่ะ กราบขอบพระคุณและอนุโมทนาที่นำมาให้ศึกษาอย่างต่อเนื่องเลยนะคะ

โดย น้องกิ๊ฟ (น้องกิ๊ฟ) [9 ต.ค. 2550 , 16:08:00 น.] ( IP = 203.113.67.46 : : )

สลักธรรม 15 กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์ในคำอธิบายขยายความให้เกิดความรู้ที่ถูกต้องค่ะ กราบขอบพระคุณพี่เณรค่ะ ที่นำความรู้มาฝาก

โดย เซิ่น (เซิ่น) [10 ต.ค. 2550 , 23:05:29 น.] ( IP = 58.8.51.97 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด