|
มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ |
|||||||||
| Moonlanithi |
Vipassana Meditation |
OnlineStudy thai english |
Article |
สำนักวิปัสสนา อ้อมน้อย |
กิจกรรม | About Us |
|
มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ |
|||||||||
| Moonlanithi |
Vipassana Meditation |
OnlineStudy thai english |
Article |
สำนักวิปัสสนา อ้อมน้อย |
กิจกรรม | About Us |
ความมหัศจรรย์ของชีวิต เจตสิกปรมัตถ์ (๗๒)
ความมหัศจรรย์ของชีวิต เจตสิกปรมัตถ์ (๗๒)
โดย อาจารย์บุญมี เมธางกูร
ตอนที่ผ่านมา
ป. สวัสดีขอรับ คุณลุง
ก. สวัสดี หลาน
เมื่อคราวที่แล้วมาหลานได้ศึกษาเรื่องเจตสิก เกี่ยวกับสัมปโยคแห่งอัญญสมานาเจตสิก สัมปโยคแห่งอกุศลเจตสิก และสัมปโยคแห่งโสภณเจตสิก ก็เป็นอันจบลงแล้ว
สัมปโยคนัยนั้น เป็นการศึกษาว่า เจตสิกแต่ละดวงนั้น ดวงหนึ่ง ๆ ประกอบกับจิตได้เท่าใด ได้แก่จิตอะไรบ้าง เป็นการยกเอาเจตสิกขึ้นมาเป็นประธานว่าสามารถประกอบกับจิตได้กี่ดวง
สำหรับในวันนี้ ลุงจะขอแสดงถึงเรื่อง "สังคหนัย" ต่อไป ถ้าหลานพร้อมแล้ว ลุงก็จะได้เริ่มเลยทีเดียว
ป. ผมพร้อมแล้วขอรับ
ก. ดีละ เราจะเริ่มต้นด้วยคำว่า "สังคหะ" คือ อะไรเสียก่อน
คำว่า สังคหะ ตามบาลีไวยากรณ์ เป็นนามกิริยา แปลว่า การสงเคราะห์ หรือ การรวบรวม
หมายถึงว่า เป็นการแสดงจิตแต่ละดวงรวบรวมเจตสิกเข้ามาประกอบได้เท่าใด ได้แก่เจตสิกชื่อว่าอะไรบ้าง หรือว่ามีเจตสิกจำนวนเท่าใด และอะไรบ้างที่นำมาสงเคราะห์ลงในจิตได้แต่ละดวง เช่น เป็นต้นว่า โลกุตตรจิตมีเจตสิกประกอบได้เท่าใด หรืออกุศลจิตมีเจตสิกประกอบได้เท่าใด และมีเจตสิกอะไรชื่ออะไรบ้าง เป็นต้น
โดย พี่เณร....นำมาฝาก [16 ต.ค. 2550 , 07:00:20 น.] ( IP = 58.9.140.137 : : )
[ 1 ] [ 2 ]
สลักธรรม 1
สังคหนัยที่กำลังจะศึกษาต่อไปนี้ ก็เหมือน ๆ กับสัมปโยคนัย ในข้อที่ว่าหลานจะอ่าน ๆ เอาเฉย ๆ โดยมิได้คิดพิจารณาให้แยบคายเสียเลยนั้นไม่ได้ เพราะมันเป็นหลักเกณฑ์ และมีตัวเลขเข้าควบคุมอยู่ทั้งนั้น จำเป็นที่หลานจะต้องค้นคว้าพิจารณาเอาด้วยตนเองบ้าง ด้วยเหตุนี้ เมื่อลุงได้วางหลักการให้แล้ว หลานสงสัยในเหตุผลข้อไหนประการใดก็ขอให้ถามได้
คาถาสังคหะ
๑๓. ฉตฺตึสานุตฺตเร ธมฺมา ปญฺจตฺตึส มหคฺเต อฏฺฐตฺตึสาปิ ลพฺตนฺติ กามาวจรโสภเณฯ
๑๔. สตฺตวีสตฺยปญฺญมฺหิ ทฺวาทสาเหตุเกติ จ ยถาสมฺภวโยเคน ปญฺจธา ตตฺถ สงฺคโห ฯ
แปลความว่า โลกุตตรจิต มีเจตสิกประกอบได้ ๓๖ ดวง มหัคคตจิต มีเจตสิกประกอบได้ ๓๕ ดวง กามาวจรโสภณจิต มีเจตสิกประกอบได้ ๓๘ ดวง อกุศลจิต มีเจตสิกประกอบได้ ๒๗ ดวง อเหตุกจิต มีเจตสิกประกอบได้ ๑๒ ดวง
นี่คือการนับจำนวนเจตสิกที่สงเคราะห์ลงในจิตโดยสังคหะได้ ๕ นัย ที่ลุงจะได้บรรยายต่อไป แต่อย่างไรก็ดี ก็ขอให้หลานทราบเอาไว้ด้วยว่า จำนวนเจตสิกที่ลุงได้วางเอาไว้นั้น เป็นยอดของจำนวนเต็มของจิตประเภทต่างๆ ที่เจตสิกเข้าประกอบ เมื่อประกอบจริง ๆ อาจจะเต็มหรือไม่เต็มตามที่ได้วางเอาไว้ก็ได้
เช่นบุคคลผู้ได้พระนิพพานเป็นอารมณ์ ในขณะที่มรรคจิตกำลังเกิดขึ้นเรียกว่าโสดาปัตติมรรคนั้น ผู้ปฏิบัติได้ปฐมฌานด้วย เจตสิกก็ย่อมประกอบพร้อมกัน ๓๖ ดวง แต่ถ้าได้ทุติยฌาน ก็ต้องเอาองค์ฌานออกเสียหนึ่งคือวิตกเจตสิก ดังนั้น จึงเหลือเจตสิกเพียง ๓๕ เท่านั้นเอง เป็นต้น โดย พี่เณร....นำมาฝาก (พี่เณร)
สลักธรรม 2
จำนวนเจตสิกที่สงเคราะห์ลงในจิตโดยสังคหะได้ ๕ นัย คือ
๑. ฉตฺสึส ปญจตึสา ถ จตุตฺตึส ยถากฺกมํ เตตฺตึส ทฺวยมิจฺเจวํ ปญฺจธานุตฺตเร ฐิตาฯ
แปลความว่า โลกุตตรจิต ๔๐ ดวงนั้น มีสังคหะ ๕ นัย คือ นัยที่ ๑ เจตสิก ๓๖ ดวง ประกอบในโลกุตตรปฐมฌานจิต ๘ นัยที่ ๒ เจตสิก ๓๕ ดวง ประกอบในโลกุตตรทุติยฌานจิต ๘ นัยที่ ๓ เจตสิก ๓๔ ดวง ประกอบในโลกุตตรตติยฌานจิต ๘ นัยที่ ๔ เจตสิก ๓๓ ดวง ประกอบในโลกุตตรจตุตถฌานจิต ๘ นัยที่ ๕ เจตสิก ๓๓ ดวง ประกอบในโลกุตตรปัญจมฌานจิต ๘
หลานก็ได้ศึกษามาแล้วว่า โลกกุตรจิตนั้นมี ๒ ชาติ คือ โลกุตตรกุศลจิต หรือมรรคจิต มีจำนวน ๔ ดวง กับอีกชาติหนึ่งได้แก่ โลกุตตรวิบากจิต หรือผลจิต มีจำนวน ๔ ดวงเหมือนกัน รวมกันเข้าก็เป็นโลกุตตรจิต ๘ ดวง แล้วเราพูดกันว่ามรรคคือกุศล และผลคือวิบาก หรือมรรคจิตเป็นชาติกุศล และผลจิตเป็นชาติวิบากก็ได้ แล้วแยกออกได้ดังนี้
โสดาปัตติมรรคจิต ๑ โสดาปัตติผลจิต ๑ สกทาคามิมรรคจิต ๑ สกทาคามิผลจิต ๑ อนาคามิมรรคจิต ๑ อนาคามิผลจิต ๑ อรหัตมรรคจิต ๑ อรหัตผลจิต ๑
โดย พี่เณร....นำมาฝาก (พี่เณร)
สลักธรรม 3
การที่บุคคลผู้มีกิเลสปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานได้ผลดีขึ้นไปเป็นลำดับ ปัญญาก็เกิดขึ้นมาทำให้กิเลสเบาบางอ่อนกำลังลงเรื่อย ๆ จนในที่สุดได้มรรคผลโดยมีพระนิพพานเป็นอารมณ์ กิเลสทั้งหลายที่ติดตามชีวิตมามิได้ขาดสายก็ถูกทำลายลงโดยเด็ดขาดเป็นสมุจเฉทประหาณเป็นบางส่วน เริ่มตั้งแต่โสดาปัตติมรรคเป็นต้นไป จนถึงมรรคองค์สุดท้ายคือรหัตมรรค กิเลสก็หมดสิ้นไม่มีเหลือเลยแม้แต่น้อย จึงเป็นบุคคลผู้มีกิเลสเบาบาง จนถึงเป็นบุคคลผู้ไม่มีกิเลสเหลืออยู่เลย
พระอริยบุคคลดังกล่าวนี้สำเร็จลงได้ด้วยการปฏิบัติวิปัสสนาล้วน ๆ ก็มี คือมิได้ปฏิบัติสมถกรรมมัฏฐานหรือไม่ได้ทำฌานเลย เราเรียกพระอริยบุคคลผู้มีปัญญาเหล่านี้ว่า "ปัญญาวิมุติ"
แต่อย่างไรก็ดี ก็ยังมีพระอริยบุคคลอีกประเภทหนึ่ง ผู้ซึ่งทำสมถภาวนาจนได้ถึงฌาน เช่น ปฐมฌาน เป็นต้น พระอริยบุคคลผู้สำเร็จด้วยอาศัยการทำฌานให้ได้เสียก่อน แล้วจึงเอาองค์ฌานออกมาพิจารณาให้เป็นวิปัสสนาอีกทีหนึ่ง จนบรรลุมรรคผล เราเรียกอริยบุคคลผู้สำเร็จมรรคผลเหล่านี้ว่า "เจโตวิมุติ"
โดย พี่เณร....นำมาฝาก (พี่เณร)
สลักธรรม 4
โลกุตตรจิตที่นับโดยย่อมี ๘ ได้แก่ มรรคจิต ๔ ผลจิต ๔ รวมกันเป็น ๘
ส่วนโลกุตตรจิตที่นับโดยพิสดารนั้นหมายถึงโลกุตตรจิตโดยย่อ ๘ ดวง แต่เมื่อประกอบกับอารัมมณูปนิชฌานซึ่งมีอยู่ ๕ คือ ปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน จตุตถฌาน และปัญจมฌาน จึงรวมกันเป็น ๔๐ ดวง
หมายถึงว่า จิตของพระอริยบุคคลผู้ซึ่งได้ณานด้วยนั้น เมื่อโลกุตตรจิตเกิดขึ้น จิตแต่ละดวงนั้นย่อมประกอบด้วยฌานแต่ละชั้น จึงได้แตกต่างกันออกไปแต่ละประเภท คือ โลกุตตรจิต ๘ ดวง ประกอบด้วย ฌาน ๕ ชั้น จึงเป็น ๘ X ๕ = ๔๐ ดวง
โลกุตตรจิตโดยพิสดารที่มีจำนวน ๔๐ ดวงนั้น จำแนกเป็นมรรคจิต ๒๐ ดวง และเป็นผลจิตอีก ๒๐ ดวง
ด้วยเหตุดังนี้เอง โลกุตตรจิตเมื่อนับจำนวนโดยย่อแล้วได้ ๘ ดวง คือได้แก่มรรคจิต ๔ ผลจิต ๔ โลกุตตรจิตทั้ง ๘ ดวงนี้มีเจตสิกประกอบ ๓๖ ดวงเท่า ๆ กันหมดทุกดวง โดย พี่เณร....นำมาฝาก (พี่เณร)
สลักธรรม 5
แต่โลกุตตรจิตโดยพิสดาร ๔๐ ดวงแล้วมีสังคหะ ๕ นัย ทั้งนี้ก็ด้วยอำนาจขององค์ฌานจึงทำให้ผิดกันไป ขอให้หลานพิจารณาดังต่อไปนี้
นัยที่ ๑ ปฐมฌาน มรรคจิต ๔ ผลจิต ๔ (โลกุตตรปฐมฌานจิต ๘) มีเจตสิกประกอบ ๓๖ ดวงได้แก่ อัญญสมานาเจตสิก ๑๓ โสภณเจตสิก ๒๓ (เว้นอัปปมัญญาเจตสิก ๒)
นัยที่ ๒ ทุติยฌาน มรรคจิต ๔ ผลจิต ๔ (โลกุตตรปฐมฌานจิต ๘) มีเจตสิกประกอบ ๓๕ ดวงได้แก่ อัญญสมานาเจตสิก ๑๒ (เว้นวิตกเจตสิก) โสภณเจตสิก ๒๓ (เว้นอัปปมัญญาเจตสิก ๒)
นัยที่ ๓ ตติยฌาน มรรคจิต ๔ ผลจิต ๔ (โลกุตตรปฐมฌานจิต ๘) มีเจตสิกประกอบ ๓๔ ดวงได้แก่ อัญญสมานาเจตสิก ๑๑ (เว้นวิตก, วิจารเจตสิก) โสภณเจตสิก ๒๓ (เว้นอัปปมัญญาเจตสิก ๒)
นัยที่ ๔ จตุตถฌาน มรรคจิต ๔ ผลจิต ๔ (โลกุตตรปฐมฌานจิต ๘) มีเจตสิกประกอบ ๓๓ ดวงได้แก่ อัญญสมานาเจตสิก ๑๐ (เว้นวิตก, วิจาร, ปีติเจตสิก) โสภณเจตสิก ๒๓ (เว้นอัปปมัญญาเจตสิก ๒)
นัยที่ ๕ ปัญจมฌาน มรรคจิต ๔ ผลจิต ๔ (โลกุตตรปฐมฌานจิต ๘) มีเจตสิกประกอบ ๓๓ ดวงได้แก่ อัญญสมานาเจตสิก ๑๐ (เว้นวิตก, วิจาร, ปีติเจตสิก) โสภณเจตสิก ๒๓ (เว้นอัปปมัญญาเจตสิก ๒)
โดย พี่เณร....นำมาฝาก (พี่เณร)
สลักธรรม 6
ลุงก็ได้อธิบายไปคิดว่าพอสมควรแล้ว ว่าผู้ที่ได้มรรคจิตผลจิต แล้วก็ได้ฌานในขั้นต่าง ๆ ด้วย เจตสิกก็ย่อมประกอบไม่เท่ากัน การที่เจตสิกประกอบไม่เท่ากันเช่นนี้ หลานมีความเข้าใจดีแล้วหรือ
ป. ผมคิดว่าเข้าใจดี เพราะว่าผู้ที่ได้มรรคผลแล้วได้ปฐมฌานด้วย เจตสิกก็ย่อมจะเข้าประกอบเต็มอัตราคือ ๓๖ ดวง แต่เมื่อผู้ปฏิบัติได้มรรคผลด้วย ได้ทุติยฌานด้วย ก็ต้องเอาวิตกเจตสิกซึ่งเป็นองค์ฌานออกเสีย จึงเหลือเพียง ๓๕ ถ้าได้ตติยฌานก็ต้องเอาทั้งวิตกและวิจารออกอีก จึงเหลือเพียง ๓๔ เท่านั้น แล้วก็ลดเป็นลำดับไป จนถึงเจตสิกเข้าประกอบเพียง ๓๓ ดวง
ก. นับว่าหลานมีความเข้าใจดีแล้ว แต่ลุงอยากจะถามอีกสักคำถามหนึ่ง คือ ตั้งแต่นัยที่ ๑ ถึงนัยที่ ๕ เหตุใดจึงต้องเว้นอัปปมัญญาเจตสิกทุก ๆ ครั้งไป
ป. เพราะว่าอัปปมัญญาเจตสิกทั้งสองดวง คือกรุณาและมุทิตา ได้แก่ เจตสิกที่เข้าประกอบจิตแล้วจะต้องมีสัตว์ที่มีทุกข์และมีสุขมาอยู่เฉพาะหน้า แต่มรรคผลนิพพานนั้นหาได้มีสัตว์ที่มีทุกข์หรือมีสุขมาปรากฏอยู่เฉพาะหน้าไม่ ดังนั้น อัปปมัญญาเจตสิกจึงเข้าประกอบไม่ได้เลย
ก. หลานเข้าใจถูกต้องแล้ว ลุงก็มีความยินดีที่หลานเอาใจใส่ ถ้าเช่นนั้นลุงก็จะขอแสดงถึงมหัคคตสังคหนัยต่อไป
โดย พี่เณร....นำมาฝาก (พี่เณร)
สลักธรรม 7
๒. มหัคคตสังคหนัย
คาถาสังคหะ
๑๖. ปญฺจตฺตึส จตุตฺตึส เตตฺตึสาถ ยถากฺกมํ ทฺวตฺตึส เจวฺ ตึสาติ ปญฺจธาว มหคฺคเตฯ
แปลความว่า มหัคคตจิต ๒๗ ดวง มีสังคหะ ๕ นัย คือ นัยที่ ๑ - เจตสิก ๓๕ ประกอบในโลกียปฐมฌานจิต ๓ นัยที่ ๒ - เจตสิก ๓๔ ประกอบในโลกียทุตยฌานจิต ๓ นัยที่ ๓ - เจตสิก ๓๓ ประกอบในโลกียตติยฌานจิต ๓ นัยที่ ๔ - เจตสิก ๓๒ ประกอบในโลกียจตุตถฌานจิต ๓ นัยที่ ๕ - เจตสิก ๓๐ ประกอบในโลกียปัญจมฌานจิต ๑๕
ก่อนอื่น ลุงขอให้หลานแสดงมาก่อนว่า มหัคคตจิต ๒๗ นั้น มีอะไรบ้าง
ป.มหัคคตจิต ๒๗ ดวงนั้น ได้แก่ รูปปาวจรจิต ๑๕ อรูปาวจรจิต ๑๒ รวมเป็น ๒๗ ผมตอบดังนี้ ถูกต้องหรือไม่ขอรับ
ก. ถูกต้องแล้วหลาน
โดย พี่เณร....นำมาฝาก (พี่เณร)
สลักธรรม 8
ในมหัคคตจิตทั้ง ๒๗ ดวงนี้ เพราะด้วยอำนาจแห่งฌานที่ได้ต่างกัน ทำให้เจตสิกประกอบไม่เท่ากัน จึงได้มีสังคหะไว้ถึง ๕ นัย คือ
นัยที่ ๑ รูปาวจรปฐมฌานจิต ๓ (กุศล, วิบาก, กิริยา) มีเจตสิกประกอบ ๓๕ ดวง ได้แก่ อัญญสมานาเจตสิก ๑๓ โสภณเจตสิก๒๒ (เว้นวิรตีเจตสิก ๓)
นัยที่ ๒ รูปาวจรทุติยฌานจิต ๓ (กุศล, วิบาก, กิริยา) มีเจตสิกประกอบ ๓๔ ดวง ได้แก่ อัญญสมานาเจตสิก ๑๒ (เว้นวิตก) โสภณเจตสิก๒๒ (เว้นวิรตีเจตสิก ๓)
นัยที่ ๓ รูปาวจรตติยฌานจิต ๓ (กุศล, วิบาก, กิริยา) มีเจตสิกประกอบ ๓๓ ดวง ได้แก่ อัญญสมานาเจตสิก ๑๑ (เว้นวิตก, วิจารเจตสิก) โสภณเจตสิก๒๒ (เว้นวิรตีเจตสิก ๓)
นัยที่ ๔ รูปาวจรจตุตถฌานจิต ๓ (กุศล, วิบาก, กิริยา) มีเจตสิกประกอบ ๓๒ ดวง ได้แก่ อัญญสมานาเจตสิก ๑๐ (เว้นวิตก, วิจาร, ปีติเจตสิก) โสภณเจตสิก๒๒ (เว้นวิรตีเจตสิก ๓)
นัยที่ ๕ รูปาวจรปัญจมฌานจิต ๓ (กุศล, วิบาก, กิริยา) มีเจตสิกประกอบ ๓๐ ดวง ได้แก่ อัญญสมานาเจตสิก ๑๐ (เว้นวิตก, วิจาร, ปีติเจตสิก) โสภณเจตสิก๒๐ (เว้นวิรตีเจตสิก ๓,อัปปมัญญาเจตสิก ๒)
ป. คุณลุงขอรับ ตามที่คุณลุงกล่าวมาแล้ว ผมก็พอมีความเข้าใจ ตั้งแต่นัยที่ ๑, ๒, ๓, ๔ เว้นวิรตี มาเป็นลำดับ เพราะเป็นการทำฌานในขั้นต่าง ๆ จึงต้องเว้นวิรตีเจตสิก แต่พอมาถึงนัยที่ ๕ รูปาวจรปัญมฌานจิต ต้องมาเว้นเพิ่มขึ้นอีก คือ อัปปมัญญาเจตสิก ๒
โดย พี่เณร....นำมาฝาก (พี่เณร)
สลักธรรม 9
ก.ในข้อนี้ก็น่าสงสัยอยู่เหมือนกัน หลานถามมาก็ดีแล้ว
ผู้ปฏิบัติสมถกรรมมัฏฐานจนได้ฌานที่ ๑, ๒, ๓, ๔ นั้น อาจจะกำหนดพิจารณาอะไรก็ได้หลายอย่าง แม้แต่การพิจารณาสัตว์ที่มีทุกข์ หรือสัตว์ที่มีสุข คืออัปปมัญญาเอามาเป็นอารมณ์ก็ได้ แต่ในฌานที่ ๕ คือ ปัญจมฌานจิตนั้นไม่มีวิตก, วิจาร, ปีติ, สุข มีองค์ฌาน ๒ เท่านั้น ได้แก่ อุเบกขา กับ เอกัคคตา
ด้วยหตุนี้ จึงต้องเว้นอัปปมัญญา ๒ เสีย เพราะถ้าเอามาเป็นอารมณ์แล้วจะสงสารสัตว์ที่มีทุกข์ แล้วยินดีในสัตว์ที่มีสุข อุเบกขากับเอกัคคตาจะเป็นองค์ของฌานได้หรือ ปัญจมฌานก็จะเกิดขึ้นไม่ได้
ป. ผมขอถามอีกสักข้อเถิดขอรับ คือเรื่องของรูปาวจรปัญจมฌานจิต ๓ นั้น ทำไมคุณลุงถึงได้เอา อรูปาวจรจิต ๑๒ เข้ามาร่วมด้วยเล่าขอรับ
ก.ข้อนี้ง่ายนิดเดียว ถ้าลุงจะบอกให้หลานทราบว่า ปัญจมฌานจิตนั้นมีองค์ ๒ คือ อุเบกขากับเอกัคคตาเท่านั้น อรูปาวจรจิตทั้ง ๑๒ ก็มีองค์ ๒ เหมือนกัน คืออุเบกขากับเอกัคคตา ด้วยเหตุนี้ จึงได้นับรวมเป็นนัยเดียวกันโดยอนุโลม
ป. ผมพอเข้าใจแล้วขอรับ
ก.วันนี้ลุงคิดว่าพอสมควรแก่เวลาแล้ว เรื่องที่เรียนในวันนี้หลานก็จดแล้ว ควรจะได้พิจารณาดูเพิ่มเติมอีกบ้างจะได้มีความเข้าใจดียิ่งขึ้น จึงขอยุติการบรรยาย คราวหน้าจะได้ศึกษาเรื่องกามาวจรโสภณสังคหนนัยต่อไป
ป.สวัสดีขอรับ....คุณลุง
ก. สวัสดี หลาน
โปรดติดตามตอนต่อไป 
โดย พี่เณร....นำมาฝาก (พี่เณร)
สลักธรรม 10
มาศึกษาต่อค่ะ
กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์มากค่ะ
กราบขอบพระคุณพี่เณรมากค่ะที่กรุณาเสียสละเวลานำเรื่องมหัศจรรย์ต่างๆเหล่านี้มาให้ได้อ่านและศึกษาเป็นประจำโดย พี่ดา (พี่ดา) [ 1 ] [ 2 ]
ขอเชิญแสดงความคิดเห็น คำเตือน
- การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด
ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล |
[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ] |
ลานภาพ |
ค้นหา |
สร้างสรรค์โดย |
