บุญกิริยาวัตถุ ๑๐ - อกุศลกรรมบถ ๑๐ (๓)

---

อกุศลกรรมบถ ๑๐ ทางแห่งอกุศลกรรม อันนำไปสู่ความเสื่อม ความทุกข์ จาก ลานธรรมเสวนา (๑๓ ก.พ.๒๕๔๔) โดยคุณ deedi ตอนที่ ๒ ถาม อกุศลกรรมบถ แปลและหมายความว่าอย่างไร ตอบ แปลว่า ทางแห่งกรรมชั่ว หมายความว่า ทางเดิน ของความชั่ว ทางเดินของบาป ถาม ทางสายนี้จะนำบุคคลไปถึงไหน ตอบ ไปถึงอบายภูมิ คือ นรก เปรต อสุรกาย ดิรัจฉาน ถามอกุศลกรรมบถ มีเท่าไร อะไรบ้าง ตอบ มี ๑๐ ประการ คือ ๑. ปาณาติบาต ทำชีวิตสัตว์ให้ตกล่วงไป ได้แก่ ฆ่าสัตว์ ๒. อทินนาทานลักสิ่งของๆ ผู้อื่นที่เจ้าของเขาไม่ได้ให้ ๓. กาเมสุ มิจฉาจาร ประพฤติผิดประเวณี ๔. มุสาวาท พูดเท็จ พูดไม่จริง ๕. ปิสุณาวาจา พูดส่อเสียด ยุยงคนให้แตกกัน ๖. ผรุสวาจา พูดคำหยาบ ๗. สัมผัปปลาปะ พูดเพ้อเจ้อ ๘. อภิชฌา โลภอยากได้สิ่งของๆ ผู้อื่น ๙.พยาบาท ปองร้ายผู้อื่น ๑๐. มิจฉาทิฏฐิ เห็นผิดจากทำนองคลองธรรม

โดย TaRa [16 พ.ย. 2550 , 08:35:47 น.] ( IP = 125.26.40.179 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 1 (๑) ปาณาติบาต ถาม คำว่า ปาณะ แปลว่า สัตว์มีชีวิต โดยปรมัตถ์ ได้แก่อะไร ตอบ ได้แก่ ชีวิต คือรูปชีวิตินทรีย์ ๑ นามชีวิตินทรีย์ ๑ ถาม การทำชีวิตสัตว์ให้ตกล่วงไป คือให้ตายไปนั้น กระทำได้ด้วยปโยคเท่าไร อะไรบ้าง ตอบ กระทำได้ด้วยปโยค ๒ คือ กายปโยค ๑ วจีปโยค ๑ ฯ (คำว่า ปโยค แปลว่า ความพยายาม) เช่น ก. กายปโยค พยายามประหารสัตว์นั้นด้วยตนเอง ข. วจีปโยค พยายามสั่งให้ผู้อื่นประหารสัตว์นั้น ถาม ปโยคทั้ง ๒ นี้ เป็นไปด้วยอำนาจอะไร ตอบ เป็นไปด้วยอำนาจวธกเจตนา คือ เจตนาจะฆ่า จะประหาร ถามปโยคในการกระทำเพื่อล่วงปาณาติบาตนั้น มีเพียงเท่านี้หรือ หรือยังมีอยู่อีก อะไรบ้าง ตอบ ยังมีอยู่อีก ๖ ประการ คือ ๑. สาหัตถิกปโยค ฆ่าด้วยตนเอง ๒. อาณัตติกปโยค ใช้ให้ผู้อื่นฆ่า ๓. นิสสัคคิยปโยค การปล่อยอาวุธไปฆ่า มีขว้างปา ทิ้งระเบิด เป็นต้น ๔. ถาวรปโยค สร้างเครื่องประหารที่ทำไว้ก่อน เช่น ขุดหลุมพรางวางระเบิด เป็นต้น ๕. วิชชามยปโยค สังหารด้วยการใช้วิชา มีเวทมนต์ กลคาถาและยันต์ เป็นต้น ๖. อิทธิมยปโยค สังหารด้วยฤทธิ์ เช่น ถลึงตามองหรือเคาะเขี้ยว เป็นต้น ถามปาณาติบาตที่มีโทษมาก มีโทษน้อยนั้น เป็นเพราะเหตุอะไร ตอบ เป็นเพราะเหตุดังนี้ ๑. เพราะสัตว์ใหญ่ มีปโยคใหญ่ ๒. เพราะเป็นคน หรือสัตว์ผู้มีคุณมาก ๓. เพราะกิเลสแรงกล้า ๔. เพราะความพยายามแรงกล้า ที่ตรงข้ามจากนี้ มีโทษน้อย

โดย TaRa [16 พ.ย. 2550 , 08:36:31 น.] ( IP = 125.26.40.179 : : )

สลักธรรม 2 ถามผู้ทำปาณาติบาต ซึ่งจัดว่าเป็นกรรมบถ สามารถนำไปปฏิสนธิในอบายภูมินั้น ประกอบด้วยองค์เท่าไร อะไรบ้าง ตอบ ประกอบด้วยองค์ ๕ คือ ๑. ปาโณ สัตว์นั้นมีชีวิต ๒. ปาณสญฺญิตา รู้ว่าสัตว์นั้นมีชีวิต ๓. วธกจิตฺตํ มีจิตคิดจะฆ่า ๔. อุปกฺกโม ทำความพยายามเพื่อจะฆ่า ๕. เตน มรณํ สัตว์นั้นตายเพราะความพยายามนั้น ถาม ผู้ที่รักษาศีลข้อปาณาติบาตนี้ได้ดี จะมีอานิสงส์ เป็นประการใดบ้าง ตอบ ตามที่ท่านแสดงไว้ในอรรถกถาขุททกนิกาย ชื่อว่า ปรมัตถโชติกา มีอานิสงส์ดังนี้ ๑. เป็นผู้มีอวัยวะทุกๆ ส่วนสมบูรณ์ดี ๒. เป็นผู้มีสุขภาพพลานามัยดีทุกอิริยาบถ ๓. เป็นผู้มีเท้าดำรงอยู่ด้วยดี ๔. เป็นผู้มีสีดุจทอง ๕. เป็นผู้อ่อนโยน ๖. เป็นผู้สะอาด ๗. เป็นผู้องอาจแกล้วกล้า ๘. เป็นผู้มีกำลังมาก ๙. เป็นผู้มีถ้อยคำสละสลวย ๑๐. เป็นที่รักของชาวโลก ๑๑. มีบริษัทไม่แตกสามัคคีกัน (บริษัท คือ หมู่เหล่า ที่ประชุม คนรวมกัน กลุ่มชน-พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์) ๑๒. ไม่หวาดสะดุ้งต่อภัยเวร ๑๓. ไม่มีใครจะมาคิดกำจัดได้ ๑๔. ไม่ตายเพราะความพยายามของคนอื่น ๑๕. มีบริวารมาก ๑๖. มีรูปสวย ๑๗. มีทรวดทรงงาม ๑๘. ไม่มีอาพาธ ไม่มีโรคเบียดเบียน ๑๙. ไม่เศร้าโศก ๒๐. ไม่พลัดพรากจากของรักของชอบใจ ๒๑. มีอายุยืน

โดย TaRa [16 พ.ย. 2550 , 08:38:44 น.] ( IP = 125.26.40.179 : : )

สลักธรรม 3 (๒) อทินนาทาน ถาม การกระทำอทินนาทานนั้น พร้อมด้วยปโยคเท่าไร อะไรบ้าง ตอบ พร้อมด้วยปโยค ๒ คือ กายปโยค ๑ วจีปโยค ๑ ก. กายปโยค ขโมยด้วยตนเอง ข. วจีปโยค ใช้วาจาล่อลวง สั่งพรรรคพวกไว้ให้ลักของนั้นๆ มาให้สำเร็จ ถาม อทินนาทาน มีโทษมาก มีโทษน้อย เพราะเหตุไร ตอบ มีโทษมาก เพราะเหตุดังนี้ ๑. เพราะของๆ ผู้อื่นปราณีต ๒. เพราะของใหญ่ ปโยคก็ใหญ่ตาม ๓. เพราะเป็นของๆ บุคคลผู้ยิ่งด้วยคุณ ๔. เพราะกิเลสแรงกล้า ๕. เพราะความพยายามแรงกล้า มีโทษน้อย เพราะเหตุดังนี้ ๑. เพราะของๆ ผู้อื่นเลว ๒. เพราะของเล็ก ๓. เพราะเป็นของผู้มีคุณน้อย มีคุณเลว ๔. เพราะกิเลสอ่อน ๕. เพราะความพยายามอ่อน ถาม องค์ของอทินนาทานมีเท่าไร อะไรบ้าง ตอบ มี ๕ ประการคือ ๑. ปรปริคฺคหิตํ วัตถุสิ่งของนั้นมีเจ้าของหวงแหน ๒. ปรปริคฺคหิตสญฺญิตํ รู้ว่ามีเจ้าของหวงแหน ๓. เถยฺยจิตฺตํ มีจิตคิดจะลัก ๔. ปโยโค ทำความเพียรเพื่อจะลัก ๕. เตน หรณํ ได้ของมาเพราะความเพียรนั้น

โดย TaRa [16 พ.ย. 2550 , 08:41:17 น.] ( IP = 125.26.40.179 : : )

สลักธรรม 4 ถาม ความพยายามในการลักทรัพย์นั้น มีเท่าไร อะไรบ้าง ตอบ มี ๖ ประการ คือ ๑. สาหัตถิกปโยค ลักด้วยตนเอง ๒. อาณัตติกปโยค ใช้คนอื่นลัก โดยการกล่าวด้วยวาจา หรือเขียนหนังสือ ๓. นิสสัคคิยปโยค ลอบทิ้งวัตถุสิ่งของ เช่น ลักลอบเอาสิ่งของที่ต้องเสียภาษีทิ้งออกไปให้พ้นเขต ๔. ถาวรปโยค สั่งพรรคพวกไว้ว่า ถ้ามีโอกาสเวลาใดให้พยายามลักลอบเอาสิ่งของนั้นๆ มาให้สำเร็จ ๕. วิชชามยปโยค ใช้เวทมนต์กลคาถา ทำให้เข้าของทรัพย์หลับแล้วก็เข้าไปลักทรัพย์นั้นมาเป็นของตน เป็นต้น ๖. อิทธิมยปโยค ใช้อิทธิฤทธิ์ต่างๆ ถาม ผู้ที่รักษาศีลข้อนี้ได้ดี จะมีอานิสงส์เป็นประการใดบ้าง ตอบ ท่านแสดงไว้ในอรรถกถา ปรมัตถโชติกาว่ามีอานิสงส์ดังนี้คือ ๑. มีทรัพย์มาก ๒. มีทรัพย์ มีข้าวเปลือกอย่างเพียงพอ ๓. มีโภคะไม่มีที่สิ้นสุด ๔. โภคะที่ยังไม่เกิดขึ้นก็เกิดขึ้น ๕. โภคะที่เกิดขึ้นแล้วก็ถาวรดี ๖. ได้โภคะตามปรารถนาโดยเร็วพลัน ๗. โภคะไม่ทั่วไปกับพระราชา โจร น้ำ ไฟ ทายาทผู้ไม่เป็นที่รัก หมายความว่า ไม่ถูกริบทรัพย์ ไม่ถูกโจรลัก ไม่ถูกน้ำท่วม ไม่ตกไปอยู่ในเมือของผู้ที่ตนไม่ชอบ เป็นต้น ๘. ได้ทรัพย์ไม่ทั่วไปแก่คนอื่น ๙. ได้โลกุตตรทรัพย์ ๑๐. จะไม่รู้ ไม่ได้ยิน คำว่า "ไม่มี" ๑๑. อยู่เย็นเป็นสุข

โดย TaRa [16 พ.ย. 2550 , 08:42:13 น.] ( IP = 125.26.40.179 : : )

สลักธรรม 5 (๓) กาเมสุมิจฉาจาร ถาม การล่วงกาเมสุมิจฉาจาร สำเร็จด้วยปโยคเท่าไร ตอบ สำเร็จด้วยปโยคอย่างเดียว คือ ต้องกระทำด้วยกาย ไม่ใช่ด้วยวาจาหรือใจ ถาม องค์ของกาเมสุมิจฉาจาร มีเท่าไร อะไรบ้าง ตอบ มี ๔ ประการ คือ ๑. อคมนิยวตฺถุ วัตถุที่ไม่ควรล่วง ๒. ตสฺมึ เสวนจิตฺตํ มีจิตคิดจะเสพในวัตถุนั้น ๓. ปโยโค พยายามเสพ ๔. มคฺเคน มคฺคปฏิปตฺติอธิวาสนํ กระทำมรรคล่วงมรรค ถาม วัตถุที่ไม่ควรล่วงนั้นได้แก่อะไร มีเท่าไร อะไรบ้าง ตอบ ได้แก่ หญิงที่ชายไม่ควรล่วงเกิน มี ๒๐ จำพวก คือ ๑. หญิงที่อยู่ในปกครองของมารดา ๒. หญิงที่อยู่ในปกครองของบิดา ๓. หญิงที่อยู่ในปกครองของบิดามารดา ๔. หญิงที่อยู่ในอารักขาของพี่หญิงน้องหญิง ๕. หญิงที่อยู่ในอารักขาของพี่ชายน้องชาย ๖. หญิงที่อยู่ในอารักขาของญาติ ๗. หญิงที่อยู่ในอารักขาของผู้ร่วมตระกูล ๘. หญิงที่อยู่ในอารักขาของศีลธรรม เช่น หญิงที่บวชเป็นชี เป็นต้น ๙. หญิงที่พระราชาทรงมุ่งหมายไว้ ๑๐. หญิงที่มีคู่หมั้น ๑๑. หญิงที่ซื้อมาด้วยทรัพย์ ๑๒. หญิงที่สมัครใจไปอยู่กับชาย โดยหมายจะมอบตัว เป็นภรรยา ๑๓. หญิงที่ไปอาศัย เพื่อหวังในทรัพย์ ๑๔. หญิงที่ไปอาศัย เพื่อหวังในสินจ้างและเครื่องนุ่งห่ม ๑๕. หญิงที่สมรสด้วยการหลั่งน้ำสังข์ ๑๖. หญิงที่มีภาระอันชายได้ช่วยให้พ้นจากความลำบาก ๑๗. หญิงที่ได้เป็นภรรยาจากประเทศที่แพ้สงคราม ๑๘. หญิงที่เป็นคนรับใช้ด้วย เป็นภรรยาด้วย ๑๙. หญิงที่เป็นทาสด้วย เป็นภรรยาด้วย ๒๐. หญิงที่เป็นนครโสเภณี ถาม มีผู้สงสัยว่า รักษาศีล ๑๐ ดีกว่าศีล ๕ เพราะดื่มสุราได้ ดังนี้จะถูกหรือไม่ เพราะเหตุไร ตอบ ไม่ถูก เพราะสุรานั้น ถึงแม้จะไม่มีระบุไว้ในศีล ๑๐ แต่ก็สงเคราะห์เข้าในกาเมสุมิจฉาจาร การดื่มสุรามีโทษมาก ปรากฏอยู่ในพระไตรปิฎกเล่มที่ ๑๑ หน้า ๑๙๖ ว่า เสียทรัพย์ ก่อการทะเลาะวิวาท เกิดโรค ต้องติเตียน ไม่รู้จักอาย ทอนกำลังปัญญา นอกจากนี้ ในอังคุตตระนิกายพระบาลี ยังทรงแสดงโทษไว้ว่า สุราเมรยปานํ ภิกฺขเว อาเสวิตํ ภาวิตํ พหุลีกตํ นิรยสํวตฺตนิกํ เป็นต้น ใจความว่า ดูก่อนท่านผู้เห็นภัยในวัฏฏสงสารทั้งหลาย การดื่มสุรา และน้ำเมาต่างๆ นี้ เมื่อดื่มเสมอๆ ดื่มมากๆ เข้า ดื่มหลายๆ ครั้งเข้าย่อมสามารถนำไปสู่นรก ดิรัจฉาน เปรต อสุรกาย โส มนุสฺสภูตสฺส อุมฺมตฺตกสธวตฺตนิโก โหติ โทษของการดื่มสุราเมรัยอย่างเบาที่สุดนั้น เมื่อมีโอกาส ได้เกิดมาเป็นมนุษย์ด้วยกุศลกรรมอื่นๆ ผู้นั้นย่อมเป็นบ้า ดังนี้

โดย TaRa [16 พ.ย. 2550 , 08:42:51 น.] ( IP = 125.26.40.179 : : )

สลักธรรม 6 ถาม ผู้รักษาศีลข้อนี้ได้ดี จะมีอานิสงส์เป็นประการใดบ้าง ตอบ ตามที่ท่านแสดงไว้ในอรรถกถา มีอานิสงส์มากดังนี้ ๑. ไม่มีข้าศึก ๒. เป็นที่รักของคนทั้งปวง ๓. บริบูรณ์ด้วยข้าว น้ำ ผ้า ที่นอน เป็นต้น ๔. นอนเป็นสุข (หลับเป็นสุข) ๕. ตื่นเป็นสุข ๖. พ้นจากภัยในอบายภูมิ ๗. ไม่เป็นหญิง ไม่เป็นกระเทย ๘. ไม่โกรธ ๙. มีปกติกระทำโดยเคารพ ๑๐. มีปกติกระทำโดยประจักษ์ ๑๑. มีขันธ์ไม่ตกไป คือ มีร่างกายไม่บกพร่อง บริบูรณ์ดี ๑๒. มีหน้าตาเบิกบาน ๑๓. เป็นที่รักใคร่ชอบใจของบุรุษและสตรีทั้งหลาย ๑๔. มีอินทรีย์บริบูรณ์ ๑๕. มีลักษณะบริบูรณ์ ๑๖. ไม่มีความระแวงสงสัย ๑๗. มีความขวนขวายน้อย คือ มักน้อย ๑๘. มีปกติอยู่สบาย อยู่เย็นเป็นสุข ๑๙. ไม่มีภัยเวรแต่ที่ไหนๆ ๒๐. ไม่พลักพรากจากของรักของชอบใจ ถาม กาเมสุมิจฉาจาร มีโทษน้อย มีโทษมาก เพราะเหตุไร ตอบ มีโทษมาก เพราะเหตุดังนี้ ๑. เพราะผู้นั้นถึงพร้อมด้วยคุณ มีศีล เป็นต้น ๒. เพราะข่มขืน ๓. เพราะกิเลสแรงกล้า ๔. เพราะความพยายามกล้า มีโทษน้อย เพราะเหตุดังนี้ ๑. เพราะผู้นั้นไม่ถึงพร้อมด้วยคุณ มีศีล เป็นต้น ๒. เพราะชนทั้ง ๒ มีฉันทะ คือความพอใจร่วมกัน ๓. เพราะกิเลสอ่อน ๔. เพราะความพยายามอ่อน

โดย TaRa [16 พ.ย. 2550 , 08:43:24 น.] ( IP = 125.26.40.179 : : )

สลักธรรม 7 (๔) มุสาวาท ถาม มุสาวาท หมายความว่าอย่างไร ตอบ หมายความว่า พูดเท็จ พูดไม่จริง คือ พูดเพื่อให้ผู้อื่น หลงผิดจากความจริง พูดเพื่อหลอกลวง ด้วยเจตนาที่ทำให้ผู้อื่นเข้าใจผิด ซึ่งประกอบด้วยโลภะ โทสะ ชวนะที่เกิดในกายทวารหรือวจีทวาร ถาม องค์ของมุสาวาท มีเท่าไร อะไรบ้าง ตอบ มี ๔ ประการ คือ ๑. อตถวตฺถุ เรื่องไม่จริง ๒. วิสํวาทนจิตฺตํ มีจิตคิดกล่าวเท็จ ๓. ปโยโค พยายามกล่าวคำเท็จ ๔. ปรสฺส ตทตฺถวิชานนํ ผู้ฟังเชื่อตามความที่มุสานั้น ถาม มุสาวาทนี้ แบ่งออกเป็นกี่ประการ อะไรบ้าง ตอบ แบ่งออกเป็น ๒ ประการ คือ ๑. สำเร็จเป็นมุสาวาท แต่ไม่ล่วงกรรมบถ คือ ไม่นำไปสู่อบาย เช่น มุสาวาทที่ครบองค์ ๕ แต่ไม่ทำความเสียหายให้เกิดขึ้นแก่ผู้หลงเชื่อแต่อย่างใด ๒. สำเร็จเป็นมุสาวาทด้วย ล่วงกรรมบถด้วย คือ สามารถนำไปสู่อบายได้ เช่น มุสาวาทที่ครบองค์ ๔ และทำความเสียหายให้แก่ผู้หลงเชื่อ ถาม ปโยค คือ ความพยายามในมุสาวาทนี้ มีเท่าไร อะไรบ้าง ตอบ มี ๔ ประการ คือ ๑. สาหัตถิกปโยค กล่าวเท็จด้วยตนเอง ๒. อาณัตติกปโยค ใช้ให้ผู้อื่นกล่าวเท็จ ๓. นิสสัคคิยปโยค เขียนเรื่องเท็จทิ้งไป เช่น ทิ้งจดหมายหรือโฆษณาทางวิทยุ ๔. ถาวรปโยค เขียนเรื่องที่ไม่จริงแล้วปิดประกาศไว้หรือพิมพ์เป็นหนังสือ หรืออัดเสียงไว้

โดย TaRa [16 พ.ย. 2550 , 08:44:23 น.] ( IP = 125.26.40.179 : : )

สลักธรรม 8 ถาม มุสาวาทมีโทษมาก มีโทษน้อย เพราะเหตุไร ตอบ มีโทษมาก เพราะเหตุดังนี้ ๑. เพราะประโยชน์ที่หักรานมาก ๒. เพราะผู้ที่ถูกหักรานประโยชน์มีคุณมาก ๓. เพราะกิเลสแรงกล้า ๔. เพราะเป็นพยานกล่าวเท็จหักรานประโยชน์ ๕. เพราะตนมิได้เห็นแกล้งกล่าวว่าเห็น ๖. เพราะความพยายามกล้า มีโทษน้อย เพราะเหตุดังนี้ ๑. เพราะประโยชน์ที่หักรานน้อย ๒. เพราะผู้ที่ถูกหักรานประโยชน์มีคุณน้อย ๓. เพราะความพยายามน้อย ๔. เพราะกิเลสอ่อน ถาม ความแตกต่างกันในระหว่างบรรพชิตกับคฤหัสถ์ เกี่ยวกับเรื่องมุสาวาทนี้ เป็นอย่างไรบ้าง ตอบ เป็นอย่างนี้คือ ก. สำหรับพวก คฤหัสถ์ พูดมุสาวาทว่า "ไม่มี" เพราะไม่ประสงค์จะให้ของๆ ตน มีโทษน้อย ข. สำหรับพวก บรรพชิต กล่าวเพื่อให้หัวเราะ เช่น ได้น้ำมันและเนยใสน้อย พูดว่า "วันนี้น้ำมันกับเนยใสในบ้านไหลดุจแม่น้ำ" มีโทษน้อย ถาม ถ้าบุคคลรักษาศีลข้อมุสาวาทนี้ได้ดี จะมีอานิสงส์ เป็นประการใดบ้าง ตอบ มีอานิสงส์อย่างนี้ คือ ๑. มีอินทรีย์ผ่องใส ๒. กล่าวถ้อยคำสละสลวยอ่อนหวานนิ่มนวล ๓. มีฟันเรียบเสมอดี ๔. ไม่อ้วนเกินไป ๕. ไม่ผอมเกินไป ๖. ไม่เตี้ยเกินไป ๗. ไม่สูงเกินไป ๘. มีสัมผัสเป็นสุข ๙. มีกลิ่นปากหอมดุจกลิ่นดอกอุบล ๑๐. ไม่มีคนริษยาลูกสะใภ้ ๑๑. พูดแต่คำที่ควรพูด ๑๒. มีลิ้นอ่อนเช่นกับกลีบอุบล และมีลิ้นมีโลหิต ซึมซาบเป็นอย่างดี ๑๓. ไม่ฟุ้งซ่าน ๑๔. มีคนรักใคร่พอใจ

โดย TaRa [16 พ.ย. 2550 , 08:44:52 น.] ( IP = 125.26.40.179 : : )

สลักธรรม 9 (๕) ปิสุณาวาจา ถาม ปิสุณาวาจา หมายความว่าอย่างไร ตอบ หมายความว่า พูดส่อเสียด คือบุคคลผู้มีจิต ถูกความโลภ ความโกรธ ความหลง เข้าครอบงำบีบคั้น แผดเผา ประทุษร้าย กล่าวเพื่อให้ตนเป็นที่รัก และกล่าวเพื่อทำลายกัน เพื่อยุยงให้แตกสามัคคีกัน ถาม ปโยคสำหรับปิสุณาวาจา มีเท่าไร อะไรบ้าง ตอบ มี ๔ ประการ คือ ๑. ภินฺทิตพฺโพ ผู้ที่ถูกทำให้แตกจากกัน ๒. เภทปุเรกฺขาโร มีเจตนามุ่งให้แตกจากกัน ๓. ตชฺโช วายาโม พยายามเพื่อให้แตกกัน ๔. ตทตฺถวิชานนํ รู้ฟังรู้เนื้อความนั้น ถาม ถ้าพูดส่อเสียดไม่ครบองค์ ๔ นี้ จะเป็นชนกกรรม นำไปอบายภูมิได้หรือไม่ ตอบ ไม่เป็น แต่เป็นอกุศลทุจริต ย่อมให้ผลในปวัตติกาลได้ ถาม ถ้าครบองค์ ๔ แต่ผู้ถูกส่อเสียดไม่แตกแยกกัน ยังคงเป็นกายสามัคคี จิตสามัคคีกันอยู่ จะจัดว่า ล่วงกรรมบถได้หรือไม่ ตอบ แม้จะครบองค์ ๔ ก็ตาม เมื่อผู้อื่นไม่แตกแยกกัน ก็ไม่มีการล่วงกรรมบถ ถ้ามีการแตกแยกกัน จึงจะล่วงกรรมบถ ถาม ปิสุณาวาจา มีโทษมาก มีโทษน้อย เพราะเหตุไร ตอบ มีโทษมาก เพราะเหตุดังนี้ ๑. เพราะผู้นั้นมีคุณมาก ๒. เพราะคนทั้ง ๒ ฝ่ายแตกกันแล้ว ๓. เพราะกิเลสแรงกล้า ๔. เพราะความพยายามกล้า มีโทษน้อย เพราะเหตุดังนี้ ๑. เพราะผู้นั้นมีคุณน้อย ๒. เพราะคนทั้ง ๒ ฝ่ายยังไม่แตกกัน ๓. เพราะกิเลสอ่อน ๔. เพราะความพยายามอ่อน

โดย TaRa [16 พ.ย. 2550 , 08:45:29 น.] ( IP = 125.26.40.179 : : )

สลักธรรม 10 (๖) ผรุสวาจา ถาม ผรุสวาจา หมายความว่าอย่างไร ตอบ หมายความว่า การกล่าวหยาบ คำด่า คำแช่ง ได้แก่ ด่าด้วยอักโกสวัตถุ ๑๐ ประการ มีด่าว่า ท่านเป็นอูฐ เป็นโค เป็นต้น ถาม ผรุสวาจานี้ สำคัญอยู่ตรงไหน ยกตัวอย่าง ประกอบอธิบายด้วย ตอบ ตรงเจตนา คือ ถ้าเจตนาหยาบ ได้แก่ เจตนาที่อยู่ในโทสมูลจิต ถึงแม้คำพูดที่พูดออกมานั้นเป็นถ้อยคำสุภาพก็ตาม คำพูดนั้นก็จัดเป็นผรุสวาจาเหมือนกัน เช่น ผู้พิพากษากล่าวคำตัดสินประหารชีวิตผู้ต้องหา แม้ในขณะที่กล่าวนั้นจะใช้วาจาสุภาพ หน้าตายิ้มแย้มก็ตาม แต่เจตนาที่มุ่งหมายให้ประหารชีวิตนั้น จัดเป็นเจตนาอย่างหยาบ ฉะนั้นวาจาที่กล่าวออกมานั้น จึงจัดเป็นผรุสวาจาได้ ถ้าเจตนาไม่หยาบ เจตนาดี ต้องการให้ผู้ฟังได้ประโยชน์ เช่น พ่อแม่ต้องการให้ลูกไม่มีอันตราย เมื่อลูกไม่เชื่อแล้ว กล่าววาจาไม่อ่อนหวาน ไม่น่าฟัง ตัวอย่าง กล่าวว่า "ถ้าเจ้าขืนไป จงถูกกระบือขวิดตาย" อย่างนี้ไม่จัดเป็น ผรุสวาจา เพราะพ่อแม้ย่อมปรารถนาดีต่อลูกเสมอ ไม่ว่ากาลไหนๆ แม้พระอุปัชฌาย์ อาจารย์ ซึ่งมีความเมตตากรุณาต่อลูกศิษย์ อาจจะกล่าวคำบริภาษรุนแรง ต่อลูกศิษย์ผู้มีนิสสัยว่ายาก อบรมยาก โดยไม่มีความละอาย ไม่มีความเกรงกลัวต่อความผิด ซึ่งบางครั้งถึงกับขับไล่ไม่ให้อยู่ในอาวาสของท่านก็ตาม ก็ไม่จัดเป็นผรุสวาจา เพราะความจริงนั้น ท่านมีจิตหวังดีต่อศิษย์ อยู่เสมอ ปรารถนาอยากให้ศิษย์มีความรู้ความเจริญรุ่งเรือง ทั้งปริยัติและปฏิบัติตลอดจนถึงมรรค ผล นิพพาน รวมความว่า การกล่าววาจาของผู้ใหญ่ เช่น มารดาบิดา อุปัชฌาย์ อาจารย์ นั้น ย่อมไม่ประกอบด้วยเจตนาร้าย ต่อบุตรธิดาและศิษย์ของตนเลย มีแต่ความปรารถนาดี ทั้งสิ้น คำกล่าวนั้นจึงไม่เป็นผรุสวาจา ถาม องค์ของผรุสวาจามีเท่าไร อะไรบ้าง ตอบ มี ๓ ประการ คือ ๑. โกโป ความโกรธ ๒. อุปกุฏโฐ บุคคลที่ถูกด่า ๓. อกฺโกสนา กล่าวคำหยาบนั้น ถาม ผรุสวาจามีโทษมาก มีโทษน้อย เพราะเหตุไร ตอบ มีโทษมาก เพราะเหตุดังนี้ ๑. เพราะผู้นั้นมีคุณมาก ๒. เพราะถึงความเป็นกรรมบถ ๓. เพราะกิเลสแรงกล้า ๔. เพราะความพยายามกล้า มีโทษน้อย เพราะเหตุดังนี้ ๑. เพราะผู้นั้นมีคุณน้อย ๒. เพราะยังไม่ถึงความเป็นกรรมบถ ๓. เพราะกิเลสอ่อน ๔. เพราะความพยายามอ่อน

โดย TaRa [16 พ.ย. 2550 , 08:46:05 น.] ( IP = 125.26.40.179 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด