ปกิณกสังคหะวิภาค (๒๒)

---

ปริจเฉทที่ ๓ ปกิณกสังคหะวิภาค (๒๒) โดย อาจารย์บุญมี เมธางกูร ตอนที่ผ่านมา ป. สวัสดีขอรับ คุณลุง ก. สวัสดี หลาน หลานก็ได้ศึกษาแล้วถึงจิต ๑๙ ประเภทคือ อุเบกขาสันตีรณจิต ๒ มหาวิบากจิต ๘ มหัคคตวิบากจิต ๙ จิตทั้ง ๑๙ ประเภทนี้ทำหน้าที่ปฏิสนธิ คือ สืบต่อไปยังภพชาติใหม่ สำหรับอุเบกขาสันตีรณจิต ๒ ที่เกิดในทุคติภูมิดวงหนึ่ง และเกิดในสุคติภูมิดวงหนึ่ง ซึ่งเกิดมาแล้วไม่สมประกอบ ในวันนี้หลานก็จะได้ศึกษาเรื่องของจิตที่เหลือ คือมหาวิบากจิต ๘ และมหัคคตวิบากจิต๙ ต่อไป มหาวิบากจิต ๘ ประเภท เป็นจิตวิบาก คือเป็นจิตที่เป็นผลของกรรม อันเกิดขึ้นมาจากมหากุศล อันได้กระทำไปแล้ว มีการบริจาคทาน รักษาศีล เป็นต้น เมื่อบุคคลผู้ใกล้จะถึงแก่ความตายระลึกถึงกุศลต่างๆที่ตนได้กระทำมาแล้วได้ เช่น ระลึกถึงการทำบุญให้ทาน ระลึกถึงการศึกษาเล่าเรียนพระอภิธรรม อำนาจของอารมณ์ที่เป็นกุศลเหล่านี้ก็จะส่งให้เกิดการปฏิสนธิในภพภูมิที่ดี คือเกิดเป็นมนุษย์และเทวดาทั้ง ๖ ชั้น ที่ไปเกิดดีก็เพราะว่าอารมณ์ดีเกิดขึ้นเมื่อตอนใกล้จะตายนั้น นอกจากเป็นอารมณ์ที่ดีแล้วยังเกิดขึ้นเป็นแถวเป็นแนว มิได้มีอกุศลเข้ามาพัวพัน กำลังอำนาจจึงมิได้อ่อนและเมื่อเป็นดังนี้ การเกิดก็สมบูรณ์ไม่มีทุพพลภาพทั้งกายและจิตใจ ที่ว่าไม่ทุพพลภาพแล้วทั้งกายและจิตใจนั้น หมายถึงกุศลมีกำลังมากจึงเกิดอารมณ์ได้ติดต่อกันเป็นแถวเป็นแนว ไม่มีอกุศลเข้ามาปะปนให้กำลังอ่อน ดังนั้นการปฏิสนธิจึงสมบูรณ์

โดย พี่เณร....นำมาฝาก [23 พ.ย. 2550 , 08:08:44 น.] ( IP = 58.9.144.217 : : )

สลักธรรม 1 อย่างไรก็ดี ที่กล่าวมาแล้วนั้นเป็นไปในขณะปฏิสนธิ ขณะที่พูดกันว่า “แก๊กเดียวเท่านั้น” ต่อจากนั้นไปอาจจะเกิดทุพพลภาพขึ้นก็ได้ ทุพพลภาพที่เกิดขึ้นนี้เรียกว่าเกิดขึ้นในปวัตติ ปวัตติก็คือภายหลังจากที่ปฏิสนธิแล้วอาจจะเป็นอยู่ภายในครรภ์ คลอดออกมาแล้วเติบโต ไปจนถึงแก่ความตายก็ได้ ป. คุณลุง ขอรับ ทุพพลภาพเกิดขึ้นในปฏิสนธิกาล กับในปวัตติกาล ก็ได้ชื่อว่าทุพพลภาพเหมือนกัน เพียงแต่เป็นก่อนกับเป็นหลังเท่านั้น ก. ในเรื่องนี้หลานยังเข้าใจไม่ถูกต้อง เพราะว่าผลที่เกิดขึ้นในปฏิสนธิกับปวัตตินั้นมันแตกต่างกันมากยิ่งกว่าฟ้ากับดินเสียอีก ลุงจะขอถามหลานสักหน่อยหนึ่งก่อน ลองตอบมาให้ฟังดูทีหรือ ถ้าเมื่อตอนใกล้จะตายได้อารมณ์ที่เป็นกุศล แต่อกุศลคือการล่าสัตว์ในอดีตเข้ามาพัวพัน ดังนั้นเกิดขึ้นมาจึงเป็นคนพิการมีขาหักหรือตาบอด ในเรื่องนี้หลานลองตอบมาว่า ในขณะปฏิสนธินั้น เป็นกลละน้ำใสๆเล็กๆ ไม่มีขา ไม่มีตา แล้วจะขาหักและตาบอดได้อย่างไร ป. ข้อนี้ผมพอเข้าใจ เพราะว่าขณะปฏิสนธินั้น แม้ว่ายังไม่มีตา ยังไม่มีขา แต่อำนาจของกรรมตั้งแต่ปฏิสนธิแล้วได้กำหนด ได้บังคับเอาไว้ว่า เมื่อมีตาก็จะต้องตาบอด เมื่อมีขาก็จะต้องพิการ ก. นับว่าหลานมีความเข้าใจดีแล้ว ถ้าเช่นนั้นคนที่กินเหล้าเมายา หรือเสพยาเสพติดเป็นประจำ ในขณะปฏิสนธิในภพใหม่ เขาจะทุพพลภาพทางจิตคือปัญญาอ่อนจะได้หรือ ป. ในขณะปฏิสนธินั้น ความมีปัญญาอ่อนได้กำหนดบังคับเอาไว้แล้วขอรับ เริ่มตั้งแต่ปฏิสนธิเป็นต้นไปถ้าเขาแสดงกิริยาวาจาออกมาได้แล้ว เราก็จะมองเห็นความเป็นคนปัญญาอ่อนของเขาได้ชัดเจน

โดย พี่เณร....นำมาฝาก [23 พ.ย. 2550 , 08:09:35 น.] ( IP = 58.9.144.217 : : )

สลักธรรม 2 ก. ตามที่หลานได้ตอบมาก็จะเห็นได้ว่า ในขณะปฏิสนธินั้น อำนาจของกรรมที่ได้ทำไว้ก็จะประทับอยู่ภายในจิตใจ แล้วก็ต่อๆไปไม่ขาดสาย ด้วยเหตุนี้เอง ผู้ปฏิสนธิด้วยอุเบกขาสันตีรณกุศลวิบากเป็นผู้ที่มีปัญญาอ่อนติดตัวมาตั้งแต่เกิด แล้วก็จะเป็นตลอดไปจนตาย คนเกิดขึ้นมาแล้วปัญญาอ่อนแล้ว ต่อมาเมื่อคลอดออกจากครรภ์มารดา หรือตอนเติบโตจะมีปัญญาดี หรือหายปัญญาอ่อนก็ย่อมเป็นไปไม่ได้ และด้วยเหตุผลนี้เอง ผู้ปฏิสนธิจิตด้วยอุเบกขาสันตีรณกุศลวิบากจึงเป็นพวกอาภัพบุคคล ก็ย่อมจะไม่มีหนทางที่จะทำสมาธิจนเกิดได้ถึงปฐมฌาน ทำปัญญาสูงๆให้มีขึ้นมา เพื่อจะได้พ้นทุกข์ หรือแม้แต่จะชอบศึกษาพระอภิธรรมที่ลึกซึ้ง ชอบทำสมาธิ ชอบปฏิบัติวิปัสสนาก็ยากแสนยากเสียแล้ว เรียกว่า ไม่มีบุญบารมีมาแต่ในชาติอดีตที่จะมาสนับสนุน แต่อย่างไรก็ดี สำหรับผู้ที่เป็นปัญญาอ่อนเพราะมีเหตุกระทบกระเทือนร่างกาย หรือเป็นคนตาบอด ขาหัก ในภายหลังจากปฏิสนธิแล้ว ก็มิได้ขัดข้องกับที่ได้กล่าวมา ดังนั้นอำนาจของกรรมที่เกิดขึ้นในขณะปฏิสนธิและในปวัตติกาลจึงแตกต่างกันมาก คือแม้ตาบอด แม้ขาหัก แม้ปัญญาอ่อน (ร่างกายบกพร่องชั่วคราว) ก็มีการทำสมาธิและวิปัสสนาให้ได้ผลได้ ส่วนมหาวิบากนั้นเป็นจิตปฏิสนธิของผู้ที่ได้อารมณ์ในครั้งสุดท้ายของชีวิตที่เป็นกุศลมีกำลังมาก ดังนั้นจึงเกิดขึ้นมาสมบูรณ์ทุกอย่าง แต่ก็น่าที่จะสังเกตเอาไว้ให้ดีเหมือนกัน เพราะว่าบุคคลที่ว่านี้ อาจจะมีอกุศลกรรมมาตัดรอน คือให้ผลภายหลังก็ได้ ทำให้ตาบอดหรือหูหนวก หรือเป็นกระเทยไป ในมหาวิบากทั้ง ๘ นี้ แม้ว่าจะมีกำลังมากกว่าอุเบกขาสันตรีณกุศลวิบากจิต๑ เมื่อในขณะปฏิสนธิก็จริง แต่ก็มีความแตกต่างกันไปทั้ง ๘ ประเภท เพราะอาจจะเป็นผู้มีปัญญาหรือไม่มีปัญญามาแต่ปฏิสนธิก็ได้ หรือผลของบุญได้รับมากน้อยต่างกันออกไป เป็นต้น ดังนั้น จึงปฏิสนธิเป็นเทวดาชั้นต่างๆตามอำนาจของกรรมที่ตนได้กระทำมา ส่วนจิตที่เรียกว่า มหัคคตวิบาก ๙ ประเภทนั้น มาจากจิตของผู้ที่ทำสมาธิจนได้ตั้งแต่ปฐมฌานคือฌานที่ ๑ ขึ้นไปจะต้องปฏิสนธิเป็นพรหมซึ่งเหนือเทวดาขึ้นไปอีก ป. คุณลุงขอรับ ถ้าผู้ทำสมาธิมากมายหลายสิบปี แต่ไม่ได้ปฐมฌานเล่าขอรับ กุศลนี้จะนำให้ไปเกิดที่ไหน

โดย พี่เณร....นำมาฝาก [23 พ.ย. 2550 , 08:09:58 น.] ( IP = 58.9.144.217 : : )

สลักธรรม 3 ก. ถ้าไม่ได้ตั้งแต่ปฐมฌานขึ้นไป ก็เรียกว่าเป็นมหากุศลเท่านั้น กุศลนี้ก็จะส่งให้ไปเกิดเป็นเทวดา นางฟ้า ชั้นต่างๆทั้ง ๖ ชั้น ป. ทั้งนี้เพราะเหตุผลอะไร ขอรับ ก. เพราะเหตุผลว่า ผู้ได้ตั้งแต่ปฐมฌานขึ้นไปแล้ว อำนาจของปฐมฌานกุศลที่ตนได้นั้นมีกำลังมีอำนาจมาก มีความสามารถข่มกิเลสอันเป็นกามไม่ให้โผล่ขึ้นมาได้เลยแม้แต่น้อย ผู้ได้ฌานตั้งแต่ปฐมฌานขึ้นไปแล้ว และยังมีชีวิตอยู่ย่อมจะไม่มีความยินดีติดใจในกาม ด้วยเหตุนี้พวกฤๅษีชีไพรในป่าจึงไม่ปรารถนาที่จะเข้ามาในเมือง ถ้าเข้ามาก็นานๆครั้ง เพื่อหวังจะมาเอาเกลือไปกิน เพราะในป่าหาเกลือกินไม่ได้ ใครจะมาชวนไปเที่ยวเตร่หรือกินอยู่หลับนอนให้สบายอย่างไรก็ไม่ต้องการทั้งนั้น กามตัณหา อันได้แก่ความยินดีติดใจในอารมณ์ต่างๆก็เกิดขึ้นไม่ได้เลย ถ้าตราบใดฌานที่เขาได้ยังไม่เสียหาย แต่อย่างไรก็ดี แม้กิเลสของเขาจะโผล่ขึ้นมาไม่ได้ ก็เพียงแต่ถูกข่มเอาไว้ ด้วยอำนาจของฌานหาได้ทำลายกิเลสลงจนหมดสิ้นเชิงไม่ ตัณหาของเขาก็ยังอยู่ แต่มิใช่กามตัณหาอันได้แก่ ความยินดีติดใจในอารมณ์ต่างๆ หากแต่เป็นตัณหาที่ติดใจในความสุขอันเกิดจากความสงบในสมาธิที่ได้ทำฌานมา ด้วยเหตุดังนี้เอง จึงต้องเวียนว่ายตายเกิดต่อๆไป แต่ปฏิสนธิในมนุษย์และเทวดาไม่ได้ เพราะมนุษย์และเทวดามีกามตัณหาพร้อมบริบูรณ์ จึงต้องเกิดในพรหมภูมิ ซึ่งอยู่เหนือเทวดาขึ้นไปอีก ไม่มีการกิน ไม่มีสามีภรรยา เป็นต้น ป. ไม่มีภรรยาผมก็ไม่ว่ากระไร แต่ไม่มีการกินอาหารนี่ดูกระไรๆอยู่นะขอรับ ก. ติดเอาไว้เรียนต่อๆไปข้างหน้าเถิดหลาน เพราะมันเป็นเรื่องใหญ่ต้องอธิบายนาน เมื่อผู้ทำสมาธิได้รูปฌานตั้งแต่ปฐมฌานขึ้นไป เมื่อตายลงจึงต้องเกิดในพรหมภูมิ เหนือชั้นของเทวดาขึ้นไปอีก สำหรับวันนี้ลุงคิดว่าพอกันทีนะหลาน ป. ขอบพระคุณครับ คุณลุง ก. สวัสดี หลาน โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร....นำมาฝาก [23 พ.ย. 2550 , 08:10:25 น.] ( IP = 58.9.144.217 : : )

สลักธรรม 4 อ่านแล้วก็นึกถึงบางคำถามที่มีคนเข้ามาตั้งกระทู้ถามเกี่ยวกับการให้ผลของกรรมโดยเฉพาะเรื่องที่เกี่ยวกับการเกิดเป็นหญิงและการเกิดเป็นกะเทย ซึ่งก็มีคำตอบที่วินิจฉัยกันไปในหลายๆ ด้าน ...แต่เมื่อได้อ่านคำอธิบายของท่านอาจารย์แล้วก็ทำให้เข้าใจและมั่นใจขึ้นในหลายประการ ..กราบขอบพระคุณในธรรมทานค่ะ กราบขอบพระคุณและกราบอนุโมทนาที่นำมาให้ศึกษาค่ะ

โดย น้องกิ๊ฟ [23 พ.ย. 2550 , 10:00:51 น.] ( IP = 125.26.40.107 : : )

สลักธรรม 5 มาติดตามศึกษาอำนาจของกุศลกรรมที่มาปรากฏใกล้ตาย ที่ทำให้เกิดในสุคติภูมิ กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์ในคำอธิบายค่ะ กราบขอบพระคุณพี่เณรและอนุโมทนาค่ะ ที่นำความรู้มาฝากค่ะ

โดย เซิ่น (เซิ่น) [23 พ.ย. 2550 , 17:37:04 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )

สลักธรรม 6 กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์อย่างสูงยิ่ง ในความเมตตากรุณาที่ช่วยขยายความให้กระจ่างชัดในบทธรรมต่างๆขอรับ.

โดย เทพธรรม [28 พ.ย. 2550 , 07:06:41 น.] ( IP = 58.9.137.102 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด