สัญญาขันธ์ วิญญาณขันธ์

---

อยากให้ช่วยอธิบายความแตกต่างระหว่าง สัญญา กับ วิญญาณ หน่อยครับ ว่ามันมีบทบาทไม่เหมือนอย่างไร และไปมีปฏิสัมพันธ์กับขันธ์อื่น ๆ อย่างไร

โดย dex [10 ธ.ค. 2550 , 00:48:16 น.] ( IP = 58.8.188.227 : : )

สลักธรรม 1 ข้อนี้ต้องให้ผู้เรียนพระอภิธรรมเป็นผู้ตอบครับ สมเองเห็นคำถามก็สนใจอยากรู้เช่นกัน แต่ส่วนตัวไม่มีความรู้อะไรเลย ฟังมาว่าสัญญาคือความจำได้หมายรู้ หรือเป็นเครื่องหมายหรือสัญลักษณ์ในการสมมุติกันเท่านั้น สัญญาก็น่าจะมีบทบาทมากนะครับเพราะมีสัญญา สังขารหรือความนึกคิดเรื่องต่างๆจึงทำงานไปได้ สำหรับผมแล้วเห็นว่าสัญญานี้น่ากลัวจริงๆ เพราะเป็นเหมือนที่ซุกหัวนอนของความโง่เขลา ส่วนวิญาณหรือจิตนี้ทราบว่ามีหน้าที่รู้อารมณ์ อะไรเกิดขึ้นเขาก็มีหน้าที่รับรู้อย่างเดียว เช่นรู้เวทนา รู้สังขารหรือความคิด แต่เขาว่ามันเกิดขึ้นรวดเร็วมาก แต่ว่ารู้ได้ทีละอย่างเดียว เช่น เมื่อตาเรากระทบรูปหรือแสงที่ตกกระทบวัตถุแล้วสะท้านมายังตา วิญญาณทางตาก็จะรับรู้ภาพนั้นแล้วแปลความหมายเป็นสิ่งต่างๆที่คุณสัญญาเค้าจำได้ว่าแสงและลักษณะแบบนี้สมมุติกันไว้ว่าเรียกอะไร เช่น สมมุติไว้ว่าเป็นผู้หญิง ในขณะที่วิญาณทางตาเกด จิตหรือวิญญาณก็จะรู้ตอนที่กระทบกันนั่นแหละ ที่เรียกว่ารู้ได้ทีละอย่างเดียว แต่ถ้าตอนนั้นรูปหรือเสียงที่มากระทบหูเกิดขึ้นชัดเจนกว่า ก็จะไปเกิดการกระทบและรับรู้อารมณ์ทางหูแทน เช่นเป็นเสียงผู้หญิงเรียกว่า "พี่จ๋า" แบบนี้ พอกระทบหูปั๊บคุณสัญญาก็มาทำหน้าที่ประมวลผลว่าเคลื่อนเสียงแบบนี้กระทบแก้วหูแล้ว ช่วงคลื่นประมาณนี้ ความถี่แบบนี้ ได้สมมุติไว้ว่าเป็นเสียงผู้หญิง ส่วนกระบวนการอะไรจะเกิดขึ้นต่อจากนั้นก็สุดแล้วแต่ กำลังสติและปัญญาของผู้นั้นจะเป็นไป ถ้ามีอินทรีย์อ่อนแบบผมนี่ก็อาจจะเห็นและได้ยินเป็นรูปผู้หญิงสวยน่ารัก หรือเสียงผู้หญิงมาออดอ้อน ก็จะหลงตามไปได้ แต่ถ้าฉลาดรู้ว่ากระบวนการที่เกิดขึ้นเป็นแค่หลักการของแสงและเสียงหรือรูปนามเกิดขึ้นแล้วก็ดับไปตามเหตุและปัจจัย มันก็จะไม่เกิดการปรุงแต่งหรือสำคัญผิดต่อไป ก็จะไปรับอารมณ์กระทบอื่นๆต่อไป อ่านแล้วอย่าพึ่งเชื่อนะครับ ต้องศึกษาเอง และผมก็ไม่มั่นใจในความเห็นที่กล่าวมาทั้งหมดด้วย ขอท่านอื่นๆที่เข้าใจดีกว่าผมอธิบายเถิด

โดย ricky (ricky) - [10 ธ.ค. 2550 , 18:17:30 น.] ( IP = 124.157.140.171 : : )

สลักธรรม 2 งั้นลองมาเริ่มจากคำถามที่ว่า 1. สัญญาขันธ์ คืออะไร? 2. วิญญาณขันธ์ คืออะไร? 3. ตามหลักอภิธรรมแล้ว จำเป็นไหม ที่วิญญาณจะต้องมาก่อนสัญญา? 4. นามขันธ์ ทั้งหมดคือ จิต ใช่หรือไม่ ถ้าใช่แล้ว เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ และสังขารขันธ์ ก็คือจิตด้วยหรือเปล่า 5. จิตตามพุทธศาสตร์ คือ อะไร 5. ไม่ทราบคำอังกฤษที่ว่า soul, spirit, mind พอจะตรงกับศัพท์ทางอภิธรรมอะไรบ้างครับ มีความหมายอย่างไร และมันต่างกันอย่างไร? ขอบคุณสำหรับคำตอบครับ

โดย Dexter [11 ธ.ค. 2550 , 21:29:24 น.] ( IP = 58.8.196.220 : : )

สลักธรรม 3 ถาม สัญญาขันธ์ คืออะไร? ตอบ สัญญาขันธ์ กองสัญญา เป็นนามธรรมประเภทเจตสิก ชื่อสัญญาเจตสิก เป็นตัวการที่เก็บหรือจดจำอารมณ์เอาไว้ เจตสิก คือ ธรรมชาติที่ประกอบกับจิต และปรุงแต่งจิตให้ประพฤติเป็นไปต่างๆ เป็นสภาวธรรมที่เกิดพร้อมกับจิต ดับพร้อมกับจิต มีอารมณ์เดียวกับจิต และมีวัตถุที่อาศัยเกิดก็เป็นอันเดียวกับจิต ถาม วิญญาณขันธ์ คืออะไร? ตอบ วิญญาณขันธ์ กองวิญญาณ หมายถึงจิตทั้งหมด เป็นธรรมชาติที่รู้อารมณ์ จิต คือ ธรรมชาติชนิดหนึ่งซึ่งรู้อารมณ์ จิตเป็นตัวรู้ สิ่งที่จิตรู้ เรียกว่าอารมณ์ มีชื่อเรียกหลายคำ เช่น มนายตนะ มนินทรีย์ วิญญาณ วิญญาณขันธ์ มโนวิญญาณธาตุ ฯลฯ ดังนั้น วิญญาณขันธ์เกิดขึ้นเมื่อใดจะมีสัญญาขันธ์เกิดขึ้นด้วยเสมอ ถาม ตามหลักอภิธรรมแล้ว จำเป็นไหม ที่วิญญาณจะต้องมาก่อนสัญญา? ตอบ ขันธ์ทั้ง ๕ นี้ จะเกิดพร้อมเพรียงกันไม่ก่อนไม่หลังกว่ากัน ถาม นามขันธ์ ทั้งหมดคือ จิต ใช่หรือไม่ ถ้าใช่แล้ว เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ และสังขารขันธ์ ก็คือจิตด้วยหรือเปล่า ตอบ แนะนำ http://www.thaimisc.com/freewebboard/php/vreply.php?user=dokgaew&topic=10825 ถาม ไม่ทราบคำอังกฤษที่ว่า soul, spirit, mind พอจะตรงกับศัพท์ทางอภิธรรมอะไรบ้างครับ มีความหมายอย่างไร และมันต่างกันอย่างไร? ตอบ http://www.84000.org/tipitaka/dic/d_seek.php?text=จิต#find2 http://www.84000.org/tipitaka/dic/d_seek.php?text=วิญญาณ

โดย ศาลาธรรม [13 ธ.ค. 2550 , 14:59:27 น.] ( IP = 125.26.39.55 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด