ปกิณกสังคหะวิภาค (๓๒)

---

ปริจเฉทที่ ๓ ปกิณกสังคหะวิภาค (๓๒) โดย อาจารย์บุญมี เมธางกูร ตอนที่ผ่านมา ป. สวัสดีขอรับ คุณลุง ก.สวัสดี หลาน ป. เมื่อคราวที่แล้วคุณลุงได้แสดงถึงเรื่องของการปฏิสนธิ ว่า ตัณหาเป็นตัวยางเหนียว หรือเป็นกำลังอำนาจที่จะทำให้ต้องเกิดใหม่ในชาติหน้า และอำนาจของกรรมคืออารมณ์ที่เกิดขึ้นในตอนท้ายที่ใกล้จะตายก็เป็นกำลังอำนาจส่งให้ไปเกิดร่วมด้วย ทั้งยังเป็นตัวชี้ตำแหน่งให้ด้วยว่า จะให้เกิดที่ไหน ในเรื่องนี้ผมก็พอมีความเข้าใจ แต่คุณลุงจะมีคำอธิบายเพิ่มเติมอีกบ้างหรือไม่ ถ้ามีก็จะดี เพราะเรื่องการตาย การเกิดใหม่เป็นเรื่องสำคัญมากจริง ๆ ก.เรื่องการตายการเกิดใหม่นั้นมีความสำคัญมาก เป็นเรื่องเร้นลับมหัศจรรย์ที่แอบแฝงซ้อนเร้นอยู่อย่างลึกซึ้ง ถ้าไม่ใช่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว ก็ไม่มีผู้ใดในโลกที่จะอธิบายได้ แต่หลานจะทำความเข้าใจให้ละเอียดลึกซึ้งเร็วนักไม่ได้ ต้องค่อย ๆ ศึกษาต่อ ๆไป ในวันนี้ ลุงก็จะขอเพิ่มเติมให้อีกสักเล็กน้อยเท่านั้น ธรรมดาของสัตว์ทั้งหลายก็ย่อมจะต้องมีอารมณ์อยู่เรื่อยไป ทั้งในเวลาหลับเวลาตื่น ไม่เห็นก็ได้ยิน ไม่ได้ยินก็คิดนึก มิได้มีหยุดเลย แต่เวลานอนหลับจิตก็มีอารมณ์และการทำงานแตกต่างกันไป เพราะเป็นทวารวิมุติจึงไม่มีความสำนึกรู้สึกตัว ที่ลุงต้องแสดงเรื่องนี้ก็เพราะว่า บางคนไม่มีความเข้าใจคิดว่า อารมณ์เมื่อตอนใกล้จะตายนั้น มันจะต้องเกิดขึ้นมาโดยเฉพาะของผู้ใกล้จะตายเท่านั้น ลุงจึงขอให้หลานได้ทราบว่าอารมณ์เมื่อตอนใกล้จะตายหรือไม่ใกล้จะตายก็เหมือนกัน เพราะอารมณ์เกิดขึ้นเป็นประจำอยู่แล้ว แต่อารมณ์เมื่อใกล้จะตายนั้นเรียกว่า กรรมอารมณ์ กรรมนิมิตอารมณ์ และคตินิมิตอารมณ์ เมื่อหลานได้รับอารมณ์ที่ไม่ดี เช่นมีคนมานินทาว่าร้าย หรือเจ้านายตำหนิติเตียนเป็นการใหญ่ หลานจะไม่คิดมาก แล้วนอนหลับสบายหรือไม่เพราะเหตุใด

โดย พี่เณร....นำมาฝาก [10 ธ.ค. 2550 , 09:30:29 น.] ( IP = 58.9.147.92 : : )

สลักธรรม 1 ป.ผมก็ย่อมจะต้องครุ่นคิดไม่สบายใจ แล้วการนอนหลับก็คงจะเป็นไปได้ยากมาก ทั้งนี้ก็เพราะเรื่องที่มีกำลังมากมากระทบใจ จึงอดคิดไม่ได้ ก.ที่หลานตอบมานั้นก็เป็นเรื่องอารมณ์ที่แรงเพราะมีความกระเทือนใจมากระทบแต่ ก็ยังมีอารมณ์ที่มีกำลังแรงมากเหมือนกันมากระทบบ่อย ๆ อีกเรื่องหนึ่ง นั่นก็คืออารมณ์ที่มีความสันทัดจัดเจน เช่นชอบฆ่าสัตว์อยู่เสมอ ๆ หรือชอบทำบุญให้ทานอยู่บ่อย ๆ เป็นต้น ที่ลุงแสดงเรื่องนี้ให้หลานได้ทราบก็เพราะจะให้หลานได้เข้าใจว่า การที่อารมณ์จะเกิดขึ้นมาได้นั้นมันมีการแข่งขันช่วงชิงกันอยู่ตลอดเวลา เมื่อหลานกำลังอ่านหนังสืออยู่เพลิน ๆ เมื่อมีรถยนต์ยางระเบิดขึ้นเสียงดังสนั่นหลานก็จะต้องหันใจไปรับอารมณ์ใหม่ที่แรงกว่า ยิ่งถ้ามีเสียงเอะอะว่ารถยนต์ชนคนตายที่หน้าบ้าน หลานก็จะต้องออกไปดู โดยทิ้งอารมณ์เก่าเอาไว้ก่อน ถ้าหลานชอบในทางดนตรี เมื่อไปที่ไหนแล้วได้ยินเสียงดนตรีครางกระหึ่ม หลานก็อาจจะเอาเท้าเคาะจังหวะไปตามเสียงของดนตรีก็ได้ ผู้ที่มีอัธยาศัยไปในทางใดเพราะมีความชำนาญของอารมณ์นั้นอยู่แล้วก็ย่อมจะเกิดได้ง่าย ด้วยเหตุดังนี้เอง อารมณ์ที่เกิดง่ายและเกิดเป็นประจำก็คือ กำลังของอารมณ์นั้นแรงมาก หรืออารมณ์เหล่านั้นเกิดขึ้นมาแล้วบ่อย ๆ เพราะตรงกับอัธยาศัย หรือชอบใจ เมื่อเวลาคนใกล้ตายก็โดยทำนองเดียวกัน จิตก็ย่อมจะจับอารมณ์ที่แรงกระทบกระเทือนใจมาก หรืออารมณ์ที่ชำนาญคือเกิดขึ้นบ่อย ๆ ดังนั้น คนที่ถูกรถทับตาย ตกน้ำหายใจไม่ออกแล้วตาย ก็ย่อมจะจับอารมณ์ที่ไม่ดีได้โดยง่าย แต่ถ้าอารมณ์ที่แรงมากไม่มีอารมณ์ที่สันทัดจัดเจนก็จะเข้ามาแทนที่ หรือสามารถจะแทนที่ได้ อย่างไรก็ดี ที่ว่านี้ก็เป็นไปส่วนมากเท่านั้น เพราะเมื่ออารมณ์ใกล้จะตายมีกำลังแรงมาก แต่ต่อมาอารมณ์ที่มีความสันทัดจัดเจนเข้ามาแทนที่หรือไม่ก็ได้

โดย พี่เณร....นำมาฝาก [10 ธ.ค. 2550 , 09:31:08 น.] ( IP = 58.9.147.92 : : )

สลักธรรม 2 สำหรับในคนธรรมดาที่ใกล้จะถึงแก่ความตาย ญาติมิตรทั้งหลายจึงเพียรพยายามที่จะให้อารมณ์ที่ดี ที่เป็นกุศล ด้วยหวังว่าจะได้ไปเกิดในที่ ๆ ที่ความสุขความสบาย แต่ในบางท่านความปรารถนาดีกลับได้รับผลร้ายเพราะญาติมิตร ต้องไปเกิดในอบายได้รับความทุกข์ยากลำบากก็มีเหมือนกัน ป.คุณลุงขอรับ ญาติมิตรผู้หวังดีให้อารมณ์คนใกล้ตายที่เป็นกุศลแล้วเหตุใดจึงไปเกิดในอบายภูมิเล่าขอรับ ก.คนให้อารมณ์บางคนไม่มีความเข้าใจ คิดเอาง่าย ๆ เข้าใจว่าตนทำดีที่สุดแล้วแต่จิตของคนไข้กลับเป็นอกุศลไป เช่นเป็นต้นว่า คนไข้ใกล้จะตายเป็นคนไม่ได้เรียนธรรมะ ทั้งมีความกลัวตายมากที่สุดแล้ว ญาติมิตรกลับไปสั่งว่า ให้ระลึกถึงพระอรหังไว้ พูดซ้ำ ๆ ซาก ๆ ว่า อรหัง อรหัง ด้วยความหวังดี หรือว่าร้องไห้กันใหญ่ด้วยความเสียใจที่ญาติมิตรจะต้องจากไป แต่คนไข้ได้ยินแล้วกลับตกใจ มีความกลัวตายขึ้นมา อารมณ์ที่ไม่ดีก็เข้ามาแทนที่ได้โดยง่าย ป.แล้วคุณลุงจะแนะนำอารมณ์อะไรให้เขาเล่าขอรับ ก.ควรสนทนากับเขาถ้าสนทนากันได้ หรือถ้าเขาพูดไม่ได้ก็พูดไปข้างเดียวแต่ให้เป็นเหมือนการสนทนาหรือเป็นการซักถาม ต้องระวังอย่าให้คนไข้รู้ตัวว่าเขากำลังจะตาย เช่นถามว่า เมื่อเดือนที่แล้วไปทอดกฐินที่ไหนจำได้ไหม วัดนี้มีพระมากหรือไม่ ระลึกถึงบทสวดมนต์บทนั้น บทนี้ได้หรือเปล่า หายป่วยแล้วไปทำบุญที่ไหนดี เดี๋ยวนี้ยังทำ ทำสมาธิอยู่เสมอหรือ ฯลฯ

โดย พี่เณร....นำมาฝาก [10 ธ.ค. 2550 , 09:31:34 น.] ( IP = 58.9.147.92 : : )

สลักธรรม 3 เมื่อคนไข้ใกล้จะถึงแก่ความตาย เป็นหัวเลี้ยวหัวต่อที่สำคัญที่สุด ดังนั้น จึงต้องเสียสละเวลาและความลำบาก หาหนทางให้คนไข้ได้ระลึกถึงกุศล ได้ทำกุศล ได้ใส่บาตรพระสวดมนต์ หรือทำสมาธิ วิปัสสนา ในเรื่องนี้ก็ยากอยู่บ้าง และต้องการความเสียสละอยู่มากจากญาติมิตร ผลจะดีมากหรือน้อยก็อยู่ที่ความเข้าใจของผู้ให้อารมณ์และการรู้เรื่องราวของผู้ป่วยไข้ว่าควรจะยกอะไรมาสนทนา หรือซักถามให้คนไข้ได้ระลึกถึง ถ้าคนไข้เป็นผู้ที่ได้ศึกษาพระธรรมมาก็ง่ายในการให้อารมณ์แก่คนไข้และจะพูดถึงเรื่องความตายความเกิดก็ไม่เป็นปัญหาอะไร ยิ่งถ้าคนไข้ได้เรียนพระอภิธรรมพอมีความเข้าใจด้วยแล้ว เขาก็จะเตรียมพร้อมมาก่อนและจะช่วยตัวเองได้ดี แม้จะมีเหตุการณ์ที่ไม่ดีมากระทบกระเทือนต่อจิตใจของเขา แต่เพราะมีความสันทัดจัดเจนในเรื่องของชีวิตจิตใจ อารมณ์ที่มีความชำนาญเหล่านี้ก็จะเข้ามาได้โดยง่าย ดังนั้น อาจิณณกรรม คือการกระทำบ่อย ๆ ไม่ว่าบาปหรือบุญจึงมีบทบาทเมื่อตอนใกล้ตายสำคัญที่สุด ผู้มีปัญญาในปัญหาของชีวิตจึงเตรียมพร้อมอยู่เสมอ อย่างน้อยก็สวดมนต์ภาวนา ทำสมาธิวิปัสสนา หมั่นระลึกถึงกุศลที่ได้ทำไปแล้ว และระลึกถึงเหตุผลข้อเท็จในเรื่องของชีวิตจิตใจที่ได้ศึกษามาอยู่เสมอ ๆ ป.คุณลุงขอรับ คนที่ทำบาปมากแล้วได้อารมณ์ที่ดี และคนที่ทำบุญมากแต่กลับได้อารมณ์ที่ไม่ดี เมื่อตอนใกล้จะตาย เป็นไปได้ใช่ไหมขอรับ ถ้าเป็นไปได้กรรมที่ได้ทำเอาไว้ก็ให้ผลไม่ยุติธรรมเลย ก.ที่หลานว่านั้นเป็นไปได้ และในพระสูตรก็มีแสดงตัวอย่างดังที่หลานถามมานี้ก็หลายคน แต่อย่างไรก็ดีกรรมก็ให้ผลยุติธรรมเสมอ ลุงจะขอยกตัวอย่างขึ้นมาสักเล็กน้อยคือ.-

โดย พี่เณร....นำมาฝาก [10 ธ.ค. 2550 , 09:32:03 น.] ( IP = 58.9.147.92 : : )

สลักธรรม 4 หญิงผู้หนึ่งทำบุญให้ทานอยู่เสมอมาตั้งแต่สาวจนแก่ ครั้นเวลาใกล้จะตายกลับได้อารมณ์ที่ไม่ดี ต้องไปเกิดในที่ลำบาก ทั้งนี้ก็เพราะลูกหลายคนเป็นเหตุ แม่กำลังป่วยมากใกล้จะถึงแก่ความตาย อยู่ในห้องหนึ่ง แต่ลูก ๓ คน กำลังเถียงกันอยู่อีกห้องหนึ่ง ว่าบ้านหลังนี้พร้อมกับที่ดินจะเป็นของใคร ลูกคนที่หนึ่งก็ว่าแม่เขายกให้ฉัน อีกคนหนึ่งก็ว่าดังนี้เหมือนกัน ลูกคนที่ ๓ เสนอว่า ให้ขายแล้วเอาเงินมาแบ่งเท่า ๆ กันดีกว่า ต่างก็ถกเถียงกันไปมา ต่างก็อ้างหลักฐานว่า แม่ยกให้แล้วมีพยานได้ยินแม่พูดดังนั้น ๆ อำนาจของโลภะ ตัณหาความยินดีติดใจอุดหนุนให้เกิดโทสะจึงถกเถียงกันดังไปหน่อย ประตูปิดไม่สนิท แล้วเถียงกันดังไปหน่อย แม่ได้ยินหมดทั้งนั้น แม่ก็ไม่สบายใจ เสียใจมาก แล้วก็ตายไป แล้วจะให้เกิดดีได้อย่างไร ลูก ๆ ทั้งหลายได้ช่วยกันส่งแม่ของเขาให้ไปเกิดในนรก โดยที่มิได้มีความตั้งใจเพราะลูกทั้งหลายหัวสมัยใหม่ ไม่มีความเข้าใจในพระธรรมในส่วนที่ลึกซึ้ง ดังนั้นจึงไม่เคยเชื่อว่าตายแล้วจะเกิดได้ แต่แม่ของเขาได้ไปเกิดในนรกได้รับทุกข์ทรมานก็เพราะความโง่เขลาเบาปัญญาในปัญหาของชีวิตจิตใจของลูก ๆ ทั้งหลาย ทั้ง ๆ ที่ตนเองโง่เขลาเบาปัญญา แต่ก็พยายามถกเถียงกับใคร ๆ ว่า คนตายแล้วเกิดอีกไม่ได้ โดยพยายามเอาวิทยาการทางโลกทางวิทยาศาสตร์เข้ามาหักล้างทำลาย ใคร ๆ ที่มิได้ศึกษาพระอภิธรรมก็คงจะคิดว่า การทำบุญให้ทานที่ทำเอาไว้ตั้งแต่ยังสาวมาจนถึงแก่เฒ่าเหล่านั้นไปหลบหน้าซ่อนตาอยู่เสียที่ไหน เหตุใดจึงไม่มาช่วยหญิงชราผู้นี้ช่างไม่เป็นการยุติธรรมเสียเลย

โดย พี่เณร....นำมาฝาก [10 ธ.ค. 2550 , 09:32:34 น.] ( IP = 58.9.147.92 : : )

สลักธรรม 5 เมื่ออารมณ์สุดท้ายตอนใกล้จะตายเป็นโทสะ แล้วเป็นโทสะที่มีกำลังมากด้วย จึงได้มีอำนาจจูงหรือนำอกุศลโทสะที่ได้ทำมาแล้วในอดีตที่มีอำนาจให้ปฏิสนธิได้มาร่วมด้วย แต่กุศลอื่นที่กำลังไม่พอที่จะขัดขวางได้ ดังนั้นถ้าหญิงชราผู้นี้หนีจากนรกไปได้ก็ไม่เป็นการยุติธรรม อย่างไรก็ดี แม้เขาจะไปเกิดอยู่ในนรก ก็อยู่ในเวลาเพียงเล็กน้อยเท่านั้น ด้วยอำนาจของโทสะที่เป็นอารมณ์เมื่อตอนใกล้จะตาย กุศลที่ทำเอาไว้มากมายก็เข้ามาอุดหนุนให้ได้ไปเกิดในสุคติภูมิต่อไป ธรรมชาติย่อมให้ความเป็นธรรมเสมอ ไม่เลือกว่าผู้ใด หรือจะเกิดอยู่ที่ไหน ป. ผมพอเข้าใจแล้วขอรับ ขอขอบพระคุณคุณลุงมาก ก.ลุงก็เลยขอยุติเพียงเท่านี้ ป.สวัสดีขอรับ ก.สวัสดี หลาน โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร....นำมาฝาก [10 ธ.ค. 2550 , 09:33:06 น.] ( IP = 58.9.147.92 : : )

สลักธรรม 6 มาศึกษาต่อค่ะ กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์มากค่ะที่กรุณาอธิบายให้เห็นธรรมชาติที่ลี้ลับที่มีอำนาจอุดหนุนเกื้อกูลให้ได้สุคติภูมิหรือทุคติภูมิทุกเมื่อ กราบขอบพระคุณพี่เณรมากค่ะที่กรุณานำมาลงให้ได้ศึกษาเล่าเรียนเป็นประจำ

โดย พี่ดา [10 ธ.ค. 2550 , 18:49:54 น.] ( IP = 124.121.171.119 : : )

สลักธรรม 7 กราบขอบพระคุณในธรรมทานของท่านอาจารย์ และกราบขอบพระคุณและอนุโมทนากับพี่เณรด้วยค่ะที่นำมาให้ศึกษา ..สาธุ

โดย น้องกิ๊ฟ [11 ธ.ค. 2550 , 13:54:44 น.] ( IP = 125.26.38.221 : : )

สลักธรรม 8 อารมณ์ที่ใกล้ตายนั้นจะดีหรือไม่ จึงขึ้นอยู่กับอาจิณกรรมของผู้นั้นและผู้ที่อยู่รอบข้างด้วย กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์ค่ะ กราบขอบพระคุณพี่เณรค่ะ ที่ได้นำความรู้มาฝากค่ะ

โดย เซิ่น (เซิ่น) [12 ธ.ค. 2550 , 11:39:45 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด