| Moonlanithi |
Vipassana Meditation |
OnlineStudy thai english |
Article |
สำนักวิปัสสนา อ้อมน้อย |
กิจกรรม | About Us |
คำถาม-คำตอบ มอบปัญญา (๒๖)
![]()
คำถาม-คำตอบ มอบปัญญา (๒๖)
ตอนที่ผ่านมา
ถาม ประสาทคืออะไร
ตอบ คำว่าประสาทนี้ก็มาจากคำบาลี คือ "ปสาท" แล้วมากำหนดกฎเกณฑ์ความหมายขึ้นเสียใหม่จนไม่เหมือนคำศัพท์ดั้งเดิม
ตามหลักของปรมัตถธรรม คำว่า "ปสาท" นั้นแปลว่า ความใส คือความใสที่มีความสามารถรับกระทบอารมณ์ได้
ตามธรรมดากระจกก็ดี กระดานก็ดี หรือแผ่นโลหะก็ดี เมื่อได้เช็ดล้างขัดถูเสียให้เรียบร้อยแล้วก็จะเป็นมันและขึ้นเงา เมื่อขึ้นเงาแล้วก็สามารถที่จะรับภาพของแสงที่สะท้อนออกมาจากวัตถุต่างๆ ให้มาปรากฏอยู่บนกระจก กระดาน หรือบนแผ่นวัตถุนั้นๆ ได้ ภาพนั้นจะปรากฏอยู่บนกระจก กระดาน หรือบนแผ่นวัตถุนั้นๆ ได้ ภาพนั้นจะปรากฏชัดเจนแจ่มแจ้งเพียงใดก็แล้วแต่จะถูให้มันขึ้นเงาเพียงไหน
ปสาท คือ ประสาทตา หู จมูก ลิ้น และประสาทกาย ก็เหมือนกัน ในปรมัตถธรรม เพ่งเอาความใสที่วัตถุ คือประสาทนั้นๆ สามารถรับอารมณ์ที่มากระทบทางตา หู จมูก ลิ้น กาย ได้
โดย ศาลาธรรม [15 ม.ค. 2551 , 10:03:53 น.] ( IP = 125.26.38.209 : : )
สลักธรรม 1
จักขุปสาทหรือประสาทตานั้น มิได้หมายถึงดวงตาทั้งหมด แต่หมายเอาเฉพาะภายในตรงกลางตาดำ โตประมาณเท่าหัวของเหาเท่านั้น ตามทั้งหมดนอกนั้นเป็นกาย และเป็นประสาทกาย
โสตปสาทรูปนั้น หมายถึง ประสาทที่อยู่ภายในช่องหู สำหรับรับสัททารมณ์อันได้แก่คลื่นเสียง มีสัณฐานเป็นวงๆ คล้ายวงแหวน แล้วมีขนอันละเอียดอ่อนสีแดงเรื่อๆ อยู่โดยรอบ มีโสตปสาทปกคลุมแผ่ไปทั่วในบริเวณนี้ เป็นที่รับเสียงและเป็นวัตถุอันเป็นที่ตั้งแห่งโสตวิญญาณ คือการ "ได้ยิน"
ฆานปสาทรูปนั้น เป็นรูปชนิดหนึ่งที่เกิดจากอำนาจของกรรม ตั้งอยู่ภายในช่องจมูกมีสัณฐานดังเท้าแพะ มีความใสเป็นเครื่องรับสัมผัสกลิ่น เป็นรูปธรรมที่มีความสามารถในการรับคันธารมณ์ คือกลิ่นต่างๆ
ชิวหาปสาทรูปนั้น เป็นรูปชนิดหนึ่งที่เกิดจากอำนาจของกรรม ตั้งอยู่ท่ามกลางลิ้น มีสัณฐานเหมือนปลายกลีบดอกบัว เรียงรายซ้อนกันเป็นชั้นๆ มีความใส เป็นเครื่องรับสัมผัสรส เป็นรูปธรรมที่มีความสามารถในการรับรสารมณ์ คือรสต่างๆ
กายปสาท เป็นธรรมชาติของรูปที่เป็นประสาทกาย เป็นรูปที่เกิดขึ้นมาจากอำนาจกรรม มีความใส สำหรับรับสัมผัส เย็น ร้อน อ่อน แข็ง หย่อน ตึง กายปสาทนี้มีอยู่ทั่วร่างกาย ยกเว้นแต่ที่ ผม ขน เล็บ ฟัน และหนังที่หนาๆ ที่ประสาทกายตั้งอยู่ไม่ได้
กายปสาทรูป เป็นรูปธรรมที่มีความสามารถในการรับโผฏฐัพพารมณ์ คือ เย็น ร้อน อ่อน แข็ง เป็นที่ตั้งแห่งกายวิญญาณ คือรู้อารมณ์ทางกายอย่างหนึ่ง เป็นทวารอันเป็นทางกายให้เกิดกายทวารวิถีจิต คือการทำงานของจิตทางกาย อันได้แก่ความรู้สึกกระทบทางกายอีกอย่างหนึ่ง โดย ศาลาธรรม [15 ม.ค. 2551 , 10:05:00 น.] ( IP = 125.26.38.209 : : )
สลักธรรม 2
ถาม รูปทั้งหลายเกิดขึ้นมาได้จากอะไร
ตอบ วิทยาการในทางโลกวิทยาศาสตร์ แสดงเรื่องของสสารเกิดขึ้นมาจากอะไรไว้น้อยมาก ทั้งนี้ก็เพราะมัวแต่ไปศึกษาเรื่องที่ห่างไกลจากตัวเอง และเรื่องของตัวเองก็ค้นคว้าเข้าไปไม่ถึง แม้เวลาจะล่วงเลยมาช้านานเท่าใดก็ตาม
รูปหรือสสารทั้งหลายมิได้เกิดขึ้นมาใหม่ โดยที่ตัวของมันเองยังไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อนเลย เหมือนสิ่งใดสิ่งหนึ่งร่วงลงมาจากอากาศ เพราะไม่มีใครจะดลบันดาลอะไรขึ้นมาได้ แต่รูปหรือสสารทั้งหลาย เกิดเป็นรูปใหม่ เพราะตัวของมันเองตั้งอยู่คงที่ไม่ได้ หรือเกิดเป็นรูปใหม่ขึ้นมาเพราะถูกอำนาจอย่างใดอย่างหนึ่งบังคับจนทำให้มันเปลี่ยนแปลงไปเป็นรูปใหม่ เช่น ปรมาณู รูปของมันมิได้อยู่คงที่ย่อมผันแปรเปลี่ยนแปลงไปอยู่ตลอดเวลามิได้มีหยุดเลย ร่างกายของคน ของสัตว์และพืชทั้งหลายหรือสิ่งของใดๆ มันก็มิได้หยุดนิ่งอยู่เฉยๆ จะไม่เปลี่ยนแปลงอะไรเลยแม้แต่สักวินาทีหนึ่งก็ไม่มี
ทุกสิ่งทุกอย่างในโลกนี้ หรือในจักรวาลใดๆ ก็ไม่มีอะไรที่จะตั้งอยู่อย่างมั่นคงได้แม้แต่อย่างเดียว เพราะมันเป็นอนิจจัง คือความไม่เที่ยง แล้วมันก็เป็นอนัตตา ไม่มีอะไร หรือไม่มีใครจะไปบังคับให้มันหยุดนิ่งไม่เปลี่ยนแปลงไปได้ด้วย
แม้แต่นาม อันได้แก่จิตหรือวิญญาณ ก็อยู่ในฐานะเดียวกัน ย่อมมีเหตุทำให้เกิดแล้วสลายตัวไปอยู่เรื่อยๆ มิได้มีหยุดเลยแม้แต่สักวินาทีหนึ่ง
วิทยาการในทางโลกได้แสดงถึงเรื่องความเปลี่ยนแปลงเป็นรูปใหม่โดยอาศัยเหตุ ถ้าหากว่าโดยหลักธรรมแล้วก็มีประการเดียว คือโดยอำนาจของอุตุ อันได้แก่ความเย็นและร้อนเท่านั้น ไม่ว่าแสง เสียง ไฟฟ้า ตลอดไปจนถึงวัตถุต่างๆ ทุกอย่าง
ในพระพุทธศาสนา พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้แสดงถึงเหตุที่เป็นตัวการ ทำให้รูปทั้งหลายผันแปรเปลี่ยนแปลงไปเป็นรูปใหม่ถึง ๔ เหตุ ได้แก่ อำนาจกรรม อำนาจจิต อำนาจอุตุ และอำนาจอาหาร
โดย ศาลาธรรม [15 ม.ค. 2551 , 10:05:18 น.] ( IP = 125.26.38.209 : : )
สลักธรรม 3
ถาม กรรมชรูปคืออะไร?
ตอบ อำนาจของจิตซึ่งมองหาตัวตนไม่เห็นยังมีอำนาจทำให้เกิดรูปได้ถึงเพียงนี้ จะมีผู้ใดบ้างเล่าที่คิดเข้าไปถึงอำนาจของกรรมที่เก็บสั่งสมเอาไว้ในจิต ซึ่งก็มองหาตัวไม่เห็น และสัมผัสถูกต้องไม่ได้เหมือนกัน แต่แม้กระนั้นมันก็มีอำนาจทำรูปได้ เรียกรูปที่เกิดมาจากรรมนี้ว่า "กรรมชรูป"
กรรมชรูปเริ่มทำงานของมันตั้งแต่ในขณะปฏิสนธิ เรียกว่า ปฏิสนธิกาล คือ เริ่มต้นเกิดมีชีวิตขึ้นเป็นครั้งแรกในครรภ์ของมารดาเพียงเป็นจุดเล็กๆ จุดหนึ่ง
ถ้าเกิดเป็นผีสางเทวดาซึ่งเป็นรูปของปรมาณูทั้งสิ้น ก็เรียกในขณะแรกเกิดว่า ปฏิสนธิเหมือนกัน แต่ร่างกายใหญ่โตทันที
ในขณะปฏิสนธิ แม้จะเกิดขึ้นเพียงขณะจิตเดียว แต่กรรมชรูปก็เริ่มทำรูปของมันขึ้นมา ณ ที่นั้นแล้ว
หลังจากปฏิสนธิขณะเดียวแล้ว กรรมชรูปก็เริ่มทำงานของมันต่อไปอีกเรื่อยไปจนกว่าจะสิ้นชีวิต เรียกว่า ปวัตติกาล
กรรมชรูป ก็คือ กรรมที่ได้ผลิตสร้างหรือผันแปรเปลี่ยนแปลงรูปให้เป็นรูปใหม่ อำนาจของมันมีความสามารถผันแปรรูปได้ทั้งในปฏิสนธิกาล และปวัตติกาล
โดย ศาลาธรรม [15 ม.ค. 2551 , 10:05:36 น.] ( IP = 125.26.38.209 : : )
สลักธรรม 4
เมื่ออยู่ในครรภ์ของมารดาในขณะปฏิสนธิ แม้จะยังไม่มีตัวมีตนอะไรเลย มีเพียงเป็นน้ำใสเล็กๆ จุดหนึ่ง แต่อำนาจของกรรมก็ได้ผันแปรเซลล์ของพ่อและแม่ที่รวมกันนั้นให้เป็น กายทสกะ ภาวทสกะ และหทยทสกะ
คือกลุ่มรูปปรมาณูที่เป็นประสาทกาย กลุ่มรูปปรมาณูที่แสดงเป็นเพศหญิงหรือชาย และกลุ่มรูปปรมาณูอันเป็นที่ตั้งที่อาศัยของจิต
เมื่ออายุประมาณ ๑๐ สัปดาห์ จึงจะมีรูปอันเกิดจากกรรม หรือที่เรียกว่ากรรมชรูปเพิ่มขึ้น คือ ประสาทตา ประสาทหู ประสาทจมูก ประสาทลิ้น ต่อไป
กรรมชรูป คือ อำนาจของกรรมย่อมจะผันแปรรูปตั้งแต่เกิดไปจนกระทั่งถึงแก่ความตาย คือ ปฏิสนธิถึงจุติ
ที่น่าอัศจรรย์ก็คือ จิตก็เป็นนาม กรรมก็เป็นนาม ไม่มีตัวตนอะไรเลยแม้แต่สักนิด แต่มันมีอำนาจเป็นพิเศษจริงๆ สามารถทำให้เป็นรูปต่างๆ ได้
อำนาจของกรรมทำให้รูปเกิดขึ้นมานี้ในทางธรรมะเรียกว่า กรรมสมุฏฐาน
กรรมชรูป คือรูปอันเกิดจากกรรม หรือรูปที่ถูกอำนาจของกรรมผันแปรให้เป็นรูปใหม่มีอยู่ ๑๘ รูป คือ มหาภูตรูป ๔ ปสาทรูป ๕ โคจรรูป ๓ (เว้นสัททะ) ภาวรูป ๒ หทยรูป ๑ ชีวิตรูป ๑ อาหารรูป ๑ ปริจเฉทรูป ๑ (ช่องว่างระหว่างปรมาณูก็นับรวมด้วย)
โดย ศาลาธรรม [15 ม.ค. 2551 , 10:06:04 น.] ( IP = 125.26.38.209 : : )
สลักธรรม 5อำนาจของกรรม ทำให้สิ่งมีชีวิตมีรูปร่างหน้าตาผิวพรรณต่างกันออกไป
กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์ในคำอธิบายขยายความค่ะ
ขอบพระคุณคุณศาลาธรรมค่ะ ที่ได้นำความรู้มาให้อ่านเสมอๆ ค่ะโดย เซิ่น [15 ม.ค. 2551 , 21:46:23 น.] ( IP = 58.8.49.30 : : )
ขอเชิญแสดงความคิดเห็น คำเตือน
- การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด
ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล |
[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ] |
ลานภาพ |
ค้นหา |
สร้างสรรค์โดย |