คำถาม-คำตอบ มอบปัญญา (๒๙)

---

คำถาม-คำตอบ มอบปัญญา (๒๙) ตอนที่ผ่านมา ถาม เหตุใดคนที่ใกล้จะตาย ทำไมจึงต้องเกิดอารมณ์ขึ้น อะไรทำให้เกิดอารมณ์หรือเป็นไปต่างๆ นานา เพียงอารมณ์ที่เกิดขึ้นเท่านั้น จะนำไปสู่สุคติหรือทุคติได้จริงหรือ ? ตอบ ธรรมชาติของจิตก็ต้องรับอารมณ์อยู่มิได้หยุดหย่อนเช่นเดียวกัน คนที่กำลังมีชีวิต หรือคนที่ใกล้จะตายก็เหมือนกัน จิตย่อมรับอารมณ์อยู่อันเป็นธรรมชาติ ต่างกันแต่ว่าเมื่อคนใกล้จะตายเราเรียกชื่ออารมณ์นั้นว่า กรรม, กรรมนิมิต, คตินิมิต อารมณ์ที่จะเกิดขึ้นก็เหมือนกัน อยู่เฉยๆ มันจะเกิดขึ้นเองก็หาไม่ อารมณ์จะเกิดขึ้นได้ก็ต้องอาศัยเหตุเหมือนกัน ธรรมทั้งหลายต้องอาศัยเหตุจึงเกิดขึ้นมาได้ มิได้เกิดขึ้นมาลอยๆ เป็นการให้ผู้ศึกษาเข้าใจในเหตุผล ไม่ให้ยึดมั่นในความจริงที่สมมุติอันเป็นมายา และเป็นการปฏิเสธความเข้าใจที่ว่า พระผู้เป็นเจ้า หรือพระพรหมเป็นผู้สร้างเสียโดยสิ้นเชิง อารมณ์ที่เกิดขึ้นทางทวารทั้ง ๖ ไม่ว่าจะเป็นตา หู จมูก ลิ้น กาย หรือใจก็ตาม เมื่อกล่าวโดยสรุปแล้วก็จะเห็นได้ว่าจะต้องมีรูป คืออารมณ์มากระทบกับจิต ถ้าไม่มีรูปมากระทบจิตแล้ว ก็จะเกิดอารมณ์ไม่ได้เลยเป็นอันขาด ซึ่งทางธรรมะเรียกการกระทบนี้ว่า ผัสสะ เช่นการที่จะเห็นได้นั้นก็ต้องมีรูปมากระทบตา จะได้ยินได้ ก็ต้องมีรูปคือเสียงมากระทบหู และจะคิดนึกเรื่องราวอะไรได้ก็จำเป็นที่จะต้องมีรูปนาม คือเรื่องราวที่คิดนึกนั้นมากระทบใจ

โดย ศาลาธรรม [21 ม.ค. 2551 , 00:26:19 น.] ( IP = 58.9.92.13 : : )

สลักธรรม 1 คนไข้ที่ใกล้จะตายได้รับคำบอกเล่าถึงพระอรหันต์ หรือเรื่องที่ทำบุญให้ทาน คนไข้ก็จะเกิดอารมณ์นั้นขึ้น หรือถ้าเป็นเรื่องกระทบกระเทือนใจในทางไม่ดี เช่นเกิดความเสียใจว่าตัวเองจะต้องตาย หรือลูกหลานทำอะไรให้ไม่ถูกใจ หรือมีความห่วงใยในทรัพย์สมบัติที่อยู่เบื้องหลัง คนไข้จะเกิดอารมณ์ขึ้นก่อนหน้าจุติคือตาย แต่ถ้าจะจุติคือใกล้จะตายจริงๆ แล้ว จะบอกหรือให้คติอะไรแก่คนไข้ไม่ได้เลย คนไข้จะตายเช่นนี้ ทวารทั้ง ๖ จะรับอารมณ์ไม่ได้ คือจะไม่เห็น ไม่ได้ยิน ไม่ได้กลิ่น ไม่รู้รส และแม้เอาไฟไปจี้ก็จะไม่รู้สึกในอารมณ์ใหม่ คนไข้จะรู้สึกอยู่เพียงอารมณ์ทั้ง ๓ คือ กรรมอารมณ์, กรรมนิมิตอารมณ์, คตินิมิตอารมณ์เท่านั้น อารมณ์นั้นก็จะแจ่มใสชัดเจนดุจการมองวัตถุโตๆ ยามเที่ยง ถ้าคนไข้เห็นสิ่งที่ดี หน้าตาก็ผุดผ่องขึ้น และถ้าเห็นสิ่งที่น่ากลัวน่าหวาดเสียว คนไข้ก็จะแสดงความตกใจ หน้าของคนไข้ก็จะแสดงออกมาให้เห็นได้ชัดเจน

โดย ศาลาธรรม [21 ม.ค. 2551 , 00:27:02 น.] ( IP = 58.9.92.13 : : )

สลักธรรม 2 ผู้ใดทำกรรมอะไรไว้ ไม่ว่าจะดีหรือชั่วก็ตาม เมื่อทำไว้มากๆ กรรมเหล่านั้นก็มักจะกระทบกับจิตทำให้เกิดอารมณ์ขึ้น คือทำให้จิตได้สร้างเป็นมโนภาวะโดยอาศัยอานุภาพของกรรมในอดีตให้เป็นไปต่างๆ นานา เป็นต้นว่า ฆ่าสัตว์มากๆ ก็มักจะเห็นการฆ่าสัตว์ เช่น ยิงนก ตกปลา ...ถ้าทำบุญให้ทานมาก ๆ ก็มักจะเห็นการทำบุญให้ทานนั้น หรือการรักษาศีลเจริญภาวนา อารมณ์ที่เกิดขึ้นนี้เป็น กรรมอารมณ์ บุคคลผู้ใดใกล้จะตายเห็นนิมิตต่างๆ อาจจะเป็นทาง ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจก็ดี เช่นเห็นอุปกรณ์การทำกุศลหรืออกุศลที่ตนได้เคยกระทำมา เห็นธงทิว เครื่องตบแต่ง หรือขบวนแห่บวชนาค ทอดกฐินซึ่งเป็นกุศล ทางฝ่ายอกุศลก็เห็นแห อวน มีด ไม้ เครื่องดักหรือจับสัตว์ เห็นเครื่องมือการพนันหรือคิดอะไรทำอะไรก็มองเห็นเป็นเลขท้าย ๓ ตัว อารมณ์ที่เกิดขึ้นนั้นเรียกว่า กรรมนิมิตอารมณ์ บุคคลที่ใกล้จะตาย เกิดเห็นถ้ำ เห็นเหว เห็นปล่อง เห็นการทรมานสัตว์ก็ดี หรือเห็นปราสาทราชวังที่ทำด้วยทอง เห็นราชรถอันวิจิตร บางทีก็ไม่มีในเมืองมนุษย์ก็ดี อารมณ์ที่เกิดขึ้นนี้เรียกว่า คตินิมิตอารมณ์ สัตว์ทั้งหลายขณะที่ใกล้จะจุติ คือ ตาย จะต้องเกิดอารมณ์ขึ้น ไม่กรรม ก็กรรมนิมิต หรือคตินิมิต อันใดอันหนึ่ง สัตว์ที่จะตายจะไม่เกิดอารมณ์ขึ้นนั้นย่อมเป็นไปไม่ได้ ทั้งนี้เพราะอารมณ์กรรมนั้นๆ ย่อมเป็นกำลังงานอันสำคัญที่จะผลักดันให้เกิดการปฏิสนธิขึ้น กรรม, กรรมนิมิต, คตินิมิตนั้นเป็นอารมณ์ครั้งสุดท้ายในชาตินั้นๆ ที่ทรงอิทธินำให้มีภพชาติสืบต่อไป

โดย ศาลาธรรม [21 ม.ค. 2551 , 00:27:22 น.] ( IP = 58.9.92.13 : : )

สลักธรรม 3 สัตว์ทั้งหลายเมื่อเจริญเติบโตขึ้นจนแก่เฒ่าแล้วก็ตายลง สัตว์ทั้งหลายเหล่านั้นก็ไม่สามารถที่จะเกิดมีชีวิตขึ้นมาอีกได้ แต่สัตว์ทั้งหลายก็ได้มีพืชเชื้ออันได้แก่จิต เจตสิก รูป สืบต่อไป โดยอาศัยกำลังของตัณหาเป็นผู้ส่ง และสัตว์ทั้งหลาย (จิต เจตสิก รูป) เหล่านี้ก็มิใช่ตัวเก่า และมิใช่ตัวใหม่ทั้ง ๒ ประการ หากแต่เป็นตัวที่สืบต่อกันมา เช่นเดียวกันต้นมะม่วงทั้งหลายที่ย่อมสั่งสม รูป, สี, กลิ่น, รส ทั้งดีหรือไม่ดีลงไว้ในเมล็ดของมันอยู่เสมอ เมื่อเมล็ดของมันได้ถูกนำไปเพาะปลูก และเจริญเติบโตขึ้นจนมีผลแล้ว รูป, สี, กลิ่น, รส, อันพ่อแม่ของมันสั่งสมให้นั้น รวมกันกับตัวของมันเองสั่งสมขึ้นมาจากพื้นดิน ได้แก่ น้ำ และดินฟ้าอากาศรอบตัวของมันในปัจจุบัน เมื่อได้เหตุได้ปัจจัยแล้วก็จะ แสดงออกมาให้เราได้รู้ ได้เห็นใน รูป, สี, กลิ่น, รส นั้น สัตว์ทั้งหลาย ก็ย่อมสั่งสมกรรม สั่งสมกิเลสเอาไว้ ทั้งที่ดี และที่ไม่ดีลงในจิตใจ เมื่อไปเกิดใหม่สืบต่อไปอีกก็แสดงออกซึ่งผลของกรรมที่สั่งสมเอาไว้ รวมกับกรรมใหม่ในปัจจุบันต่อไปอีก สัตว์ทั้งหลายจึงแสดงอุปนิสัยใจคอและสัญชาตญาณไปต่างๆ กัน ต้นมะม่วงทั้งหลายย่อมกำหนด ย่อมสั่งสมลักษณะสีสรร วรรณะของต้น, ใบ, ดอก, ผล ของมะม่วงลงไว้กับเมล็ดที่จะสืบต่อกันไป ทั้งๆ ที่เราไม่ทราบ มองไม่เห็นว่า ต้น, ใบ, ดอก, ผล นั้น มันอยู่ตรงส่วนใดของเมล็ด แต่เมื่อเราปลูกมันจนเติบโตพอสมควรแล้วมันก็จะแสดง ต้น, ใบ, ดอก, ผล นั้นให้ปรากฏขึ้นตามพ่อแม่ คือเป็นต้นมะม่วงเหมือนต้นเดิมของมัน ดังนี้ เมื่อเราปลูกมะม่วงจึงได้กินมะม่วง ไม่ใช่ทุเรียน สัตว์ทั้งหลายกระทำกรรม คือ เจตนาหรือความปรารถนาสั่งสมไว้ในจิตอยู่ทุกวัน เมื่อสัตว์นั้นได้ตายลง จิต เจตสิก รูป ก็จะสืบต่อไปเกิดอีก กำลังของเจตนาหรือความปรารถนานั้น ก็จะไปสร้างร่างขึ้นมาในภพชาติใหม่ (รวมกับเซลล์ที่เกิดจากพ่อและแม่) ให้เป็นไปตามกำลังของเจตนา หรือความปรารถนาอันรุนแรง และยาวนานในอดีต โดยที่เราหาทราบไม่ว่า ร่างที่เรากำลังครองอยู่นี้ เราได้กำหนด เราได้สั่งสมของเราขึ้นมาเองจากชาติที่แล้วๆ มา

โดย ศาลาธรรม [21 ม.ค. 2551 , 00:27:38 น.] ( IP = 58.9.92.13 : : )

สลักธรรม 4 ผู้ที่เข้าใจในเรื่องของอารมณ์ที่เกิดตอนใกล้ตาย ก็จะพยายามสร้างกรรมดีเสมอๆ เพื่อเป็นคตินิมิตเป็นอารมณ์ที่ดี ให้แก่ตนเองเมื่อจะต้องจากภพนี้ไป กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์ในคำอธิบายขยายความค่ะ ขอบพระคุณคุณศาลาธรรมและอนุโมทนาค่ะ ที่นำความรู้มาฝาก

โดย เซิ่น (เซิ่น) [21 ม.ค. 2551 , 22:11:47 น.] ( IP = 58.8.55.28 : : )

สลักธรรม 5 กราบขอบพระคุณเป็นอย่างสูงค่ะ

โดย น้องอุ๊ (asomsopon) [22 ม.ค. 2551 , 02:26:43 น.] ( IP = 96.227.27.153 : : )

สลักธรรม 6 กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์เป็นอย่างสูงค่ะ และขอบพระคุณ คุณศาลาธรรมมากค่ะที่กรุณานำมาให้ได้อ่านศึกษาหาความรู้เสริมสร้างปัญญาเป็นประจำ...อนุโมทนาค่ะ

โดย พี่ดา [22 ม.ค. 2551 , 11:01:37 น.] ( IP = 124.121.176.80 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด