ทศพลญาณ

---

ทศพลญาณ โดย ประณีต ก้องสมุทร จาก วารสารชีวิต มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ ปีที่ ๒๐ (๒๕๒๐) ฉบับที่ ๒ – ปีที่ ๒๑ (๒๕๒๑) ฉบับที่ ๓ ผู้ที่ศึกษาพระพุทธศาสนาย่อมทราบดีว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงตรัสรู้สัจธรรมในธรรมทั้งหลายที่พระองค์มิได้ทรง สดับมาก่อนด้วยพระองค์เอง ทั้งทรงบรรลุความเป็นพระสัพพัญญู คือทรงรู้แจ้งธรรมทั้งปวง และทรงบรรลุพระทศพลญาณคือญาณที่มีกำลัง ๑๐ ประการด้วย (คำว่า ทศพล นี้ นอกจากจะเป็นชื่อของญาณแล้วยังใช้เป็นพระนามของพระพุทธเจ้าด้วย) ใน มหาสีหนาทสูตร (มัช.มูล.) ก็ดี ใน พระอภิธรรมปิฎก คัมภีร์วิภังค์ ตอน ญาณวิภังค์ ทสกนิเทศ ก็ดี กล่าวถึงทศพลญาณไว้ตรงกันว่ามีอยู่ ๑๐ ประการ คือ ๑. ญาณรู้ธรรมที่เป็นฐานะโดยความเป็นฐานะ และธรรมที่ไม่ใช่ฐานะโดยความไม่ใช่ฐานะ ตามความเป็นจริงของพระตถาคต ๒. ญาณรู้วิบากของกัมมสมาทานที่เป็นอดีต อนาคต ปัจจุบัน ตามความเป็นจริง โดยฐานะโดยเหตุของพระตถาคต ๓. ญาณรู้ทางไปสู่ภูมิทั้งปวง ตามความเป็นจริงของพระตถาคต ๔. ญาณรู้โลกอันเป็นอเนกธาตุ เป็นนานาธาตุ ตามความเป็นจริงของพระตถาคต ๕. ญาณรู้ความที่สัตว์ทั้งหลายมีอัธยาศัยต่างกัน ตามความเป็นจริงของพระตถาคต ๖. ญาณรู้ความแก่กล้าและไม่แก่กล้าแห่งอินทรีย์ของสัตว์เหล่าอื่น ของบุคคลอื่น ตามความเป็นจริงของพระตถาคต ๗. ญาณรู้ความเศร้าหมอง ความผ่องแผ้ว ความออกจากฌาน วิโมกข์สมาธิ และสมาบัติ ตามความเป็นจริงของพระตถาคต ๘. ญาณรู้ความระลึกชาติในหนหลังได้ ตามความเป็นจริงของพระตถาคต ๙. ญาณรู้ความจุติและอุปปัติของสัตว์ทั้งหลาย ของพระตถาคต ๑๐. ญาณรู้ความสิ้นอาสวะ ตามความเป็นจริง ของพระตถาคต ทศพลญาณทั้ง ๑๐ นี้ พระพุทธองค์ทรงอธิบายขยายความออกไปมากบ้างน้อยบ้าง อะไรที่เห็นว่าจะเป็นที่เคลื่อบแคลงสงสัยของผู้ศึกษาคำสอนในรุ่นหลัง ๆ ท่านอรรถกถาจารย์ก็ยกขึ้นมาอธิบายเพิ่มเติมให้ชัดเจนขึ้น ในที่นี้ จะยกข้อความในพระพุทธดำรัส และอรรถกถามาเล่าทีละข้อ ๆ

โดย ศาลาธรรม [5 ก.พ. 2551 , 09:37:13 น.] ( IP = 125.26.43.56 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 11 สบายจัยจริงๆที่มีคนสงใจในธรรม ให้เจริญในธรรม ปลื้มจัยจริงๆ

โดย ธรรมดา - [28 มิ.ย. 2551 , 22:02:50 น.] ( IP = 118.173.207.67 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด