ทศพลญาณ (๖)

---

ทศพลญาณ (๖) โดย ประณีต ก้องสมุทร จาก วารสารชีวิต มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ ปีที่ ๒๐ (๒๕๒๐) ฉบับที่ ๒ – ปีที่ ๒๑ (๒๕๒๑) ฉบับที่ ๓ ตอนที่ผ่านมา เมื่อท่านอรรถกถาจารย์อธิบายเรื่องของการให้ผลของกรรม ๑๖ อย่าง ตามที่พระผู้มีพระภาคตรัสไว้แล้ว ได้ยกเอาเรื่องการให้ผลของกรรมตามนัยที่ท่านพระสารีบุตรแสดงไว้ในปฎิสัมภิทามรรคมาอธิบายเพิ่มเติม ดังต่อไปนี้ ๑. อโหสิ กมฺมํ อโหสิ กมฺมวิปาโก กรรมได้มีแล้ว ผลของกรรมได้มีแล้ว คำว่า อโหสิ กมฺมํ ได้แก่ กรรมที่สัตว์ทำไว้แล้วในอดีต คือได้มีแล้วในอดีตนั่นเอง ก็กรรมใดให้ผลให้อดีต ท่านพระสารีบุตรหมายถึงกรรมนั้น กล่าวว่า อโหสิกมฺมวิปาโก ผลแห่งกรรมได้มีแล้ว ๒. อโหสิ กมฺมํ นาโหสิ กมฺมวิปาโก กรรมได้มีแล้ว ผลของกรรมไม่ได้มีแล้ว แม้ในบรรดากรรมเป็นอันมาก มีทิฎฐธรรมเวทนียกรรม กรรมที่ให้ผลในชาตินี้ เป็นต้น อันสัตว์ทำไว้แล้ว ทิฎฐธรรมเวทนียกรรมอย่างหนึ่งย่อมให้ผล ทิฎฐธรมเวทนียกรรมที่เหลือย่อมไม่ให้ผล อุปปัชชเวทนียกรรม กรรมที่ให้ผลในชาติหน้า อย่างใดอย่างหนึ่งย่อมชักนำปฎิสนธิมา อุปปัชชเวทนียกรรมที่เหลือก็ไม่ให้ผล สัตว์ย่อมเกิดในนรกด้วยอนันตริยกรรมอย่างหนึ่ง อนันตริยกรรมที่ทำให้ที่เลือนอกนั้นย่อมไม่ให้ผล ก็สัตว์ย่อมเกิดในพรหมโลกด้วยฌานสมาบัติอย่างหนึ่งในบรรดาสมาบติ ๘ สมาบัติที่เหลือย่อมไม่ให้ผล ท่านพระสารีบุตรหมายเอาเนื้อความนี้ กล่าวว่า กมฺมวิปาโก นาโหสิ ผลของกรรมไม่ได้มีแล้ว (หมายความว่า กรรมได้ทำแล้ว แต่ไม่มีโอกาสให้ผล เพราะกรรมอื่นชนิดเดียวกันที่มีกำลังกว่าให้ผลแทน กรรมที่ทำแล้วแต่ไม่มีโอกาสให้ผล จึงชื่อว่ากรรมได้มีแล้ว ผลของกรรมไม่มีแล้ว)

โดย ศาลาธรรม [12 ก.พ. 2551 , 09:55:55 น.] ( IP = 125.26.39.167 : : )

สลักธรรม 1 ๓. อโหสิ กมฺมํ อตฺถิ กมฺมวิปาโก กรรมได้มีแล้ว ผลของกรรม (กำลัง) มีอยู่ ก็กรรมใดที่สัตว์ทำไว้ในอดีต ย่อมให้ผลในปัจจุบันนี้ กรรมนั้นชื่อว่า กรรมได้มีแล้ว ผลของกรรมก็ยังมีอยู่ ๔. อโหสิ กมฺมํ นตฺถิ กมฺมวิปาโก กรรมได้มีแล้ว ผลของกรรมไม่มีอยู่ กรรมใดถึงความเป็นกรรมไม่ให้ผลโดยนัยที่กล่าวแล้ว (ในข้อ ๒) กรรมนั้นชื่อว่า กรรมได้มีแล้ว ผลของกรรมไม่มีอยู่ ๕. อโหสิ กมฺมํ ภวิสฺสติ กมฺมวิปาโก กรรมได้มีแล้ว ผลของกรรมจักมี (ในอนาคต) กรรมใดอันสัตว์ทำไว้ในอดีต จักให้ผลในอนาคต กรรมนั้นชื่อว่า กรรมได้มีแล้วผลของกรรมจักมี ๖. อโหสิ กมฺมํ น ภวิสฺสติ กมฺมวิปาโก กรรมได้มีแล้ว ผลของกรรมจักไม่มี กรรมใดที่ทำแล้วจักถึงความเป็นกรรมไม่ให้ผลในภายหน้า (เพราะหมดโอกาสให้ผลก็ดี หรือเพราะให้ผลไปแล้วก็ดี) กรรมนั้นเชื่อว่า กรรมได้มีแล้ว ผลของกรรมจักไม่มี

โดย ศาลาธรรม [12 ก.พ. 2551 , 09:56:23 น.] ( IP = 125.26.39.167 : : )

สลักธรรม 2 ๗. อตฺถิ กมฺมํ อตุถิ กมฺมวิปาโก กรรมมีอยู่ ผลของกรรมก็มีอยู่ กรรมใดสัตว์ทำไว้ในปัจจุบัน กำลังให้ผลอยู่ในปัจจุบันนั้นเอง กรรมนั้นชื่อว่ากรรมที่อยู่ ผลของกรรมก็มีอยู่ ๘. อตฺถิ กมฺมํ นตฺถิ กมฺมวิปาโก กรรมมีอยู่ ผลของกรรมไม่มี กรรมใดสัตว์ทำไว้ในปัจจุบัน แต่ไม่มีโอกาสให้ผล (ในปัจจุบัน) โดยนัยที่กล่าวแล้ว กรรมนั้นชื่อว่า กรรมมีอยู่ ผลของกรรมไม่มี ๙. อตฺถิ กมฺมํ ภวิสฺสติ กมฺมวิปาโก กรรมมีอยู่ ผลของกรรมจักมี กรรมใดสัตว์ทำไว้ในปัจจุบัน แต่จักให้ผลในอนาคต กรรมนั้นชื่อว่า กรรมมีอยู่ผลของกรรมจักมี (ภายหน้า) ๑๐. อตฺถิ กมฺมํ น ภวิสฺสติ กมฺมวิปาโก กรรมมีอยู่ ผลของกรรมจักไม่มี กรรมใดสัตว์ทำไว้ในปัจจุบัน แต่ไม่ให้ผลในอนาคต (เพราะให้ผลไปแล้ว หรือหมดโอกาสให้ผล) กรรมนั้นชื่อว่า กรรมมีอยู่ ผลของกรรมจักไม่มี

โดย ศาลาธรรม [12 ก.พ. 2551 , 09:56:42 น.] ( IP = 125.26.39.167 : : )

สลักธรรม 3 ๑๑. ภวิสฺสสติ กมฺมํ ภวิสฺสติ กมฺมวิปาโก กรรมจักมี ผลของกรรมจักมี กรรมใดแม้ตัวเองเป็นอนาคต คือยังมาไม่ถึง ผลของกรรมก็เป็นอนาคต กรรมนันชื่อว่า กรรมจักมี ผลของกรรมจักมี ๑๒. ภวิสฺสติ กมฺมํ น ภวิสฺสติ กมฺมวิปาโก กรรมจักมี ผลของกรรมจักไม่มี กรรมใดตัวเองเป็นอนาคต แต่จักมีผลในอนาคต กรรมนั้นชื่อว่า กรรมจักมีผลของกรรมจัก ไม่มี กรรมทั้ง ๑๒ ข้อนี้ ท่านพระสารีบุตรแสดงไว้ในปฎิสัมภิทามรรค พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงมีพระญาณ คือ ความรู้ลำดับของกรรม และลำดับแห่งผลของกรรม ตามที่กล่าวมานี้ทั้งหมด พระญาณนี้ใคร ๆ ไม่อาจให้หวั่นไหวได้ จึงชื่อว่า พละญาณ (ข้อที่ ๒) จบทศพลญาณ ข้อที่ ๒ โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย ศาลาธรรม [12 ก.พ. 2551 , 09:57:08 น.] ( IP = 125.26.39.167 : : )

สลักธรรม 4 ขอบพระคุณและอนุโมทนากับคุณศาลาธรรมค่ะ ที่นำความรู้มาฝากค่ะ

โดย เซิ่น (เซิ่น) [12 ก.พ. 2551 , 10:22:57 น.] ( IP = 203.146.147.13 : : )

สลักธรรม 5 ขอบพระคุณมากค่ะคุณศาลาธรรม

โดย น้องอุ๊ (asomsopon) [13 ก.พ. 2551 , 07:28:36 น.] ( IP = 71.185.134.21 : : )

สลักธรรม 6 อนุโมทนาสาธุค่ะ

โดย น้องฟู [14 ก.พ. 2551 , 15:44:49 น.] ( IP = 202.6.107.51 : : 172.16.249.211 )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด