การนอนหลับคืออะไร? (๑)

---

การนอนหลับคืออะไร? เมื่อนอนไม่หลับจะแก้ไขอย่างไร ? (๑) โดย อาจารย์บุญมี เมธางกูร ความรู้ทั่วไปเกี่ยวแก่การนอนหลับ คนโบราณกล่าวเปรียบเทียบเอาไว้ว่า การนอนหลับเป็นพี่น้องฝาแฝดกับความตาย การเปรียบเทียบเช่นนี้ใกล้ชิดกับความจริงมาก เพราะความตายนั้นย่อมจะเกิดกับคนทุกคน จะไม่ตายไม่ได้ การนอนหลับก็จะต้องนอนหลับกันทุกคน ไม่หลับไม่ได้เหมือนกัน ผู้ใหญ่ทุกคนผจญและได้ลิ้มชิมรสโรค (ความจริงไม่ใช่โรค) นอนไม่หลับกันมามากบ้างน้อยบ้างด้วยกันทั้งนั้น บางคนต้องต่อสู้กับโรคนี้มาอย่างโชกโชน การนอนไม่หลับ หรือหลับน้อยเกินไป ได้เป็นเหตุให้สมรรถภาพของการทำงานลดลงทำให้จิตใจหม่นหมองไม่แจ่มใสสดชื่น อารมณ์เสียง่าย หงุดหงิดบ่อย ๆ ซึ่งจะเป็นเหตุให้เกิดความแตกร้าวหรือเกิดวิบาทบาดหมางกันโดยไม่รู้สึกตัว ทำให้ความเร็วในปฎิกริยาสนองตอบต่อสิ่งเร้าลดลงมาก การใช้สมองถอถอยเสื่อมและล่าช้า มีการตัดสินใจผิดง่ายไม่แน่นอน นอกจากนี้ทำให้กินอาหารไม่ได้ ร่างกายอ่อนแอ ความจำเสื่อม การแสดงออกซึ่งสติปัญญาต่ำกว่าปกติทำการงานผิดพลาดง่าย ขาดความพินิจและขาดความในใจในกิจการงานอย่างมาก อาจเห็นโลกนี้น่าเบื่อหน่าย หรืออาจถึงแก่วิกลจริตไปจนถึงอัตวินิบาตกรรมตนเอง ถ้าเป็นการนอนไม่ค่อยหลับ-เรื้อรัง อย่างน้อยที่สุดก็จะทำให้สุภาพทรุดโทรมให้ช่องแก่โรคภัยไขเจ็บต่างๆ

โดย ศาลาธรรม [26 มี.ค. 2551 , 13:59:09 น.] ( IP = 125.26.40.59 : : )

สลักธรรม 1 สมัยนี้โรคนอนไม่หลับกำลังระบาดอยู่ทั่วไป ท่ามกลางบ้านเมืองที่ว่ามีความเจริญรุ่งเรืองมาก ๆ ยิ่งในนครหลวงใหญ่ ๆ ที่ว่าความเจริญเกือบจะถึงขีดสูงสุด มีตึกรามบ้านช่องสลับซับซ้อน ผู้คนหนาแน่น ก็ยิ่งจะมีผู้นอนหลับยาก หรือนอนน้อยแผ่ซ่านไปอย่างทั่วถึง นายแพทย์ที่ต้องตรวจและรักษาโรคประสาท โรคนอนไม่หลับต้องทำงานหนักขึ้น ยาบังคับวิถีประสาท เช่นมอร์ฟีน โคเดอีน จึงเป็นที่รู้จักกันแพร่หลายในหมู่ผู้นอนไม่หลับทั้งหลาย และยาที่จะบังคับให้นอนหลับเล่า ก็ได้มีผู้ผลิตขึ้นจำหน่ายในท้องตลาดมากมาย ยิ่งไปเสียกว่ายาที่ปลุกประสาทให้ตื่นไม่ให้หลับหรือไม่ให้ง่วง เช่น คาเฟอีนและยาที่เข้าสตริกนินเป็นไหน ๆ ดู ๆ ก็เป็นเรื่องที่น่าสลดใจ แต่บางครั้งก็เป็นเรื่องน่าขบขัน เพราะว่าคนหนึ่งเตรียมตัวจะนอนหลับให้สนิท เพื่อเอาแรงไว้ต่อสู้กับงานในวันรุ่งขึ้น แต่กลับนอนลืมตาแจ๋วอยู่บนที่นอน กระสับกระส่าย พลิกไปพลิกมา บงคนถึงกับกลัดกลุ้ม ทุรนทุราย ในเรื่องที่บังคับตัวเองให้หลับไม่สำเร็จ แม้จะได้กิน ยานอนหลับเข้าไปแล้วก็ตาม แต่บางคนตรงกันข้าม พยายามบังคับไม่ให้หลับ ไม่ให้ง่วง เพราะจะต้องการดูหนังสือเพื่อเตรียมตัวเข้าสอบ หรือต้องทำงานกลางคืน เช่นขับรถหรือเป็นยาม บุคคลเหล่านี้แม้จะมีจำนวนน้อยกว่า แต่ก็กลัดกลุ้มไม่ใช่เล่นเหมือนก็ต้องหายามาเร้าให้ประสาทตื่นตัวอยู่เสมอ เช่น ดื่มกาแฟแก่ๆ แต่เมื่อประสาทชินชาเสียแล้ว ยาปลุกประสาทให้ตื่นตัวก็ไร้ผลยิ่งง่วงแล้วกลับนอนหลับสนิทดีเสียอีกด้วยซ้ำ บางคนก็ดื่มกาแฟแก่ ๆ จนดื่มเคยเสียแล้ว ยิ่งดื่มมากก็ยิ่งจะหลับสบายไปเลย

โดย ศาลาธรรม [26 มี.ค. 2551 , 13:59:33 น.] ( IP = 125.26.40.59 : : )

สลักธรรม 2 นอกจากบุคคลทั้ง ๒ จำพวกนี้ ยังมีบุคคลที่น่าสงสารอีกจำพวกหนึ่ง ที่บางคราวต้องการจะกลับนอนให้สนิทแต่กลับตื่นอยู่เสมอ และบางครั้งปรารถนาให้ตื่นแต่หลับง่วงเหงาหาวนอนเป็นกำลัง ในที่สุดก็หลับไปจนได้ เช่นพวกผลัดเปลี่ยนกันเฝ้าเวรเฝ้ายาม และพวกทำงานเป็นกะในเวลากลางคืนบ้าง กลางวันบ้างเป็นต้น การนอนหลับให้สนิทตามธรรมชาตินั้นเป็นประโยชน์แก่ร่างกายมาก การใช้ยาบังคับให้นอนหลับ แม้จะหลับได้ก็มีประโยชน์น้อยกว่า เพราะไปบังคับการทำงานของระบบประสาทในสมอง แต่ก็ไม่มียาศักดิ์สิทธิ์ขนานใด ๆ ในโลกที่จะไปบังคับให้การนอนหลับเป็นไปตามธรรมชาติได้ ดังนี้ เมื่อถึงคราวจำเป็นที่จะให้นอนหลับตามธรรมชาติไม่ได้เสียแล้วจึงต้องใช้ยาเข้าไปบังคับ ซึ่งก็ยังดีกว่านอนไม่หลับเอาเสียเลย สัตว์เดรัจฉานบางชนิด นอนหลับในเวลากลางคืน บางชนิดนอนหลับในเวลากลางวัน แต่อย่างไรก็ดี ถ้าว่าตามสภาวะแล้ว สัตว์เดรัจฉานนอนหลับง่ายกว่ามนุษย์มาก และทำนองเดียวกัน มนุษย์กับมนุษย์ มนุษย์ที่อยู่ในป่าดงพงพีก็นอนหลับง่ายกว่ามนุษย์ที่อยู่ในบ้านเมืองที่เจริญ มีผู้คนหนาแน่น ทั้งนี้ก็เพราะเหตุหลายประการ แต่เมื่อรวมยอดแล้วก็มีประการเดียวคือมีอารมณ์มากระทบกับภวังคจิตมาก จึงยกขึ้นสู่อารมณ์นั้น ไม่ได้หยุดหย่อน จะได้กล่าวต่อไป

โดย ศาลาธรรม [26 มี.ค. 2551 , 13:59:52 น.] ( IP = 125.26.40.59 : : )

สลักธรรม 3 ถ้าเอาสัตว์เดรัจฉานเข้ามาไว้ในเมือง มันจะหลับไปได้ง่าย ๆ เว้นไว้แต่จะมีสิ่งใดมาเร้าแรง ๆ จนเกิดไปเท่านั้น ทั้งนี้เป็นเครื่องเทียบเคียงให้เห็นว่า เพราะมนุษย์ฉลาดมากว่าจึงมีอารมณ์เกิดขึ้นมากกว่า ช่างคิดช่างจำ ช่างมโนภาพมากกว่าชอบรับอารมณ์เหล่านั้นไว้ได้นานกว่าจิตโลภ จิตโกรธขึ้นแล้วหายไปได้ช้ากว่า จึงจะเป็นเหตุให้นอนหลับได้ยากกว่า ซึ่งเมื่อสรุปแล้วก็คือ จิตยกขึ้นสู่อารมณ์ใหม่บ่อย ๆ นั้นเอง ทั้งนี้ก็มิได้หมายความว่า คนนอนหลับง่ายจะเป็นคนโง่ มันเป็นการน่าประหลาด ที่การอดนอนนั้น สำคัญมากยิ่งกว่าการอดอาหารเสียด้วยซ้ำ เพราะเมื่อทดลองให้สัตว์ เช่นสุขนัขที่มีอายุไล่เลี่ยกันแข็งแรงพอ ๆ กันแล้วแบ่งออกเป็น ๒ พวก พวกหนึ่งให้อดอาหาร อีกพวกหนึ่งให้อดนอน โดยใช้วิธีต่างๆ ทำให้มันไม่หลับ ผลปรากฏว่า สุนัขพวกที่ให้อดอาหารต้องใช้เวลาถึง ๔ สัปดาห์เศษจึงได้ตาย แต่พวกที่ให้อดนอนต่างพากันล้มตายไปเมื่อยังไม่ถึงครึ่งเวลาของพวกอดอาหาร ในระหว่างการอดนอนกับอดอาหาร ถ้าจะให้เลือกท่านจะเลือกเอาอันไหน? ปัญหาเรื่องการนอนหลับ ไม่ใช่เป็นปัญหาเล็ก มนุษย์ได้ตั้งหน้าค้นคว้าสืบต่อกันมาตั้งแต่ดึกดำบรรพ์จนถึงบัดนี้ แต่หาได้ย่างก้าวไปไกลจนถึงว่าขณะนอนหลับนั้นจิตใจทำการงานกันอย่างไรเลย แม้การนอนหลับคืออะไรก็ยังขบกันไม่แตก และยังมีปัญหาที่ว่าทำไมจึงตื่นขึ้นมาได้อีกเล่า น่ากลัวว่าปัญหานี้จะมืดมนต่อไปอีกนาน หรือตลอดกาลก็ได้ ทั้งนี้ผลมิได้หมิ่นประมาทต่อกำลังปัญญาของมนุษย์ กำลังความคิดอ่านของประชาชนทั้งหลายควรจะได้รับการเทิดทูน แต่เรื่องของการนอนหลับเข้าไปเกี่ยวข้องพัวพันกับจิตใจ จึงเป็นการเหลือวิสัยของบุคคลผู้มีกิเลสทั้งหลายและพ้นความสามารถของปุถุชนใด ดังนั้น แม้เรื่องความง่วงหรือการนอนหลับจะเกิดขึ้นต่อหน้าต่อตาหรือแก่ตัวเอง ก็ยังค้นความจริงไม่ได้มาจนถึงยุคปรมาณูนี้

โดย ศาลาธรรม [26 มี.ค. 2551 , 14:00:11 น.] ( IP = 125.26.40.59 : : )

สลักธรรม 4 การค้นคว้าเรื่องของจิตใจในทางโลก มิได้รับความก้าวหน้าจริงจังเท่าใดเลย เหตุนี้ เมื่อเราไม่ทราบว่าจิตคืออะไรเสียแล้ว เราจะทราบได้อย่างไรว่า ทำไมจึงง่วง และง่วงหลับลงแล้วจิตใจทำงานอะไรกันบ้าง เมื่อตื่นขึ้นทำไมจึงได้ตื่นขึ้นมาได้ถ้าเราไม่ได้ศึกษาเรื่องของจิตใจ เราก็ไม่อาจทราบได้ว่า การนอนหลับคืออะไร เราจะตื่นอยู่ตลอดเวลาโดยไม่หลับได้หรือไม่ได้เพราะเหตุใด และถ้าการนอนไม่หลับเกิดขึ้นแล้วมีวิธีใดบ้างหรือไม่ที่จะทำให้การนอนหลับเป็นไปตามธรรมชาติ การศึกษาพระอภิธรรมปิฎก จะทำให้ปัญหาการนอนหลับนี้คลี่คลายออกไปมาก จะได้เหตุผลของเรื่องนอนหลับหรือนอนไม่หลับ เราจะได้ทราบว่า การนอนหลับคืออะไร? อะไรทำให้นอนหลับและนอนไม่หลับ เราจะตื่นอยู่เสมอโดยไม่นอนหลับเลยจะได้หรือไม่ จะทำอย่างไรจึงจะหลับได้ง่ายและเป็นไปตามธรรมชาติ มีบุคคลเป็นอันมากมีความเข้าใจว่า เพราะจิตใจฟุ้งซ่านมากจึงเป็นเหตุให้นอนไม่หลับ แท้จริงเป็นความเข้าใจผิด ความฟุ้งซ่านมิได้เป็นปฐมเหตุเลย มิได้เป็นตัวการทำให้นอนไม่หลับโดยตรง เป็นปลายเหตุแท้ ๆ โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย ศาลาธรรม [26 มี.ค. 2551 , 14:00:28 น.] ( IP = 125.26.40.59 : : )

สลักธรรม 5 ขอบพระคุณ คุณศาลาธรรม มากค่ะที่นำธรรมะที่มีคุณค่าของท่านอาจารย์บุญมีมาฝาก

โดย nong au (asomsopon) [27 มี.ค. 2551 , 00:14:13 น.] ( IP = 130.91.156.55 : : )

สลักธรรม 6 ....มาศึกษาเรื่องลี้ลับเกี่ยวกับการนอนหลับค่ะ... ขอบพระคุณมากค่ะ อนุโมทนาสาธุ

โดย พี่ดา [27 มี.ค. 2551 , 10:17:17 น.] ( IP = 124.121.174.115 : : )

สลักธรรม 7 ขอบพระคุณและอนุโมทนากับคุณศาลาธรรมค่ะ ที่ได้นำธรรมะมาฝากค่ะ

โดย เซิ่น [27 มี.ค. 2551 , 21:33:28 น.] ( IP = 58.8.49.174 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด