
เหตุให้เกิดในภพ
ปัญหา อะไรเป็นเหตุให้สัตว์เกิดในภพทั้ง ๓ คือ กามภพ รูปภพ อรูปภพ ?
พุทธดำรัสตอบ ..... ดูก่อนอานนท์ เมื่อกรรมที่อำนวยผลให้ในกามธาตุ.... ในรูปธาตุ.... ในอรูปธาตุจักไม่มีแล้ว กามภพ... รูปภพ.... อรูปภพ พึงปรากฏบ้างหรือหนอ (เมื่อพระอานนท์ทูลตอบว่า ไม่พึงปรากฏเลย ได้ตรัสต่อไปว่า) ดูก่อนอานนท์ เหตุนี้แล กรรมจึงชื่อว่าเป็นไร่นา วิญญาณชื่อว่าเป็นพืช ตัณหาชื่อว่าเป็นยางเหนียว วิญญาณ.... เจตนา ความปรารถนาประดิษฐานแล้วเพราะธาตุอย่างเลว... อย่างกลาง... อย่างประณีต... ของสัตว์พวกที่มีอวิชชาเป็นเครื่องสกัดกั้น มีตัณหาเป็นเครื่องผูกใจ ด้วยประการฉะนี้ จึงมีการเกิดใหม่ในภพต่อไปอีก.
นวสูตร ติ. อํ. (๕๑๖)
ตบ. ๒๐ : ๒๘๗-๒๘๘ ตท. ๒๐ : ๒๕๒-๒๕๓
มิลินทปัญหา วรรคที่ ๒ ได้แสดงเรื่องตายแล้วเกิด
ปัญหาที่ ๑
ถามว่า ผู้ที่ตายไปแล้วเกิดอีก จะยังคงเป็นผู้นั้น หรือจะเปลี่ยนไปเป็นคนอื่น
ธัมมสันตติปัญหา
ปัญหาที่ ๒
ถามว่า ผู้ที่ตายไปแล้วไม่มาเกิดอีก ตัวเขาเองจะรู้หรือไม่
นับปฏิสนธิคณชานนปัญหา
ปัญหาที่ ๔
ถามว่า ผู้ที่จะไม่ต้องมาเกิดอีกระหว่างยังมีชีวิตอยู่ จะรู้สึกต่อความลำบากหรือไม่
ปรินิพพานปัญหา
ปัญหาที่ ๖
ถามว่า คนตายไปแล้ว อะไรจักกลับมาเกิดต่อไปอีก
นามรูปปฏิสนธิคหณปัญหา
ปัญหาที่ ๗
ถามว่า ตัวเธอจักกลับมาเกิดอีกหรือไม่
ปุนปฏิสนธิคหณปัญหา
ปัญหาที่ ๙
ถามว่า คนเราต้องเกิดมากชาติด้วยกันทุกคนหรือ
ทีฆมัทธานปัญหา
ปัญหาที่ ๔
ถามว่า มนุษย์เราจะไปพรหมโลก จะถึงได้ในทันที ทีเดียวหรือ
ทูรพรหมโลกปัญหา
ปัญหาที่ ๕
ถามว่า ตายพร้อมกัน คน ๑ ไปเกิดพรหมโลก อีกคน ๑ ไปเกิด กัสมีรนคร คนไหนจะไปเกิดก่อน
พรหมกัษมีระนครปัญหา
ปัญหาที่ ๖
ถามว่า ผู้ที่ตายไปเกิดในพรหมโลก ขณะเมื่อไปมีวรรณสัณฐานอย่างไร
ปรโลกคตนีลปีตาทิวัณณคตปัญหา
ปัญหาที่ ๗
ถามว่า คนเราเมื่อเข้าไปเกิดในครรภ์มารดา เข้าไปทางไหน
มิลินทปัญหา วรรคที่ ๓
ปัญหาที่ ๑
ถามว่า อะไรเป็นเหตุให้เวียนเกิด เวียนตายกันอยู่
อัทธานปัญหา
ปัญหาที่ ๒
ว่าด้วยการจะกำหนดว่า คนเราชาติแรกเกิด เกิดเป็นอะไร อยู่ที่ไหน จะรู้ได้หรือไม่
ปุริมโกฏิปัญหา
ปัญหาที่ ๓
ถามว่า คนเราเมื่อก่อนมาเกิดเป็นด้วยมีอะไรอยู่ จึงเกิดมากันได้
โกฏิยาปุริมปัญหา
ปัญหาที่ ๔
ถามว่า บุญบาปเกิดขึ้นในขณะนี้มีหรือไม่
สังขารชายนปัญหา
ปัญหาที่ ๕
ถามว่า สิ่งที่แรกผุดเกิดเป็นคน เป็นสัตว์มีหรือไม่
อภวันตสังขารปัญหา
ปัญหาที่ ๒
ถามว่า ผู้ที่ทำบาปมาตั้ง ๑๐๐ ปี ถ้าเวลาจะตาย ทำจิตให้ผ่องใสได้ก็ไปสุคคติ จะไปได้จริงหรือ
วัสสปัญหา