มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


จุติและปฏิสนธิของสัตว์ทั้งหลาย ตอนที่ ๓




ตอนที่ผ่านมา



จุติและปฏิสนธิของสัตว์ทั้งหลาย ตอนที่ ๓


๒. กามบุคคลจุติ และปฏิสนธิในพรหมภูมิ
หมายความว่า จุติจากกามสุคติภูมิ ๗ แล้วจักปฏิสนธิในพรหมภูมิ ๒๐


กามบุคคลจุติ
ในที่นี้ หมายถึง มนุษย์หรือเทวดาในกามสุคติภูมิ ๗ ที่เป็นติเหตุกปฏิสนธิ หรือกามติเหตุกบุคคล (บุคคลที่ปฏิสนธิด้วย ๓ เหตุ คืออโลภเหตุ อโทสเหตุ อโมหเหตุ) ที่เจริญสมถกรรมฐานจนได้ฌาน (รูปฌาน หรืออรูปฌาน) สำเร็จเป็น ฌานลาภีบุคคล และเมื่อจะถึงแก่ความตาย ฌานที่เคยได้นั้นก็ยังไม่เสื่อม
บุคคลเหล่านั้นได้แก่ ติเหตุกปุถุชน ๑ พระเสกขบุคคล ๓
# ติเหตุกปุถุชน หมายถึง ผู้ที่ปฏิสนธิด้วยไตรเหตุ แต่ยังมิได้เป็นพระอริยบุคคล เป็นแต่เพียงฌานลาภีบุคคล
# พระเสกขบุคคล ๓ ได้แก่
  • พระโสดาบันบุคคล หมายถึง บุคคลที่ละสักกายทิฏฐิ วิจิกิจฉา สีลัพพตปรามาส ได้โดยเด็ดขาดแล้ว สามารถข้ามพ้นอบายภูมิ ๔ และจะมีปฏิสนธิอีกอย่างมาก ๗ ชาติเท่านั้น

  • พระสกทาคามีบุคคล หมายถึง บุคคลที่ละกิเลสที่เหลือให้เบาบางลง (หลังจากเป็นพระโสดาบันบุคคลแล้ว) และหากมีปฏิสนธิในมนุษย์ภูมิอีก ก็จะมีปฏิสนธิในมนุษย์ภูมิอีกเพียงครั้งเดียวเท่านั้น

  • พระอนาคามีบุคคล หมายถึงบุคคลที่ละกามราคานุสัย และปฏิฆานุสัยได้โดยเด็ดขาดแล้ว สามารถข้ามพ้นกามภูมิ (ภูมิที่มีกามคุณอารมณ์ต่างๆ) จึงไม่มีปฏิสนธิในกามสุคติภูมิอีก

    กามสุคติภูมิ มี ๗ ภูมิ
    ได้แก่ มนุษย์ภูมิ ๑ ภูมิ และ เทวภูมิ ๖ ภูมิ
    เทวภูมิ ๖ ได้แก่
    -จาตุมหาราชิกาภูมิ
    -ตาวติงสาภูมิ
    -ยามาภูมิ
    -ดุสิตาภูมิ
    -นิมมานรดีภูมิ
    -ปรินิมมิตวสวัตตีภูมิ

    พรหมภูมิ มี ๒๐ ภูมิ
    ได้แก่ รูปภูมิ ๑๖ ภูมิ และ อรูปภูมิ ๔ ภูมิ
    รูปภูมิ ๑๖ แบ่งเป็นรูปภูมิ ๑๐ สุทธาวาสภูมิ ๕ อสัญญสัตตภูมิ ๑ ดังนี้
    รูปภูมิ ๑๐ ได้แก่
    -ปฐมฌานภูมิ ๓ : ปาริสัชชาภูมิ ปุโรหิตาภูมิ มหาพรหมาภูมิ
    -ทุติยฌานภูมิ ๓ : ปริตตาภาภูมิ อัปปมาณาภาภูมิ อาภัสสราภูมิ
    -ตติยฌานภูมิ ๓ : ปริตตสุภาภูมิ อัปปมาณสุภาภูมิ สุภกิณณหาภูมิ
    -เวหัปผลาภูมิ ๑
    -อสัญญสัตตภูมิ ๑ ได้แก่ อสัญญสัตตภูมิ
    -สุทธาวาสภูมิ ๕ ได้แก่ อวิหาภูมิ อตัปปาภูมิ สุทัสสาภูมิ สุทัสสีภูมิ อกนิฏฐาภูมิ
    อรูปภูมิ ๔ ได้แก่
    -อากาสานัญจายตนภูมิ
    -วิญญาณัญจายตนภูมิ
    -อากิญจัญญายตนภูมิ
    -เนวสัญญานาสัญญายตนภูมิ

  • โดย ดวงรัตน์ [25 เม.ย. 2551 , 08:55:14 น.] ( IP = 124.121.176.238 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


      สลักธรรม 1


    ความเป็นไปได้ของ ฌานลาภีบุคคลต่างๆ ในกามสุคติภูมิ ๗ ที่จุติและปฏิสนธิ ในพรหมภูมิ ๒๐


  • ติเหตุกปุถุชนที่เป็นฌานลาภีบุคคล จุติ ใน กามสุคติภูมิ ๗ ด้วยมหาวิบากญาณสัมปยุตตจิต ๔ ดวงใดดวงหนึ่ง
    ถ้าได้รูปฌาน……จักปฏิสนธิด้วย รูปาวจรวิบากจิต ๕ ใน รูปภูมิ ๑๐ ตามสมควรแก่อำนาจฌาน (สุทธาวาสภูมิเป็นที่เกิดของพระอนาคามีบุคคลเท่านั้น) เป็น ติเหตุกปุถุชน
    ...อำนาจของปฐมฌาน ให้ปฏิสนธิด้วย ปฐมฌานวิบาก ใน ปฐมฌานภูมิ ๓
    ...อำนาจของทุติยฌาน ให้ปฏิสนธิด้วย ทุติยฌานวิบาก ใน ทุติยฌานภูมิ ๓
    ...อำนาจของตติยฌาน ให้ปฏิสนธิด้วย ตติยฌานวิบาก ใน ทุติยฌานภูมิ ๓
    ...อำนาจของจตุตถฌาน ให้ปฏิสนธิด้วย จตุตถฌานวิบาก ใน ตติยฌานภูมิ ๓
    ...อำนาจของปัญจมฌาน ให้ปฏิสนธิด้วย ปัญจมฌานวิบาก ใน เวหัปผลาภูมิ ๑
    แต่ถ้าได้รูปปัญจมฌานและเจริญสัญญาวิราคภาวนาด้วย
    ...อำนาจของสัญญาวิราคภาวนา จักให้ปฏิสนธิด้วย ชีวิตนวกกลาป (เป็นรูปปฏิสนธิ) ใน อสัญญสัตตภูมิ ๑ เป็น สุคติอเหตุกบุคคล

    ถ้าได้อรูปฌาน……จักปฏิสนธิด้วย อรูปาวจรวิบากจิต ๔ ใน อรูปภูมิ ๔ ตามสมควรแก่อำนาจฌาน เป็น ติเหตุกปุถุชน
    ...อำนาจของอากาสานัญจายตนฌาน (อรูปฌานที่ ๑) ให้ปฏิสนธิด้วย อากาสานัญจายตนวิบาก ใน อากาสานัญจายตนภูมิ
    ...อำนาจของวิญญาณัญจายตนฌาน (อรูปฌานที่ ๒) ให้ปฏิสนธิด้วย วิญญาณัญจายตนวิบาก ใน วิญญาณัญจายตนภูมิ
    ...อำนาจของอากิญจัญญายตนฌาน (อรูปฌานที่ ๓) ให้ปฏิสนธิด้วย อากิญจัญญายตนวิบาก ใน อากิญจัญญายตนภูมิ
    ...อำนาจของเนวสัญญานาสัญญายตนฌาน (อรูปฌานที่ ๔) ให้ปฏิสนธิด้วย เนวสัญญานาสัญญายตนวิบาก ใน เนวสัญญานาสัญญายตนภูมิ ๓

  • โดย ดวงรัตน์ [25 เม.ย. 2551 , 09:06:45 น.] ( IP = 124.121.176.238 : : )


      สลักธรรม 2

  • พระเสกขบุคคล ๓ ที่เป็นฌานลาภีบุคคล จุติ ใน กามสุคติภูมิ ๗ ด้วยมหาวิบากญาณสัมปยุตตจิต ๔ ดวงใดดวงหนึ่ง

    ถ้าได้รูปฌาน……จักปฏิสนธิด้วย รูปาวจรวิบากจิต ๕ ใน รูปภูมิ ๑๐ ตามสมควรแก่อำนาจฌาน (สุทธาวาสภูมิเป็นที่เกิดของพระอนาคามีบุคคลเท่านั้น) เป็น พระเสกขบุคคล ๓

    ...อำนาจของปฐมฌาน ให้ปฏิสนธิด้วย ปฐมฌานวิบาก ใน ปฐมฌานภูมิ ๓

    ...อำนาจของทุติยฌาน ให้ปฏิสนธิด้วย ทุติยฌานวิบาก ใน ทุติยฌานภูมิ ๓

    ...อำนาจของตติยฌาน ให้ปฏิสนธิด้วย ตติยฌานวิบาก ใน ทุติยฌานภูมิ ๓

    ...อำนาจของจตุตถฌาน ให้ปฏิสนธิด้วย จตุตถฌานวิบาก ใน ตติยฌานภูมิ ๓

    ...อำนาจของปัญจมฌาน ให้ปฏิสนธิด้วย ปัญจมฌานวิบาก ใน เวหัปผลาภูมิ ๑



    ถ้าได้อรูปฌาน……ก็จักปฏิสนธิด้วย อรูปาวจรวิบากจิต ๔ ใน อรูปภูมิ ๔ ตามสมควรแก่อำนาจฌาน เป็น พระเสกขบุคคล ๓

    ...อำนาจของอากาสานัญจายตนฌาน (อรูปฌานที่ ๑) ให้ปฏิสนธิด้วย อากาสานัญจายตนวิบาก ใน อากาสานัญจายตนภูมิ

    ...อำนาจของวิญญาณัญจายตนฌาน (อรูปฌานที่ ๒) ให้ปฏิสนธิด้วย วิญญาณัญจายตนวิบาก ใน วิญญาณัญจายตนภูมิ

    ...อำนาจของอากิญจัญญายตนฌาน (อรูปฌานที่ ๓) ให้ปฏิสนธิด้วย อากิญจัญญายตนวิบาก ใน อากิญจัญญายตนภูมิ

    ...อำนาจของเนวสัญญานาสัญญายตนฌาน (อรูปฌานที่ ๔) ให้ปฏิสนธิด้วย เนวสัญญานาสัญญายตนวิบาก ใน เนวสัญญานาสัญญายตนภูมิ ๓



  • พระอนาคามีบุคคล ที่ได้รูปปัญจมฌาน และมีอินทรีย์อย่างใดอย่างหนึ่งแก่กล้า จุติ ใน กามสุคติภูมิ ๗ ด้วยมหาวิบากญาณสัมปยุตตจิต ๔ ดวงใดดวงหนึ่ง

    ...จักปฏิสนธิด้วย รูปปัญจมวิบากจิต ๑ ใน สุทธาวาสภูมิ ๕ ตามสมควรแก่อำนาจของอินทรีย์ เป็น พระอนาคามีบุคคล

    ...ถ้ามีสัทธินทรีย์แก่กล้า.....ปฏิสนธิใน อวิหาภูมิ

    ...ถ้ามีวิริยินทรีย์แก่กล้า......ปฏิสนธิใน อตัปปาภูมิ

    ...ถ้ามีสตินทรีย์แก่กล้า.......ปฏิสนธิใน สุทัสสีภูมิ

    ...ถ้ามีสมาธินทรีย์แก่กล้า...ปฏิสนธิใน สุทัสสาภูมิ

    ...ถ้ามีปัญญินทรีย์แก่กล้า...ปฏิสนธิใน อกนิฏฐาภูมิ

  • โดย ดวงรัตน์ [25 เม.ย. 2551 , 09:12:00 น.] ( IP = 124.121.176.238 : : )


      สลักธรรม 3

    แสดงกามบุคคลจุติ ==>ปฏิสนธิในพรหมภูมิ ๒๐ ด้วยตารางเพื่อง่ายต่อการทำความเข้าใจค่ะ

    โดย ดวงรัตน์ [25 เม.ย. 2551 , 09:14:19 น.] ( IP = 124.121.176.238 : : )


      สลักธรรม 4


    เมื่อว่าโดยวิถี


    ฌานลาภีบุคคลที่จุติจากกามสุคติภูมิ ๗ และปฏิสนธิในพรหมภูมิ ๒๐ มรณาสันนวิถีเกิดได้ทางมโนทวารอย่างเดียวเท่านั้น
    (เพราะมี อารมณ์เป็นบัญญัติกรรมนิมิตธัมมารมณ์) คือ มรณาสันนวิถีทางมโนทวาร ๔ ประเภท

    - อติวิภูตารัมมณมรณาสันนวิถี ชวนะวาระ ๒ ประเภท(มรณาสันนวิถีที่มีอารมณ์ปรากฏชัดมาก)
    ๑. ชวนะ ชวนะ ชวนะ ชวนะ ชวนะ ชวนะ จุติ/ ปฏิ
    ๒. ชวนะ ชวนะ ชวนะ ชวนะ ชวนะ ภวังค์ จุติ/ ปฏิ
    - วิภูตารัมมณมรณาสันนวิถี ชวนะวาระ ๒ ประเภท (มรณาสันนวิถีที่มีอารมณ์ปรากฏชัดพอควร)
    ๑. ชวนะ ชวนะ ชวนะ ชวนะ ชวนะ ชวนะ จุติ/ ปฏิ
    ๒. ชวนะ ชวนะ ชวนะ ชวนะ ชวนะ ภวังค์ จุติ/ ปฏิ

    มรณาสันนวิถีนั้นมีได้เฉพาะชวนะวาระเท่านั้น ตทาลัมพณวาระ เกิดขึ้นไม่ได้ เพราะไม่ครบองค์ ๓ ของการเกิดตทาลัมพณะคือ ต้องเป็นกามบุคคล กามชวนะ และกามอารมณ์
    แต่ในกรณีนี้มีเพียงองค์ ๒ คือ กามบุคคล กามชวนะ แต่อารมณ์เป็นบัญญัติกรรมนิมิตธัมมารมณ์ หรือมหัคคตกรรมนิมิตธัมมารมณ์

    ตัวอย่าง มรณาสันนวิถี

    ภ น ท ช ช ช ช ช จุติ / ปฏิ ภ ภ ภ ภ ภ ภ
    ภ น ท ช ช ช ช ช จุติ / ปฏิ ภ ภ ภ ภ ภ ภ
    ภ น ท ช ช ช ช ช ภ ภ ภ ภ ภ ภ ภ จุติ / ชีวิตนวกกลาปปฏิสนธิ

  • ภวังค์ต้นวิถีและจุติจิตท้ายวิถีได้แก่ มหาวิบากญาณสัมปยุตตจิต ๔ (กามติเหตุกภวังค์ ๔)
    มีอารมณ์เป็น กรรม กรรมนิมิต หรือคตินิมิตอารมณ์อย่างใดอย่างหนึ่งที่เป็นอารมณ์ของปฏิสนธิของตนเอง มาเป็นอารมณ์

  • มรณาสันนชวนะ ได้แก่ มหากุศลชวนะ ๘
    รับเอาบัญญัติกรรมนิมิตธัมมารมณ์ หรือมหัคคตกรรมนิมิตธัมมารมณ์ที่เคยเพ่งได้อย่างชำนาญนั้นมาเป็นอารมณ์

  • ปฏิสนธิจิต

    ...ถ้าปฏิสนธิในรูปภูมิ ๑๕ (เว้นอสัญญสัตตภูมิ ๑) ปฏิสนธิจิตได้แก่ รูปาวจรวิบาก ๕
    ...แต่ถ้าปฏิสนธิในอสัญญสัตตภูมิ ๑ ด้วยอำนาจของสัญญาวิราคภาวนา จะปฏิสนธิด้วยชีวิตนวกกลาป ซึ่งเป็นรูปปฏิสนธิ
    มีอารมณ์เป็นบัญญัติกรรมนิมิตธัมมารมณ์ ซึ่งเป็นอารมณ์กรรมฐานที่เกี่ยวข้องกับฌานกุศลนั้นๆ ที่เคยเพ่งได้อย่างชำนาญนั้นมาเป็นอารมณ์

    ...ถ้าปฏิสนธิในอรูปภูมิ ๔ ปฏิสนธิจิตได้แก่ อรูปาวจรวิบาก ๔
    มีอารมณ์เป็นกรรมนิมิตธัมมารมณ์ ๒ อย่าง คือ
    ๑) บัญญัติกรรมนิมิต ได้แก่
    กสิณุคฆาฏิมากาสบัญญัติ เป็นอารมณ์ของ อากาสานัญจายตนภูมิปฏิสนธิ
    นัตถิภาวะบัญญัติ เป็นอารมณ์ของ อากิญจัญญายตนภูมิปฏิสนธิ
    ๒) มหัคคตกรรมนิมิต ได้แก่
    อากาสานัญจายตนฌานที่เคยเกิดมาแล้วในสันดานแห่งตนในภพก่อน เป็นอารมณ์ของ วิญญาณัญจายตนภูมิปฏิสนธิ
    อากิญจัญญายตนฌานที่เคยเกิดมาแล้วในสันดานแห่งตนในภพก่อน เป็นอารมณ์ของเนวสัญญานาสัญญายตนภูมิปฏิสนธิ

  • โดย ดวงรัตน์ [25 เม.ย. 2551 , 09:18:27 น.] ( IP = 124.121.176.238 : : )


      สลักธรรม 5

    จะเห็นได้ว่า ....
    แม้ว่าจะเกิดในพรหมภูมิ อารมณ์ที่คุ้นเคย ก็ยังคงมีอิทธิพลเป็นอย่างยิ่ง ณ ขณะจุดเปลี่ยนภพชาติ
    บุคคลที่ได้ฌาน จะคุ้นเคยกับความสงบในสมาธิ และกรรมฐานอารมณ์ที่เคยปฏิบัติมาอย่างชำนาญ จึงส่งผลให้บุคคลเหล่านั้นบังเกิดในพรหมภูมิ เป็นพรหมบุคคลตามแรงปรารถนา....แล้วท่านละคะ ชีวิตในภพชาตินี้ ท่านคุ้นเคยกับอะไรคะ


    อนุโมทนาในกุศลจิตของทุกๆท่านค่ะ.... ยังมีต่อนะคะ

    โดย ดวงรัตน์ [25 เม.ย. 2551 , 09:21:27 น.] ( IP = 124.121.176.238 : : )


      สลักธรรม 6

    Thank you so much ka
    Now I study at U of Penn and love to learn with you.

    โดย Nong Au [26 เม.ย. 2551 , 01:23:07 น.] ( IP = 130.91.156.55 : : )


      สลักธรรม 7


    เข้าใจได้ไม่ยากเลยในการอ่าน เพราะมีทั้งแผนภูมิและตารางที่แสดงถึงความเป็นหมวดหมู่และความสัมพันธ์กันอย่างชัดเจน

    อนุโมทนาในกุศลทานของคุณดวงรัตน์ด้วยค่ะ

    โดย น้องกิ๊ฟ [26 เม.ย. 2551 , 09:04:31 น.] ( IP = 58.9.236.179 : : )

    ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
    จาก : *
    Code :
    กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
    อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
    รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
    รายละเอียด :
    Icon Toy
    Special command

    * *
    กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

    คำเตือน
    • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
    • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
    • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

    ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

    [ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

    ลานภาพ

    อบรมวิปัสสนา

    ค้นหา

    ค้นหา-GooGle

    สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org