| Moonlanithi |
Vipassana Meditation |
OnlineStudy thai english |
Article |
สำนักวิปัสสนา อ้อมน้อย |
กิจกรรม | About Us |
พุทธวิธีชนะทุกข์ (๙)
![]()
![]()
พุทธวิธีชนะทุกข์ (๙)
โดย อาจารย์บุญมี เมธางกูร
ตอนที่ผ่านมา
ทำอย่างไรครับเราจึงจะสร้างสติให้มีกำลังอำนาจทำความสำนึกรู้สึกตัวขึ้นมาได้ สมมติเอานะครับเพื่อให้ฟังง่ายๆ ว่า จิตนี้เกิดต่อกันเป็นแถว ยกตัวอย่างเช่น จิตเกิดขึ้นเป็นบาปคือ คุณผู้หญิงคนหนึ่งลูกสาวไปโรงเรียนจนค่ำมืดแล้วยังไม่กลับ จิตมันเกิดเป็นแถวเลยคือ คิดๆๆๆๆๆ ต่อไปไม่หยุดหย่อน คิดว่า เอ..ทำไมยังไม่กลับสักที นี่ค่ำแล้วนะลูกสาวยังไม่กลับ ..ความเร่าร้อนก็เกิดขึ้น
ในขณะที่เกิดความเร่าร้อนต่อๆ กันเป็นสายนี้ ตำรวจไม่เก่ง ตำรวจไม่มีฝีมือแล้วไม่ได้ฝึกฝนเอาไว้ให้เพียงพอ อกุศลอันเป็นความเศร้าหมองเร่าร้อนก็เกิดขึ้นเป็นแถวเลย ถ้าเราระลึกขึ้นมาได้ หมายความว่า เราเอาสติตัวนี้เข้าทำความรู้สึกสำนึกตัวเสีย ความเร่าร้อนก็เกิดขึ้นไม่ได้ในขณะนั้น ดังภาพที่นำมาประกอบนี้
ท่านทั้งหลายเราก็ใช้อำนาจของความสำนึกรู้สึกตัว คือ ความมีสติก็ดูไปยังจิตฟุ้งหรือกลุ่มที่ดับไปแล้ว ดูตัวที่มันเกิดขึ้นและดับไปแล้ว หมายความว่า รู้สึกสำนึกตัวขึ้นมาแล้วก็ดูจิตของเราที่มันเกิดขึ้นมาแล้วนั่นเอง คือจิตเศร้าหมองเกิดขึ้นเป็นแถว พอรู้สึกตัวขึ้นมาก็ดูๆๆๆ แปลว่า สร้างสติให้มีกำลัง
โดย พี่เณร...นำมาฝาก [18 มิ.ย. 2551 , 09:58:11 น.] ( IP = 125.26.39.54 : : )
สลักธรรม 1
ในขณะที่ดูอยู่นั้นบาปจะเกิดขึ้นมาได้ไหม? ในขณะนั้นจะเกิดเศร้าหมองได้หรือ? ไม่ได้แน่นอนครับ เพราะสติกำลังเข้ามาขวางกั้น สติทั้งนั้น การที่เอาจิตที่มีสติเข้าไปดูนี่มันรู้สึกสำนึกตัวว่าไม่ให้จิตไหลไปในบาป เพราะฉะนั้น สติเจตสิกก็เข้าทันทีแล้วบาปมันก็เกิดไม่ได้
แต่สำหรับคนหัดใหม่ละก็แน่นอนละ พอดูไปปุ๊บเดี๋ยวเศร้าหมองก็เข้ามาปั๊บต่อกันเลย เพราะความชำนาญยังไม่มี ก็แน่ละมันก็สลับกันไป สติเข้าเป็นกุศลบ้าง บาปเข้าไปเป็นอกุศลบ้างปนกันเรื่อยๆไป แต่คนหัดใหม่ๆ สติยังมีกำลังน้อยจึงมองไม่ค่อยจะเห็น
ท่านทั้งหลายถ้าท่านตั้งใจดูไปด้วยความตั้งใจ (ดูด้วยใจคือมีความรู้สึกสำนึกตัว) ก็จะมองเห็นหน้าตาของอกุศลและของกุศลที่มีสติชัดแจ้งมากๆ ขึ้น แต่ขอให้จำไว้นะครับ ไม่ใช่ดูเรื่องราวที่ได้เกิดความทุกข์ หรือเกิดความเร่าร้อน ถ้าดูเรื่องแล้วจะไปกันใหญ่
เช่นตัวอย่างที่ว่าเด็กผู้หญิงไม่กลับจากโรงเรียน ถ้าไปดูเรื่องว่าทำไมจึงไม่กลับอย่างโน้นอย่างนี้ ก็จะคิดไปกันหว้างใหญ่ยิ่งขึ้น ขอให้เพียงแต่รู้สึก ขอให้เพียงแต่ดูจิตของเราที่มันเศร้าหมอง พอดูปุ๊บความเศร้าหมองกันก็จะไม่เกิดแล้ว จิตเป็นกุศลจะเข้าแทนที่ทันที บุญจะเกิดทุกครั้งที่ดูแทนที่บาปมันจะเข้า แล้วเรื่องอะไรจะต้องไปเศร้าหมอง เพราะเมื่อเด็กกลับมาเราก็เศร้าหมองไปฟรีๆ ทำบาปไปฟรีๆ มันเรื่องอะไรกัน
บางคนเรื่องยังไม่เกิดก็อุตส่าห์สร้างเรื่องให้มันเกิด เช่นคิดว่า ถ้าออกจากราชการแล้วจะต้องแย่อย่างโน้นจะต้องแย่อย่างนี้ คิดเศร้าหมองเสียใจอยู่นั่นเอง คิดจนนอนไม่หลับ คิดจนสุขภาพจิตเสีย เรื่องไม่เกิดก็คิดให้มันเกิดขึ้นบ่อยๆ ดังนั้นต้องไม่ยอมให้มันมี ความเศร้าหมองอย่าให้โผล่ต้องหมั่นดูเอาไว้ ดูจิตของเราเอาไว้เราดูด้วยดีแล้วมันจะโผล่ความเศร้าหมองขึ้นมาได้อย่างไร
โดย พี่เณร...นำมาฝาก [18 มิ.ย. 2551 , 09:58:41 น.] ( IP = 125.26.39.54 : : )
สลักธรรม 2
อย่างไรก็ดี ในการฝึกหัดให้จิตเกิดความชำนาญนั้นก็ไม่จำเป็นว่าจะต้องดูที่ความเศร้าหมองเร่าร้อนอย่างเดียว จิตอะไรๆ แม้จะเป็นฝ่ายกุศลก็ดูได้เพื่อจะได้หัดให้มีความสันทัดจัดเจน จะดูแต่ความเศร้าหมอง ความชำนาญก็จะเกิดน้อยหรือช้าเกินไป ควรดูจิตอื่นด้วยนะครับ
หัดดูทุกอย่าง ดูทั้งบาป ดูทั้งบุญ เช่นเดินไปพาหุรัด แหม...นี่สวยๆ ทั้งนั้น ของแต่งตัวสวยๆ ของคุณผู้หญิงเป็นแถวเลยอยากจะได้ เราก็คิดไปในใจอยากจะได้ ก็ดูที่จิตอยากจะได้ จิตโลภะ ..อยากได้อีก ดูอีก อยากได้อีก ดูอีก และบางทีดูซ้ำๆ บ่อยๆ จนกระทั่งสติมีกำลังมากขึ้น ความอยากได้เลยหายไป
หรือว่าจิตโทสะโกรธใครสักคนหนึ่ง อยู่ดีๆ มานินทาว่าร้าย คิดแล้วคิดอีกแม้กลางคืนก็เอาไปคิดจนนอนไม่หลับ เราเผลอไปแล้ว โมหะเข้าแล้ว มันก็เศร้าหมองไป เผลอแล้วก็แล้วไป แต่พอเรารู้ตัวขึ้นมาก็ดูจิตที่โกรธ จิตที่กำลังโกรธ แต่ไม่ใช่เรื่องโกรธ เดี๋ยวจะไปกันใหญ่ ดูจิตเท่านั้น เห็นจิตที่โกรธแปลว่าจิตที่โกรธมันดับไปแล้ว เราดูตามมันไป
ท่านทั้งหลายเข้าใจไหมครับ ดูได้ทุกอย่างแม้จิตที่ง่วงนอนก็ดูได้ เช่นจิตที่ง่วงนอนก็ดูจิตที่ง่วง ดู ดู ดู ไปหรือจิตที่มีบุญ เช่นจะไปทำบุญให้ทาน หรือจะมาเรียนพระอภิธรรม พรุ่งนี้จะไปเรียนพระอภิธรรมจิตเกิดขึ้นแล้วคือจิตที่ตั้งใจจะมาเรียนพระอภิธรรม จิตก็เป็นมหากุศล ดูจิตไป เพราะฉะนั้นเอาสติกำหนดไม่ว่าจะไปดูบุญไม่ว่าจะไปดูบาป ถ้ามีสติเข้าไปก็เป็นมหากุศลทั้งนั้น
โดย พี่เณร...นำมาฝาก [18 มิ.ย. 2551 , 09:58:58 น.] ( IP = 125.26.39.54 : : )
สลักธรรม 3
ผมพูดให้ฟังนั้นง่ายมาก แต่ท่านทำยาก แต่ยากมากตอนต้นเท่านั้น ประมาณเดือนเดียว พอสองเดือนหลังจะเห็นว่าเป็นของง่าย ถ้าท่านพยายามก็เป็นเรื่องที่ง่ายมาก แต่หัดนั้นยากมาก
ผมพูดไปนี้ท่านทั้งหลายก็คงเข้าใจ แต่วิธีดูนี่มันยากสักหน่อย แต่ขอให้นึกถึงประโยชน์ว่า ประโยชน์มันใหญ่หลวงยิ่งนัก เพราะจิตของเราจะได้มีบุญมากมายในวันหนึ่งๆ เพราะจิตของเราเศร้าหมองบาปวันหนึ่งๆ ก็มิใช่น้อย บางคนไม่เข้าใจ คิดว่าเขาไม่ได้ฆ่าสัตว์ ไม่ได้ลักทรัพย์ไม่มีบาป ความจริงเศร้าหมองเมื่อไรบาปก็เกิดขึ้นเมื่อนั้น ถึงบาปน้อยก็ไม่ควรให้มันมีและมีบ่อยๆ ด้วย
ท่านทั้งหลายมาทดลองกันเดี๋ยวนี้เลย ตอนนี้จิตของเราทำอะไรอยู่รู้สึกอย่างไร ..รู้สึกได้ยินเสียงรถยนต์แล่นก็ได้ จิตดีใจก็ดูดีใจ จิตเสียใจก็ดูเสียใจ จิตมันเฉยๆ ก็รู้สึกว่าจิตเฉยๆ จิตคิดก็ดูคิด แต่ขอให้ดูจิตนะครับ อย่าไปดูเรื่องราว
ขอได้โปรดจำไว้ด้วย ทำให้ชำนาญแล้วอย่ากลัวเลยว่าจะมีทุกข์ บางคนที่ทำเก่งๆ จะขอท้าทายทุกข์ให้เข้ามาเสียอีก ผู้ที่มาใหม่ที่ยังไม่เคยทำก็ว่ายาก แต่เข้าใจแล้วหรือหมั่นทำไปโดยไปซ้อมที่บ้านให้ชำนาญก็ไม่ยากเลย แรกๆ ทำก็ขอให้ทำให้เกิดความสำนึกรู้สึกตัวเท่านั้นก่อน
โดย พี่เณร...นำมาฝาก [18 มิ.ย. 2551 , 09:59:25 น.] ( IP = 125.26.39.54 : : )
สลักธรรม 4
สำหรับท่านที่มาใหม่โปรดจำไว้ด้วยนะครับว่า วิธีดูทั้งหมดเอาใจออกมาทำความรู้สึก เช่น ในเวลานี้ท่านรู้สึกได้ยินเสียงรถแล่นหรือไม่ ท่านรู้สึกตัวว่านั่งหรือเปล่า แต่การดูนั้นอย่าดูหนเดียวต้องดูซ้ำๆ แต่ไม่ต้องพูดตามไปด้วยนะครับ สร้างความสำนึกรู้สึกตัวขึ้นมา ถ้าดูแล้วหายไปเราก็ดูซ้ำบ้างให้มันชำนาญ
"พุทธวิธีเอาชนะความทุกข์" ดังที่ได้แสดงมา เป็นวิธีปฏิบัติอันหนึ่งซึ่งมีอีกหลายอย่าง แต่วิธีนี้สำคัญมาก เพราะเอาไปใช้ในชีวิตประจำวันได้ดีและมากที่สุด
ถ้าท่านชำนาญก็ไม่ต้องห่วงเลยในเรื่องทุกข์ร้อน สำหรับคุณผู้หญิงนั้นช่างคิดดีนัก และคิดเศร้าหมองเก่งเสียด้วย ท่านต้องหัดให้เก่งนะครับ เวลาที่จิตเราโกรธขึ้นมานั้น ก็รู้ตัวขึ้นมาดูจิตเมื่อสักครู่นี้ที่มันโกรธ จิตที่รู้ทันเกิดขึ้นดูตามมันไป เอาความรู้สึกของเราส่งไปในจิตที่โกรธ และส่องคือดูซ้ำๆ อย่างส่องหนเดียว
ผมถึงว่าพูดน่ะมันง่าย แต่ทำนั้นยาก แต่มันก็ยากตรงเดือนแรกเดือนเดียวเท่านั้น ขอให้หมั่นทำดูไปเถอะ หมั่นไปทำที่บ้านนะครับ แล้วพอวันเสาร์วันอาทิตย์มาซักถามกันมาซักซ้อมกันอีก ให้ดูจิตเฉยๆ เท่านั้น
พูดง่ายๆ ว่า สร้างจิตให้รู้สึกสำนึกตัวว่า เดี๋ยวนี้จิตเราที่เกิดขึ้นมีสติอยู่ เหมือนผมบอกว่า ตำรวจเข้มแข็งแล้วผู้ร้ายก็หลบหน้าเรื่อยไป ไม่กล้าโผล่ มีหรือครับตำรวจกับผู้ร้ายจะเดินเรียงหน้ากันออกมาพร้อมกัน
โดย พี่เณร...นำมาฝาก [18 มิ.ย. 2551 , 09:59:51 น.] ( IP = 125.26.39.54 : : )
สลักธรรม 5
เพื่อจะได้เข้าใจยิ่งขึ้นผมจะขอถามว่า ร้องไห้แล้วก็หัวเราะด้วย ขอให้ทำพร้อมกันจะได้ไหม? ไม่ได้
หรือขอให้อ่าน ก.ไก่ แล้วอ่าน ข.ไข่ ด้วยพร้อมๆ กันจะได้ไหม? ก็ไม่ได้
ทำไมไม่ได้ล่ะครับ? เพราะจิตมันเกิดทีละขณะ จิตเกิดพร้อมกันทีเดียวได้ที่ไหน ร้องไห้และหัวเราะพร้อมกันไม่ได้ อ่าน ก.ไก่ ข.ไข่ พร้อมกันก็ไม่ได้ ต้องอ่าน ก.ไก่ ก่อนแล้วค่อยอ่าน ข.ไข่
เพราะฉะนั้นจิตที่ดูนั้นตัวหนึ่งและที่ถูกดูที่ดับลงไปอีกตัวหนึ่ง ไม่ใช่จิตสองจิตมาอยู่ต่อหน้า จิตนี้ดับไปก่อนแล้วก็ดูตามมันไป เมื่อสักครู่นี้ร้องไห้ก็ไปดูจิตที่ร้องไห้ ผมบอกแล้วว่าให้ดูจิตตัวเดียว จิตโกรธ จิตร้องไห้ จิตเสียใจ จิตง่วงนอน จิตเกิดอะไรขึ้นดูให้หมด
และดูจิตอะไรๆ นั้นก็ไม่ต้องว่าเป็นจิตอะไร อย่าไปบอกอย่าไปพูดว่าเป็นโลภะ อย่าไปบอกว่าเป็นโทสะ เพราะจิตโกรธดูจิตโกรธมันก็รู้อยู่ในใจอยู่แล้ว อย่างง่วงนอนนี่อย่าไปพูดว่า ง่วงนอน ๆ แต่ถ้าจิตง่วงนอนเกิดขึ้นอีกก็ดูตามง่วงนอนอีก ดูง่วงนอนบ่อยๆ ตาก็สว่างเพราะสติมันตั้งมั่น สติมันช่วยให้ตั้งอยู่ในอารมณ์แล้วความง่วงนอนก็เข้าไม่ได้เพราะมีสติมาก
ดังนั้น เวลาง่วงนอนตอนกลางคืนอย่าไปดูมันมากนัก ขืนดูบ่อยๆดูมากๆ เลยนอนไม่หลับ เพราะสติเป็นฝ่ายบุญ เพราะฉะนั้นคนเข้าปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐานบางคนจึงปฏิบัติอยู่จนสว่างไม่ได้นอนเลย แต่ไม่ได้อ่อนเพลียอะไร เพราะพักไปในตัวและมีสติโดยตลอด
โปรดติดตามตอนต่อไป
โดย พี่เณร...นำมาฝาก [18 มิ.ย. 2551 , 10:00:09 น.] ( IP = 125.26.39.54 : : )
สลักธรรม 6
กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์มากค่ะ จะนำไปปฏิบัติ เพื่อพิชิตความทุกข์ให้ได้ค่ะ
กราบขอบพระคุณพี่เณรที่รักมากค่ะ...อนุโมทนานะคะโดย พี่ดา [18 มิ.ย. 2551 , 10:48:04 น.] ( IP = 124.121.176.99 : : )
สลักธรรม 7มาติดตามอ่านพุทธวิธีเอาชนะความทุกข์ ด้วยการมีสติดูจิตที่เกิดขึ้น กราบขอบพระคุณท่านอาจารย์ค่ะ
ขอบพระคุณพี่เณรค่ะโดย เซิ่น [19 มิ.ย. 2551 , 13:26:48 น.] ( IP = 58.8.50.141 : : )
ขอเชิญแสดงความคิดเห็น คำเตือน
- การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด
ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล |
[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ] |
ลานภาพ |
ค้นหา |
สร้างสรรค์โดย |