| Moonlanithi |
Vipassana Meditation |
OnlineStudy thai english |
Article |
สำนักวิปัสสนา อ้อมน้อย |
กิจกรรม | About Us |
มรณาสันนชวนะ
สลักธรรม 1๑. ครุกรรม คือ กรรมที่หนักทางอกุสล ได้แก่ นิยตมิจฉาทิฏฐิ ๓ และปัญจานันตริยกรรม (อนันตริยกรรมทั้ง ๕ ได้แก่ มาตุฆาต ปิตุฆาต อรหันตฆาต โลหิตุปปาท และ สังฆเภท ) ทางกุศลได้แก่ มหัคคตกุสล ๙ ถ้าได้ทำกรรมหนักเช่นนี้ย่อมให้ผลแน่นอนในลำดับแห่งจุติ
๒. อาสันนกรรม คือ กุศลกรรมและอกุศลกรรมที่กระทำเมื่อใกล้ตาย ถ้าไม่มีครุกรรมแล้ว อาสันนกรรมต้องให้ผลเป็นอันดับแรก
๓. อาจิณณกรรม คือ กุสลกรรมและอกุสลกรรมที่ทำอยู่เสมอเป็นอาจิณ ถ้าไม่มีครุกรรมและอาสันนกรรมแล้ว อาจิณณกรรมก็จะให้ผลก่อน
๔. กฏัตตากรรม คือ กุสลกรรมและอกุสลกรรมที่ไม่ครบองค์ของกรรมบถ จัดเป็นกรรมเล็กน้อย ถ้าไม่มีกรรมอื่นคือ กรรม ๓ อย่างข้างต้นนั้น จึงเป็นหน้าที่ของ กฏัตตากรรมให้ผล
หากทำความเข้าใจจากการศึกษาในเรื่องการให้ผลของกรรมให้ดีแล้วจะพบว่า ชวนะดวงที่ ๑ให้ผลในชาตินี้ ชวนะดวงที่ ๗ ให้ผลในชาติหน้า และชวนะดวงที่ ๒ถึงที่ ๖ จะให้ผลในชาติต่อๆไปเมื่อได้โอกาส คือ ตั้งแต่ชาติที่ ๓ เป็นต้นไป
ชวนจิตดวงที่ ๑ มีคำอธิบายไว้ว่า จะให้ผลได้ในชาตินี้เท่านั้น จะเลยไปถึงชาติหน้าไม่ได้เพราะไม่มีกำลัง ด้วยเหตุนี้ถ้าความตายได้เกิดขึ้นแก่บุคคลใดแล้ว ชวนะดวงที่ ๑ที่ยังไม่ให้ผล จึงได้เป็นอโหสิกรรมไป
ชวนะดวงที่ ๗ เรียกว่า อุปปัชชเวทนียกรรม เป็นกรรมที่มีกำลังมาก จึงมีความสามารถส่งผลให้ได้ในชาติหน้า ให้ผลทั้งในปฏิสนธิกาล คือในขณะเกิดในภพใหม่ และให้ผลทั้งในปวัตติกาล แต่กำลังอำนาจไม่เพียงพอสำหรับชาติที่ ๓ และชาติต่อๆไป อำนาจที่ว่ามากนั้น มีกำลังเพียงพอที่จะให้ผู้ตายเกิดขึ้นในชาติใหม่ คือชาติที่ ๒ ได้ เป็นการให้อำนาจในการปฏิสนธิในขณะกำลังเกิดและให้ผลในปวัตติกาล คือเกิดขึ้นมาแล้วจึงให้ผล อำนาจของกรรมในชวนะดวงที่ ๗ นี้เองเป็นตัวการสนับสนุนให้บังเกิดจิต เจตสิก และกรรมชรูปในภพใหม่ ถ้าทำบุญหรือทำบาปครบองค์ก็มีอำนาจมาก สามารถให้ผลในปฏิสนธิกาลได้ ถ้าไม่ครบองค์ก็จะมีกำลังน้อย และจะให้ผลในปวัตติกาล คือเกิดขึ้นมาเสียก่อน
ชวนะดวงที่ ๒ ถึงที่ ๖ นั้นเรียกว่า อปราปริยเวทนียกรรม ให้ผลได้ตั้งแต่ในชาติที่ ๓ เป็นต้นไป เพราะมีกำลังมากจึงให้ผลยาวนาน และสามารถให้ผลได้ทั้งในปฏิสนธิกาลและปวัตติกาล โดย ณรังษี [10 ก.ค. 2551 , 10:24:15 น.] ( IP = 58.9.151.195 : : )
สลักธรรม 2
เมื่อทำความเข้าใจมาจนถึงขณะนี้แล้วก็คงพอจะเห็นภาพว่า กรรมอารมณ์ กรรมนิมิต หรือคตินิมิตอารมณ์นั้นเกิดจากอำนาจของเจตนา (เจตนาเจตนาสิกที่ประกอบอยู่ในกุศลและอกุศลอันเป็นชนกกรรม )ในชวนะดวงที่ ๗ นั่นเอง ที่มาปรากฏในมรณาสันกาล(ซึ่งไม่อาจกำหนดความยาวนานของระยะเวลาในช่วงนี้ได้)ทั้งทางปัญจทวารและมโนทวารตามสมควร ซึ่งการที่มีอารมณ์ทั้งสามมาปรากฏนี้วิถีจิตก็จะเกิดขึ้นเพื่อรับอารมณ์และเสพลงชวนะตามความแรงชัดของอารมณ์ทั้งในระดับอติมหันตารมณ์ มหันตารมณ์ อติวิภูตารมณ์ และวิภูตารมณ์
เมื่อกำลังของกรรมที่ส่งให้ไปปฏิสนธินั้น สืบเนื่องมาแต่มรณาสันนกาล เพราะฉะนั้น กรรมอารมณ์ กรรมนิมิต หรือคตินิมิตอารมณ์ที่เกิดในมรณาสันกาลนี่เองที่นำส่งอารมณ์ให้แก่มรณาสันวิถีซึ่งมีชวนะเพียง ๕ ดวงเพราะความอ่อนกำลังของกรรมชรูปที่ใกล้ดับ และความเป็นกุศลหรืออกุศลของมรณาสันนชวนะนั้นไม่สามารถทำหน้าที่เป็นชนกกรรมได้เพราะมีกำลังอำนาจไม่พอ
มรณาสันนวิถีจึงเป็นวิถีแห่งความตายแต่เพียงประการเดียว และเมื่อความตายเกิดขึ้นแล้วด้วยจุติจิตที่มีอารมณ์อดีตที่รับมาจากภพก่อน การเกิดหรือปฏิสนธิจึงจักมีขึ้นได้ตามอำนาจของแห่งกรรมทั้ง ๓ ในมรณาสันกาลที่ส่งมาถึงมรณาสันวิถีและปัจจัยต่างๆ ที่เข้ามาสนับสนุน เป็นการเกิดขึ้นในภพชาติใหม่ ที่เป็นชีวิตใหม่ แต่อาศัยแรงกรรมในอดีตชาติมากระทำให้ปรากฏ
ส่วนคำที่ว่า "ชวนะจิตในมรณาสันนวิถีในชาติก่อนมีสิ่งใดเป็นอารมณ์ จิตที่เป็นปฏิสนธิ ภวังค์ และจุติจิตในปัจจุบันคือชาตินี้ ก็ถือเอาสิ่งนั้นเป็นอารมณ์อย่างเดียวกันด้วย" นั้นเป็นคำที่ยิ่งชี้เฉพาะให้เห็นถึงชนิดของอารมณ์ที่เปรียบเหมือนแผนที่ในการเดินทาง อันเป็นคนละเรื่องกับอำนาจของเจตนากรรมของชวนะในวิถีต่างๆ
ฉะนั้น สิ่งสำคัญที่ควรจะใส่ใจคือ จะทำอย่างไรให้มรณาสันนกาลปรากฏอารมณ์ทั้ง ๓ อย่างใดอย่างหนึ่งที่พึงปรารถนา ..นั่นก็คือ การเลือกทำกรรมในปัจจุบันชาติให้มีความถี่ มีความชำนาญ มีปริมาณมาก และกำลังที่เพียบพร้อมไปด้วยเจตนาในกาลทั้งสาม สำหรับจะเป็นกรรมชนิดไหนนั้นขึ้นอยู่กับเป้าหมายในชีวิตของแต่ละท่านว่าต้องการภพภูมิเยี่ยงใด หากมรณาสันกาลเกิดอารมณ์ชนิดใดแล้ว มรณาสันนวิถีก็ย่อมรับอารมณ์นั้นต่อไปเอง
![]()
และด้วยความยินดีหากมีใครจะแสดงทัศนะหรือเสริมความเพิ่มเติมให้สมบูรณ์ยิ่งขึ้นโดย ณรังษี [10 ก.ค. 2551 , 10:24:34 น.] ( IP = 58.9.151.195 : : )
สลักธรรม 4
จะเห็นได้ว่ามรณาสันนชวนะที่เกิดขึ้นในวิถีสุดท้ายของภพชาติหนึ่งนั้น ไม่มีกำลังอำนาจมากพอที่จะนำปฏิสนธิในภพชาติใหม่ได้ แต่เป็นตัวเชื่อมต่อไปสู่ภพชาติใหม่เท่านั้น โดยจะเป็นกุศลชวนะหรืออกุศลชวนะก็ขึ้นอยู่กับอารมณ์ในมรณาสันนกาลระยะสุดท้าย
ดังนั้น เราจึงสามารถตอบโจทย์ที่ว่า จะเตรียมตัวตายได้อย่างไร ? ....อารมณ์เท่านั้นสำคัญที่สุด เราสัดทันกับอารมณ์ที่เป็นกุศล หรืออกุศล เป็นคำตอบที่เราสามารถตอบตัวเองได้ และฝึกได้ ซึ่งคงยังไม่สายเกินไปที่จะเริ่มเตรียมตัวตายกันได้แล้ว .....
เป็นการสรุปให้เข้าใจเรื่องมรณาสันนชวนะที่กระทัดรัดได้ใจความชัดเจนดีค่ะ....ขอขอบพระคุณและอนุโมทนาค่ะโดย พี่ดา [11 ก.ค. 2551 , 10:09:51 น.] ( IP = 124.121.176.33 : : )
สลักธรรม 5ผู้ที่ศึกษาและรู้ว่าอารมณ์ใกล้ตายนั้นสำคัญ จึงใช้ชีวิตด้วยความไม่ประมาท
ขอบพระคุณค่ะโดย เซิ่น [12 ก.ค. 2551 , 20:36:38 น.] ( IP = 58.8.51.27 : : )
สลักธรรม 6เมื่อก่อนผมก็เคยคิดนะคับว่า แบบนี้เวลาเราจะตายเราก็คิดถึงแต่เรื่องดี ๆ ก็ไปเกิดดี ๆ ได้น่ะสิ
แต่เดี๋ยวนี้ไม่ใช่แล้วคับ เพราะมาคิดดูดี ๆ ความตายน่าจะเปรียบได้กับความฝันเพราะในขณะหลับฝันนั้น อารมณ์ทั้ง 5ดับไป เหมือนเพียงอารมณ์ทางใจอย่างเดียว อีกทั้งในขณะนั้นเรายังบังคับฝันไม่ได้อีกด้วย และเผลอไผลคิดว่ามันคือความจริง หากฝันดีก็ดีไป หากฝันร้ายก็แย่เลย
ความตายก็น่าจะเหมือนกัน ในขณะที่กำลังจะตาย หากเราไม่ได้ทำกุศลมาเป็นประจำ ก็ยากที่จะระลึกได้นะคับ ยิ่งเจตนาในเรื่องกุศลไม่แรง และไม่หมั่นระลึกเนี่ย ยิ่งยากจะนึกออกคับ ส่วนอกุศลเนี่ยนึกง่ายและมักจะฝังใจทุก ๆ คน
ฉะนั้นสมัยนี้ผมจึงหมั่นระลึกถึงคุณพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์บ่อย ๆ แต่อกุศลกรรมที่เคยทำไว้ มันตามติดคับ บางวันจิตเพลีย ขาดกำลังสมาธิ มันมักจะตามมาให้ระลึกคับ ผมก็พยายามจะปลงคับ ว่ามันเป็นอดีต แต่มันก็ยังจะระลึกอยู่น่ะคับ ไม่รู้เมื่อไรมันจะเลิกระลึกถึงสักที ทั้งที่ผมก็ทำใจได้แล้วนะคับ อ่านกระทู้นี้แล้วระลึกเลยคับ ว่าเวลาผมจะตาย หากไม่ได้นิพพานในชาตินี้จะได้เกิดเป็นคนอีกรึเปล่าเนี่ย
ขอถามพี่ ๆ หน่อยนะคับว่าส่วนมากคิดถึงอกุศลกรรมหรือกุศลกรรมในอดีตมากกว่ากันโดย น้องบู [14 ก.ค. 2551 , 12:15:03 น.] ( IP = 124.120.188.127 : : )
สลักธรรม 7
คำถามที่ว่า....ส่วนมากคิดถึงอกุศลกรรมหรือกุศลกรรมในอดีตมากกว่ากันนั้น จะตอบระบุแน่นอนลงไปไม่ได้หรอกนะคะ ขึ้นอยู่กับแต่ละบุคคล รวมทั้งสิ่งแวดล้อม เหตุการณ์ต่างๆขณะนั้นหมายถึงขณะมรณาสันนกาลค่ะ
จะยกเรื่องราวที่เป็นจริงเกี่ยวกับชีวิตของพี่ให้เป็นข้อคิดนะคะ..คือว่า....
สมัยที่พี่เรียนปริญญาโทอยู่นั้น งานวิจัยที่ทำนั้น ต้องมีการทดลองในสัตว์ (หนู) ด้วยเพราะเป็นงานวิจัยที่เกี่ยวตัวยาที่มาใช้กับคน ดังนั้นตลอดเวลาที่ทำงานวิจัย ก็จะมีการฆ่าหนูมากมาย ขณะนั้นพี่ยังไม่ได้ศึกษาเล่าเรียนพระอภิธรรมหรอกนะคะ แต่ใจก็คิดว่าไม่บาปหรอก เพราะเราทำเพื่อทดลองประสิทธิภาพของยาเท่าน้น ไม่ได้ตั้งใจฆ่าหนูจริงๆ...
เวลาล่วงเลยมานานมากประมาณ ๑๒ ปี (ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมา ไม่เคยคิดถึงเรื่องฆ่าหนูเลยค่ะ) พี่ก็ได้มีโอกาสมาศึกษาเล่าเรียนพระอภิธรรม พอทราบว่าการฆ่าสัตว์นั้นเป็นบาป มีผลมากมาย และหากการฆ่านั้นครบองค์กรรมบถ ก็มีสิทธินำปฏิสนธิในอบายภูมิได้ ...เท่านั้นแหละ ภาพเหตุการณ์ต่างในห้องแล็บ ขณะที่ฆ่าหนู ภาพที่หนูกำลังจะตาย ลอยมาเลย ....สัตว์นั้นมีชีวิต....รู้ว่าสัตว์นั้นมีชีวิต...มีเจตนาจะฆ่า...เพียรพยายามที่จะฆ่า...และสัตว์นั้นก็ได้ตายลง....โอโห ครบองค์กรรมบถเลย ...ช่วงนั้นวิตกกังวลมากๆๆๆ กลัวไปอบายมากที่สุดเลยค่ะ ถามไปทั่วเลยโดยหารู้ไม่ว่าเป็นการเพิ่มความหนักแน่นของอกุศลกรรมนั้น
ต่อมา เมื่อศึกษาเล่าเรียนมากขึ้นๆ เข้าใจเรื่องาวของชีวิตมากขึ้นๆ ก็ให้เข้าใจว่า การที่เราหมั่นกังวลถึง เท่ากับระลึกถึงเรื่องนั้นเสมอๆ ก็ยิ่งเป็นการตอกย้ำในอกุศลนั้นๆให้มีกำลังมากขึ้น เมื่อใดที่ระลึกถึง ก็ให้ย้ายอารมณ์ อยู่ในกุศลได้ยิ่งดี แรกๆ ก็ย่ำแย่ แต่โชคดีที่ตัดสินลาออกจากงาน และพี่ใช้ชีวิตส่วนใหญ่อยู่กับการศึกษาเล่าเรียนพระอภิธรรม แบ่งเวลาในการปฏิบัติวิปัสสนาบ้างตามสมควร ก็ไม่ทราบว่าตนเองมิได้คิดถึงเรื่องนั้นตั้งแต่เมื่อไร ...
มาบัดเดี๋ยวนี้ เหตุการณ์ต่างๆเหล่านั้นมิอาจมากวนใจได้อีกเลย แม้ขณะที่เล่าให้ฟังอยู่นี้ จิตใจก็ไม่ได้เกิดความวิตกกังวลใจกับอกุศลต่างที่เกิดขึ้นมาแล้วนั่นเลย เพียงแต่ระลึกทราบว่า เราจะไม่กระทำบาปอกุศลเช่นนั้นอีก
เท่านี้แหละค่ะ ขอขอบคุณและอนุโมทนาค่ะ
โดย พี่ดา [16 ก.ค. 2551 , 09:50:00 น.] ( IP = 124.121.176.47 : : )
ขอเชิญแสดงความคิดเห็น คำเตือน
- การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด
ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล |
[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ] |
ลานภาพ |
ค้นหา |
สร้างสรรค์โดย |