ความคิดฟุ้งซ่านกับวิปัสนาแตกต่างกันอย่างไรบ้าง?

---

ตอบคำถามโดย อาจารย์บุษกร เมธางกูร ถาม การที่มีการให้เราปฏิบัติวิปัสสนานี่ได้บุญกุศลอย่างไร? และกุศลพวกนี้จะมีผลตอบแทนอย่างไร? ตอบ ที่ถามว่าวิปัสสนาเป็นกุศลอย่างไร ก่อนอื่นนั้นควรเข้าใจว่ากุศลคืออะไร กุศลคือสภาพจิตที่ดี คือขณะนั้นไม่มีโลภะ โทสะ โมหะ ไม่มีกิเลสอกุศล ซึ่งถ้าพูดอย่างนี้ผู้ที่ไม่ได้ศึกษาพระธรรมโดยละเอียด ก็จะบอกว่าท่านไม่มีโลภะ โทสะ โมหะ แต่ความจริงขอให้ทราบว่าทุกคนมีโลภะ เพราะทันทีที่ตื่นก็ทำทุกสิ่งทุกอย่างด้วยความต้องการ ซึ่งความต้องการนี้คือโลภะ ฉะนั้นวันหนึ่ง ๆ จิตใจก็เต็มไปด้วยโลภะความต้องการโดยไม่รู้สึกตัวเลย และเมื่อความต้องการนั้นมีกำลังปรากฏเป็นความกระสับกระส่าย เป็นความปรารถนาดิ้นรนกระวนกระวายเดือดร้อนอยากจะได้สิ่งนั้นสิ่งนี้มา ขณะนั้นจึงจะรู้ตัวว่ามีโลภะ แต่ความจริงแล้วทุกชีวิตมีอกุศลเป็นประจำ คือไม่โลภะก็โทสะหรือโมหะ บางคนตื่นขึ้นมาแล้วสบายใจชอบว่าวันนี้อากาศสดชื่นดี ขณะที่ชอบนั้นก็เป็นโลภะ บางคนได้เห็นฝุ่นตามเก้าอี้ก็ขุ่นใจคือโทสะ วันหนึ่ง ๆ ก็มีโลภะบ้าง โทสะบ้างเช่นนี้ แต่สำหรับบางคนก็มีกุศลหลายอย่างตามอุปนิสัยที่ได้สะสมมา เช่น เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ช่วยเหลือบุคคลอื่น จิตที่เอื้อเฟื้อเผื่อแฟ่เมตตากรุณาช่วยเหลือคนอื่น บางคนก็มีวาจางาม คิดถึงใจเขาใจเรา เสียงอย่างนั้นไม่เหมาะ คำอย่างนี้จะทำให้คนอื่นเสียใจ ก็วิรัติคือเว้นไม่กล่าวคำอย่างนั้น ขณะนั้นก็เป็นกุศล ฉะนั้นกุศลจึงไม่ใช่แต่เฉพาะทาน การสละวัตถุเพื่อประโยชน์สุขของคนอื่นเท่านั้น

โดย น้องกิ๊ฟ นำมาฝาก [23 ก.ค. 2551 , 11:11:30 น.] ( IP = 125.27.170.97 : : )

สลักธรรม 1 ในวันหนึ่ง ๆ ถ้าไม่ศึกษาพิจารณาจิตใจของตัวเองแล้วจะไม่รู้เลยว่า สภาพของจิตว่าเป็นกุศลมากหรือน้อยอย่างไร ฉะนั้นที่ถามว่าวิปัสสนาเป็นกุศลอย่างไร วิปัสสนาเป็นกุศลอีกขั้นหนึ่งที่สูงกว่าขั้นทาน ขั้นศีล เพราะบุคคลใดก็ตามแม้จะให้ทานอย่างมาก แต่เมื่อโกรธก็ไม่มีความสุข และบางคนแม้ให้ทานมาก แต่ก็สะสมความโกรธไว้มากจึงโกรธง่ายหงุดหงิด ขณะที่หงุดหงิดขุ่นเคืองใจนั้นเป็นทุกข์หรือสุข ทานกุศลจึงไม่ทำให้หมดความโกรธหรือความขุ่นเคืองใจได้ บางคนฟังพระธรรมก็เห็นจริงว่าเกิดมาไม่นานก็ต้องจากโลกนี้ไปแต่ก็ยังผูกโกรธคนนั้นคนนี้ แล้วพระธรรมจะมีประโยชน์อะไร เมื่อพบกันแล้วควรเกื้อกูลกันดีกว่าพบกันแล้วก็โกรธกัน แล้วก็ตายจากกันไปทั้ง ๆ ที่ยังโกรธกันอยู่ ขณะที่ระลึกได้อย่างนี้ชั่วครั้งชั่วคราวก็อาจจะไม่โกรธ แต่ก็ยังมีตัวตนเป็นเราเป็นเขา ซึ่งก็ทำให้ไม่สามารถดับอกุศลทั้งหลายลงไปได้ กิเลสทั้งหลายที่ทุกคนมี เช่น ความตระหนี่ ความหวงแหน ความติดข้อง ความพอใจ ความโลภ ความโกรธ ความขุ่นเคืองใจ ความริษยา ความอาฆาตต่าง ๆ หรือแม้แต่ความหงุดหงิดรำคาญใจเมื่อนึกถึงอกุศลที่ทำไปแล้วหรือกุศลที่ยังไม่ได้ทำต่างๆ เหล่านี้จะหมดเป็นสมุจเฉทไม่เกิดอีกเลยเมื่อได้รู้แจ้งอริยสัจจธรรมที่ต้องทำด้วยการอบรมเจริญปัญญาอบรมเจริญสติปัฏฐาน รู้สภาพธรรมตามความเป็นจริงเข้าใจสภาพธรรมที่กำลังปรากฏขึ้นเรื่อยๆจนรู้แจ้งอริยสัจจธรรมดับกิเลสได้เป็นสมุจเฉท เมื่อผู้ใดบรรลุคุณธรรมดับกิเลสเป็นพระอริยบุคคลย่อมเป็นประโยชน์ทั้งกับตนเองและบุคคลอื่น ที่กล่าวว่าจะเป็นกุศลอย่างไร ก็เป็นกุศลที่ไม่ทำให้ตนเองเดือดร้อนและก็ไม่ทำให้บุคคลอื่นเดือดร้อนด้วย

โดย น้องกิ๊ฟ [23 ก.ค. 2551 , 11:11:53 น.] ( IP = 125.27.170.97 : : )

สลักธรรม 2 ถาม ความคิดฟุ้งซ่านกับวิปัสนาแตกต่างกันอย่างไรบ้าง? ตอบ ก่อนที่จะอธิบายถึงวิปัสสนา ขอให้มาทำความรู้จักกับคำว่ากรรมฐานก่อนนะคะว่า จุดมุ่งหมายของกรรมฐานคืออะไร การฝึกกรรมฐาน เป็นกิจกรรมสำคัญทางพระพุทธศาสนา เกิดขึ้นเพื่อเป็น พื้นฐานรับรองเรื่องการเวียนว่ายตายเกิด โดย มีจุดหมายสูงสุดอยู่ที่การบรรลุ คุณวิเศษ คือ มรรค ผล นิพพาน แต่ถ้าจิตใจยังไม่พัฒนาจนผ่านขั้นตอนการยอมรับ การเวียนว่ายตายเกิด อันยาวนานของตนเอง หรือยังมีความสงสัยในเรื่องภพชาติ ตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบันและที่จะเป็นไปในอนาคตแล้ว ขบวนการถอนรากถอนโคนกิเลสตัณหา อาสวะ และอนุสัยต่าง ๆ ในจิตใจอย่างจริงจังจะยังไม่เกิดขึ้นอย่างแน่นอน ภัยของภพชาตินั้น มาจาก ความจำเจ วนเวียน ที่ชีวิตต้องอยู่กับ ความสุขบ้าง ความทุกข์บ้าง มีความผันแปรไปตามเหตุปัจจัย มิได้ผันแปรไปตาม ความต้องการของตนเอง การเห็นภัยจึงมีความสำคัญทำให้ผู้เห็นภัยดังกล่าวยอมเปลี่ยนวิถีชีวิตจากที่เคยวนเวียน เป็นไปเนื่องด้วยกิเลสตัณหา สู่วิถีชีวิตที่มีสติสัมปชัญญะดำเนินชีวิตไปตามทางมรรคได้อย่างมั่นคงค่ะ

โดย น้องกิ๊ฟ [23 ก.ค. 2551 , 11:12:09 น.] ( IP = 125.27.170.97 : : )

สลักธรรม 3 ส่วนความฟุ้งซ่านนั้นย่อมมีกันทุกๆคนละค่ะ เพราะเป็นสภาพของจิตที่ระลึกไปในอดีต - และอนาคตอารมณ์ ทั้งสมถกรรมฐาน และวิปัสสนากรรมฐาน เป็นอุบายในการฝึกสังเกตความเป็นไปของจิตขณะ กระทบอารมณ์ต่าง ๆ เป้าหมายของการสังเกตอยู่ที่ความสามารถในการรับรู้เท่าทันความรู้สึกนึกคิดของตนเองก่อนที่จะแสดงพฤติกรรมอะไรออกไปทางกาย วาจา หากเราเข้าใจช่วงต่อของความรู้สึกนึกคิด จากความรู้สึกเก่า (วิบากวัฏ) ปรุงแต่งไปสู่ความรู้สึกใหม่ (กิเลสวัฏ) เป็นเหตุให้เกิดการกระทำใหม่อีก (กรรมวัฏ) ว่าวิบากเป็นเพียงผลมาจากอดีตกรรม ไม่มีใครเลือกรับแต่วิบากดี หรือย้อนกลับไปเปลี่ยนกรรมในอดีตได้ ตัววิบากเองไม่ดีและไม่ชั่วรับผลแล้วดับไป แต่การดับไป ถูกตัวกิเลสปิดบัง และปรุงแต่งให้ดูเหมือน ยังมีอยู่ตลอดเวลา ไม่ด้วยวิธีการสืบต่ออารมณ์อย่างรวดเร็วไม่ขาดสาย ก็ด้วยความเป็นกลุ่มของ อัตตาที่ยึดถือขึ้นมาเอง ความยึดถือและสำคัญผิดนี้ คือส่วนของการปรุงแต่งเป็นกรรมใหม่ที่พยายาม จะแก้ไขเปลี่ยนแปลง สิ่งภายนอกให้เป็นไปตามความต้องการของตน วัฏสงสารแห่งกิเลส - กรรม - วิบาก อันเป็นปมปัญหาของชีวิต ที่เคยทำให้ต้องเวียนว่ายตายเกิดนั้น แฝงอยู่ ณ จุดเชื่อมต่อระหว่างความรู้สึกนึกคิดในปัจจุบันนั่นเองค่ะ

โดย น้องกิ๊ฟ [23 ก.ค. 2551 , 11:12:26 น.] ( IP = 125.27.170.97 : : )

สลักธรรม 4 ขอบพระคุณและอนุโมทนากับน้องกิ๊ฟค่ะ ที่นำธรรมะมาฝากเสมอๆ ค่ะ

โดย เซิ่น [23 ก.ค. 2551 , 21:18:09 น.] ( IP = 58.8.53.107 : : )

สลักธรรม 5 ตามมาอ่านต่อครับผม ให้ความรู้ดีมากๆเลยขอรับ สำหรับการวางใจในการปฏิบัติ ขอบคุณมากนะครับน้องกิ้ฟ

โดย พี่เณร [24 ก.ค. 2551 , 08:07:36 น.] ( IP = 58.9.145.143 : : )

สลักธรรม 6 กราบขอบพระคุณและอนุโมทนาค่ะ

โดย พี่ดา [24 ก.ค. 2551 , 09:41:52 น.] ( IP = 124.121.176.57 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด