มาทบทวน..วิถีจิต..กันนะคะ

---

ในอัฏฐสาลินีอรรถกถาธรรมสังคณีปกรณ์ ได้อุปมาการเกิดขึ้นรับรู้อารมณ์ของวิถีจิตทาง ปัญจทวารว่า... พระราชาองค์หนึ่งบรรทมหลับอยู่บน แท่นบรรทม และมหาดเล็กคนหนึ่งถวายนวด พระยุคลบาทอยู่ นายทวารหูหนวกยืนอยู่ที่พระ ทวาร ทหารยาม ๓ คนยืนเรียงลำดับอยู่ ทีนั้นยัง มีคนบ้านนอกคนหนึ่งถือเครื่องราชบรรณาการมา เคาะประตูเรียก นายทวารหูหนวกไม่ได้ยินเสียง มหาดเล็กผู้ถวายนวดพระยุคลบาทจึงให้สัญญาณ นายทวารหูหนวกจึงเปิดประตูดูด้วยสัญญาณนั้น ทหารยามคนที่หนึ่งรับเครื่องราชบรรณาการ ส่งให้ คนที่สอง คนที่สองส่งให้คนที่สาม คนที่สามทูล เกล้าฯ ถวายพระราชาพระราชาเสวย คำอุปมาเปรียบเทียบ แสดงให้เห็น วิถีจิต ที่เกิดขึ้นรับรู้อารมณ์แต่ละขณะว่า.. ขณะที่อารมณ์กระทบกับจักขุปสาท เปรียบเหมือนคนบ้านนอกที่ถือเครื่องบรรณาการมาเคาะที่พระทวาร มหาดเล็กที่ถวายงานนวดพระยุคลบาทของพระราชา คือ ปัญจทวาราวัชชนจิต เป็นขณะที่รู้ว่ามีแขกมาเคาะที่ทวาร จึงให้สัญญาณคือรู้อารมณ์ที่กระทบ แล้วก็ดับไป จักขุวิญญาณจิต ก็เกิดขึ้นสืบต่อทำกิจเห็นที่จักขุปสาท แล้วต่อจากนั้น ทหารยามคนที่หนึ่ง คือ สัมปฏิจฉันนจิต ก็รับเครื่องราชบรรณาการส่งให้ คนที่สอง คือ สันตีรณจิต คนที่สองส่งให้คนที่สาม คือ โวฏฐัพพนจิต คนที่สามทูลเกล้าฯ ถวายพระราชาคือ ชวนจิต พระราชาได้เสวยเครื่องราชบรรณาการคือ ...... อารมณ์นั้น

โดย น้องแก้ว [11 มิ.ย. 2545 , 22:10:43 น.] ( IP = 203.170.150.85 : : )

สลักธรรม 1 มีคำอธิบายว่า ข้อเปรียบเทียบนั้น แสดงเนื้อความอะไร แสดงเนื้อความว่า อารมณ์มีกิจ คือ หน้าที่เพียงกระทบปสาทเท่านั้น คนบ้านนอกไม่ได้เข้าไปเฝ้า พระเจ้าแผ่นดิน แต่ เครื่องราชบรรณาการ ส่งต่อจากคนที่หนึ่ง- สอง - สาม แล้วจึงถึงพระราชา. และ จักขุวิญญาณจิตเท่านั้น ที่กระทำกิจ เป็นอารมณ์ที่กระทบทวาร อารมณ์สามารถเพียงกระทบปสาทรูปเท่านั้น แต่ว่าจิตเกิดขึ้นรู้อารมณ์สืบต่อกันโดยอารมณ์ไม่ได้ ข้ามพ้น หรือล่วงล้ำปสาทเข้าไปสู่ที่อื่นเลย ... เมื่อพิจารณาคำอุปมานี้ ก็เข้าใจการ เปรียบวิถีจิตที่เกิดขึ้น ทำกิจแต่ละขณะว่า... จักขุวิญญาณจิตกระทำกิจ เป็นที่จักขุปสาทรูปซึ่งเป็นจักขุทวาร เหมือนนายทวารที่เปิดประตูดูที่ทวาร สัมปฏิจฉันนะ เป็นทหารยามคนที่หนึ่งที่รับเครื่องราชบรรณการส่ง ให้คนที่สอง เพราะเมื่อจักขุวิญญาณจิตกระทำกิจ เห็นแล้วก็ดับไป จักขุวิญญาณจิตจะกระทำ กิจรับ- อารมณ์อย่างสัมปฏิจฉันนะไม่ได้ เพราะว่าจักขุวิญญาณกระทำทัสสนกิจได้อย่างเดียว คือ เห็นที่ทวารคือที่ปสาทรูปเท่านั้น แต่สัมปฏิจฉันนจิตเป็นดุจ ทหารยามคนที่หนึ่งที่ ทำกิจรับอารมณ์ แล้วส่งให้ทหารยามคนที่สอง คือ สันตีรณะ ซึ่งพิจารณาอารมณ์แล้ว ส่งต่อให้ โวฏฐัพพนจิตตัดสิน แล้วส่งต่อให้พระราชา...คือ ชวนวิถีจิตทำกิจเสวย คือ เสพเครื่องราช บรรณาการนั้นๆ

โดย น้องแก้ว [11 มิ.ย. 2545 , 22:18:58 น.] ( IP = 203.170.150.85 : : )

สลักธรรม 2 พี่ดอกแก้วแจ๋วจริงๆเลยค่ะ นำความรู้ที่มีประโยชน์มาเผยแพร่เสมอค่ะ อ่านแล้วเข้าใจง่ายด้วยค่ะ สาธุๆๆๆ

โดย เล็ก [12 มิ.ย. 2545 , 08:46:15 น.] ( IP = 203.155.71.37 : : )

สลักธรรม 3 ช่วงนี้กำลังอ่านปริจเฉทที่ 4 - วิถีของปัญจทวารวิถีอยู่พอดี จึงทำให้เพิ่มความเข้าใจมากขึ้นค่ะ ขอบคุณพี่ดอกแก้วค่ะ

โดย เซิ่น [12 มิ.ย. 2545 , 20:20:10 น.] ( IP = 203.170.174.55 : : )

สลักธรรม 4 ขอบพระคุณพี่ดอกแก้วมากเลยค่ะ พี่ดาบอกว่าเปรียบเทียบได้เห็นภาพพจน์ดีมากคะ และก็เข้าใจง่ายด้วย น้องกิ๊ฟก็รู้สึกเหมือนพี่ดาเพราะนั่งอ่านอยู่ด้วยกันค่ะ 5555 หมายเหตุ พี่ดาเป็นคนพิมพ์ 5555 นะคะ น้องกิ๊ฟเปล่านะ

โดย พี่ดา + น้องกิ๊ฟ [12 มิ.ย. 2545 , 22:47:24 น.] ( IP = 203.170.128.87 : : )

สลักธรรม 5 ขอบพระคุณพี่ดอกแก้วมากค่ะ เห็นด้วยกับพี่ดา+น้องกิ๊ฟค่ะ อ่านแล้วนึกมองเห็นเห็นภาพออกเลยนะคะ และยังได้ความเข้าใจเพิ่มขึ้นอีกด้วยค่ะ

โดย ธัญธร [13 มิ.ย. 2545 , 21:29:27 น.] ( IP = 203.113.71.168 : : )

สลักธรรม 6 อนุโมทนาค่ะ... ...อ่านแล้วเข้าใจลำดับและ ..............ขั้นตอนการทำงานของจิตดีขึ้นมากเลยค่ะ....

โดย ข้าวนอกนา [26 มิ.ย. 2545 , 08:24:20 น.] ( IP = 202.6.107.20 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด