สมาธิ สุข หรือ ทุกข์ (๑๕)

---

สมาธิ สุข หรือ ทุกข์ ? ตอนที่ผ่านมา ๔. สีลานุสติ หมายถึง การะลึกถึงความบริสุทธิ์ของศีลที่ได้สมาทาน หรือรักษาอยู่นั้น ว่าได้รักษาโดยปราศจากโทษ ๔ อย่า คือ อขันธะ ไม่ขาดเป็นท่อน อสิทธิ ไม่ทะลุ อสะละ ไม่ด่าง อกัมมาสะ ไม่พร้อย และยิ่งเป็นอนิสิตศีล คือ ไม่เจือด้วยตัณหาหรือทิฏฐิด้วยแล้ว ย่อมทรงคุณอันประเสริฐให้ผลใหญ่หลวงยิ่งนัก ศีลที่เจือปนระคนด้วยตัณหาหรือทิฏฐินั้นชื่อว่า นิสิตศีล ได้แก่ ตัณหานิสิตศีล เป็นศีลที่เจือปนด้วยตัณหา คือ มีความปรารถนาในโภคสมบัติและในภวสมบัติจึงรักษาศีล ทิฏฐินิสิตศีล เป็นศีลที่เจือปนด้วยทิฏฐิ คือมีความเห็นว่า จะพ้นจากสังสารวัฏด้วยอานิสงส์ของศีล ส่วนอนิสิตศีลนั้นเป็นการรักษาศีลโดยไม่ได้หวังว่าตนจะได้รับผลตอบแทนแต่อย่างใด รักษาเพื่อมิให้มีการเบียดเบียนผู้อื่น เพื่อมิให้เกิดเป็นทุกข์โทษภัยแก่ผู้อื่น และเพื่อให้เกิดความสุขโดยทั่วหน้ากัน เมื่อได้นึกถึงความบริสุทธิ์ของศีลที่ตนรักษาแล้วจึงระลึกว่าศีลนี้เป็นคุณที่ยังสมาธิทั้งหลายให้เกิดขึ้น ถ้าปราศจากศีลเสียแล้วสมาธิก็จะเกิดหาได้ไม่

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [14 พ.ย. 2551 , 07:50:29 น.] ( IP = 58.9.143.251 : : )

สลักธรรม 1 สีลานุสติ แปลว่า เอาสติไปกำหนดจดจ่อกับศีล สีลานุสติ หมายความว่า การระลึกถึงความบริสุทธิ์ของศีลที่รักษานั่นเอง เช่น ท่านไปรักษาศีล ๕ ศีล ๘ ก็แล้วแต่ เมื่อรับศีลมาแล้วก็รักษาไว้ได้ไม่ด่างพร้อย ไม่เสียหาย ก็ระลึกถึงความบริสุทธิ์ของศีลที่รักษาได้และมีความอิ่มเอิบใจ มีความยินดีในศีลที่รักษาไว้ได้ แปลว่าศีลไม่ขาด เพราะฉะนั้นการระลึกอย่างนี้แหละเรียกว่าสีลานุสติ ถ้าหากเป็นการระลึกบ่อย ๆ เป็นการระลึกอยู่เรื่อย ๆ ไป กุศลจิตก็เกิดมากเป็นอารมณ์กรรมฐานที่สามารถจะทำให้จิตมีความสงบ เมื่อกี้ผมให้หัวข้อไปแล้วว่า ผู้ใดก็ตามระลึกถึงความบริสุทธิ์ของศีลที่ตนรักษาไว้อยู่เสมอ ๆ แล้ว ผู้นั้นได้ชื่อว่าสีลานุสติได้กระทำแล้ว แต่ทว่าท่านจะต้องทำความเข้าใจเสียก่อนว่าศีลที่ว่าบริสุทธิ์นั้นบริสุทธิ์อย่างไร บริสุทธิ์ปราศจากโทษเพราะได้กระทำ ๔ ประการ ให้เกิดขึ้น เราแบ่งศีลบริสุทธิ์และศีลไม่บริสุทธิ์ออกเป็น ๔ ข้อด้วยกัน

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [14 พ.ย. 2551 , 07:52:58 น.] ( IP = 58.9.143.251 : : )

สลักธรรม 2 ๑. ศีลขาด ขันธศีล จะเป็นคฤหัสถ์ก็ดี บรรพชิตก็ดี มีศีลรักษาเอาไว้แล้ว เราประกาศไว้แล้วว่า เราจะไม่ฆ่าสัตว์ เกิดตบยุงตายไปตัวหนึ่ง นี่ศีลขาดแล้ว อขันธศีล แปลว่า ศีลของคฤหัสถ์บรรพชิตที่ไม่ขาด รักษาไว้ได้ปกติตลอดเวลาที่กำหนดไว้ เราอาจกำหนดรักษาวันกับคืนก็ได้ รักษา ๗ วัน ๗ คืนก็ได้ ตลอดปีก็ได้หรือตลอดชีวิตก็ได้ ศีลขาดแปลว่ารักษาไม่ได้ ๒. ศีลเป็นรู สิทธิศีล ยกตัวอย่างศีล ๘ มันขาดไปสักข้อหนึ่งเรียกว่าศีลเป็นรู ๓. ศีลด่าง สพลศีล ศีลมีอยู่ ๘ ข้อ ขาดไป ๒ ก็ได้ ขาดไป ๓ ก็ได้ ขาดตามลำดับกันไปหรือขาดไม่เป็นลำดับก็ได้ ๔. ศีลพร้อย กัมมาสศีล ได้แก่สิกขาบทข้อ ๒ ถึง ๗ ขาดไป ๒ หรือ ๓ หรือ ๔ ถ้าขาดถึง ๔ ก็นับว่าหนักแล้ว เรื่องศีลนี่ผมจะพูดย่อ ๆ พอให้ท่านทั้งหลายได้พิจารณาเท่านั้น ผู้ที่ฝึกฝนใหม่ ๆ อาจพลั้งเผลอได้ เช่น ไม่พูดเท็จ บางครั้งบางคราวเราเกิดไปพูดเท็จเข้า เราอาจพลั้งเผลอเหมือนกัน บางทีก็เพราะเคยตัว ไม่ได้จงใจพูดเท็จ หรือไม่จงใจทำลายศีลที่รักษาเอาไว้ ก็อาจเป็นได้ เพราะฉะนั้น ผู้ที่รักษาศีลอยู่เสมอ ๆ ศีลก็มักจะรักษาได้มั่นคง ไม่ประพฤติผิดทางกายและวาจา เมื่อเรารักษาศีลไว้ด้วยดีแล้ว เราก็พิจารณาถึงศีลที่เรารักษา ระลึกถึง พอระลึกถึงก็มีจิตใจอิ่มเอิบ ในขณะที่หมั่นระลึกบ่อย ๆ นี้แหละ จะช่วยให้จิตตั้งอยู่ในสมาธิ ได้ชื่อว่าเป็นสีลานุสติ จบเรื่องของศีล

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [14 พ.ย. 2551 , 08:02:27 น.] ( IP = 58.9.143.251 : : )

สลักธรรม 3 ถาม ผมได้ไปรักษาศีลอุโบสถ คนที่รักษาอุโบสถศีลนี้บอกว่า ถ้าจะให้บริสุทธิ์แล้วควรจะนอนหลับเสีย ไม่ต้องไปยุ่งกับใคร เพราะว่าศีลบริสุทธิ์ เรื่องปัญญาควรจะฟังเทศน์ไป แต่จะให้รักษาศีลอุโบสถก็ต้องนอนหลับเสีย ไปอยู่ในโบสถ์คนเดียว ตอบ ผมไปปาฐกถาที่จังหวัดอยุธยา มีผู้หญิงคนหนึ่งอายุมากแล้วก็ถามอย่างนั้น ผมก็พูดไปแล้ว พอกลับมาผมก็ไม่สบายใจเท่าไร แต่ก็จำเป็นต้องพูด เพราะผมพูดไปว่า เรื่องอะไรรักษาศีลจะต้องนอนหลับ ตอนที่ผมปาฐกถาอยู่มีบางคนกางมุ้งแล้ว ด้านข้างและด้านหลังกางมุ้งกันแล้ว เพราะวันนั้นเป็นวันพระเขาจะต้องมารับศีลและทำบุญ เสร็จแล้วเขาก็นอนกัน คงจะเป็นพระท่านสอน ผมก็พูดขัดแย้งกับพระเสียด้วย วันหลังท่านไม่เอากับเราเลย ผมจะไปอีก ใครต่อใครจะไปอีกแต่พระไม่ลงมาเลย วันนั้นผมพูดแรงไปหน่อย เรื่องอะไรจะนอนหลับ ความจริงจิตวิทยาก็น่าจะใช้เหมือนกัน ถึงแม้ท่านจะพูดผิดไป เราก็อย่าไปว่าท่านแรง ความจริงผมไม่ทราบว่าสมภารท่านเป็นคนพูด มาทราบตอนหลัง เรื่องนอนนี้แหละ ผมสงสัยเหมือนกัน เวลาฟังปาฐกถาทำไมต้องเอามุ้งมากาง ปาฐกถาเลิกแล้วค่อยกางมุ้งไม่ได้หรือ ผมปาฐกถาไปคนกางมุ้งก็นอนฟังไป การรับศีลแล้วจะเกิดบุญเมื่อไร จะเกิดเมื่อเจตนาจะเว้น วิรตีเข้า รับศีลนี้ต้องมีวิรตีเข้าจึงจะได้บุญ ตัวอย่างเช่น จะเหยียบมด เรารับศีลแล้วเราถอยเสีย ไม่เหยียบ เจตนาเว้นจากการทำร้ายสัตว์ได้บุญแล้ว ทีนี้รับศีลจะเอาบุญทั้งคืนทั้งวัน ผมว่าพวกนี้ค้ากำไรเกินควร รับประเดี๋ยวเดียวจะเอาทั้งคืน นอนหลับคืนหนึ่งจะเอาตลอดได้หรือ นอนหลับแล้วบุญจะเกิดได้อย่างไร บางคนเล่นหมากรุกเสียอีกมันจะได้บุญอย่างไร มันกำลังสนุก เพราะฉะนั้นบุญไม่เกิดเลย อาจเกิดบาปก็ได้ บุญจะเกิดก็ตอนเว้นอีกหนหนึ่งหรือหลายหนก็ตาม เช่น ตั้งใจจะพูดเท็จออกไป อ้าว ไม่ได้ อย่าพูดเลย ขณะที่เว้นเสียเจตนาก็เกิด ได้บุญจากการรักษาศีล ด้วยเหตุนี้เองผมก็พูดในที่ประชุมว่า อย่าพยายามนอน ถ้าจำเป็นต้องนอนค่อยนอน อย่าไปถือว่ารับศีลแล้วนอน มันจะกลายเป็นนอนมากไป กลายเป็นขี้เกียจไป มีเวลาก็ศึกษาเล่าเรียนไป พูดอะไรก็ว่ากันไป ถึงเวลาจะเว้นเราก็เว้น เช่น จะเว้นไม่ฆ่าสัตว์ หรือเว้นไม่พูดเท็จก็เว้นไป เช่น จะเว้นไม่ฆ่าสัตว์ หรือเว้นไม่พูดเท็จก็เว้นไป กุศลจากศีลก็จะเกิดขึ้น ถ้าหากเราไปนอนแล้วมันก็ได้แต่นอน ไม่มีบุญเกิดเลย บาปกับบุญเข้าไม่ได้ ดังนั้น รักษาศีลแล้วไม่บังควรไปนอนจะสร้างความเกียจคร้านให้เราด้วย ควรจะศึกษาเล่าเรียนหรือสนทนาธรรมะก็ว่ากันไป ยังมีโอกาสที่จะเว้น เว้นจากการกระทำบาป ทำผิด ได้บุญจากศีลด้วยการเว้น ไม่กระทำ โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [14 พ.ย. 2551 , 08:11:20 น.] ( IP = 58.9.143.251 : : )

สลักธรรม 4 มาติดตามอ่านต่อค่ะ ตลกดีนะคะ อย่างนี้ก็มีด้วย รับศีลแล้วนอน จะได้ไม่ผิดศีล... กราบขอบพระคุณพี่เณรมากค่ะที่กรุณานำสาระประโยชน์มาให้ได้อ่านเสริมสร้างปัญญาเป็นประจำ ......อนุโมทนาค่ะ

โดย พี่ดา [14 พ.ย. 2551 , 10:42:57 น.] ( IP = 124.121.177.224 : : )

สลักธรรม 5 เรื่องของศีลนี้ช่างละเมียดละไมยิ่งนัก ต้องมีสติอยู่เสมอเลย และก็ขำท่านอาจารย์บุญมี..ไปจุดไต้ตำตอเจ้าอาวาสเสียได้ กราบอนุโมทนาและขอบพระคุณมากค่ะที่นำมาให้อ่าน

โดย น้องกิ๊ฟ [14 พ.ย. 2551 , 16:47:20 น.] ( IP = 58.9.215.168 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด