สมาธิ สุข หรือ ทุกข์ (๑๖)

---

สมาธิ สุข หรือ ทุกข์ ? ตอนที่ผ่านมา ๕. จาคานุสติ คือ ระลึกถึงการบริจาคทานของตนที่เต็มไปด้วยความบริสุทธิ์ เกิดความอิ่มเอิบใจในการเสียสละปราศจากการนึกหวงแหน ไม่หวังชื่อเสียง ไม่หมายได้หน้า และไม่มีการโอ้อวย การบริจาคทานเป็นบาทเบื้องต้นที่ทำให้เป็นผู้ทราบศีลและศีลเป็นบาทของสมาธิอีกต่อหนึ่ง เรื่องของจาคะนี้คำอธิบายอาจจะยาวเพราะเป็นเรื่องสำคัญ ถ้าหากผู้ใดบริจาคทานแล้วเฉย ๆ ไม่คิดไม่พิจารณา ไม่มีความเข้าใจ กุศลที่ควรจะได้มากก็เลยเหลือน้อย ในข้อนี้มาทำความเข้าใจคำแปลของคำว่า "จาคานุสติ" ว่าหมายความว่าอะไร จาคานุสติ หมายความว่า การระลึกถึงการบริจาคที่ผ่านไปแล้วอยู่เนือง ๆ และการบริจาคนั้นเป็นไปด้วยความบริสุทธิ์ ถ้าระลึกเนือง ๆ ก็เป็นอนุสติ ได้บุญมากในมหากุศลจิต แต่ว่าประชาชนชาวไทยส่วนใหญ่ไม่ได้ศึกษาธรรมะ ทั้ง ๆ ที่ศาสนาพุทธเป็นศาสนาประจำชาติ โดยมากมีแต่ในสำมะโนครัวกัน ไม่ค่อยเข้าใจเรื่องนี้ เราจึงพบคนเป็นอันมากชอบทำบุญ แต่ในขณะเดียวกันหาได้ทำบุญให้เกิดความบริสุทธิ์ไม่ เพราะฉะนั้นเอามาเป็นจาคานุสติไม่ได้ ระลึกถึงบุญกุศลทีไรมันไม่บริสุทธิ์ จิตก็ไม่บริสุทธิ์ไปด้วย จาคานุสติก็เสียหาย จะเป็นผู้ที่เจริญจาคานุสติจะต้องมีหลักการวางไว้ ขอให้ท่านนักศึกษาพิจารณาเรื่องราวที่ผมจะพูดต่อไปนี้แล้วเอาไปใช้ ท่านนักศึกษาจะได้กุศลมากบริจาคแล้วได้กุศลมาก บริจาคแล้วมีปัญญาญาณสัมปยุต ได้กุศลที่คาดไม่ถึง เจริญจาคานุสติจะต้องบริจาคให้ถึงพร้อมด้วยคุณความดี ๓ ประการจึงจะบริจาคด้วยความบริสุทธิ์

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [16 พ.ย. 2551 , 18:29:18 น.] ( IP = 58.9.227.47 : : )

สลักธรรม 1 ๑. วัตถุสิ่งของที่เป็นไทยทานนั้นได้มาโดยชอบธรรม หมายความว่า สิ่งที่เราได้มานั้นไม่ได้ไปรีดไถใครเขามา ไม่ได้ได้มาโดยไม่สุจริต หมายถึงทรัพย์สินเงินทองข้าวของอะไรก็แล้วแต่ที่เราได้มาแล้ว จะทำบุญต้องได้มาโดยสุจริต ๒. มีกำลังอำนาจของเจตนาใน ๓ กาล คือ ก่อนที่จะทำบุญเรียกว่า บุพพเจตนา แปลว่า มีความตั้งใจก่อนจะทำ มุญจเจตนา แปลว่า ขณะทำกุศลต้องทำด้วยความตั้งใจจริง และอปรเจตนา แปลว่า เมื่อทำไปแล้วก็ระลึกถึงด้วยความพอใจ ๓. การบริจาคนั้นต้องประกอบไปด้วยความปรารถนาจะตัดความตระหนี่ ตัณหา มานะ ทิฏฐิ ให้ออกไปจากจิตใจ เมื่อพิจารณาถึงการบริจาคให้ถึงพร้อมด้วยคุณความดี ๓ ประการแล้ว หันมาระลึกถึงบุคคลทั่วไปไม่เฉพาะในประเทศไทยคนทั้งหลายย่อมมีความตระหนี่ มีความหวงแหนในทรัพย์สินเงินทองไม่ยอมบริจาคง่าย ๆ เสียดาย แต่เราเพียรพยายามทำอะไรกันมากที่สุด เพียรพยายามบำรุงบำเรอตนเองด้วยตัณหา ความยินดีชอบใจ รักใคร่ อยากจะได้มา เดี๋ยวนี้เราไม่อยากจะได้มา เรากลับเสียสละให้ไป ความปรารถนาอยากจะได้มาของแต่ละคนจึงเข้าไปเหนี่ยวรั้งก่อให้เกิดความตระหนี่ ด้วยเหตุนี้เวลาบริจาคทีไรก็แฝงความตระหนี่ไว้ด้วย ความเสียหายก็เกิดขึ้น คือ กุศลไม่เป็นไปตามที่เราตั้งใจ

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [16 พ.ย. 2551 , 18:34:00 น.] ( IP = 58.9.227.47 : : )

สลักธรรม 2 สำหรับได้มาโดยชอบธรรม และก่อนทำ กำลังทำ กับภายหลังทำ เราพอจะทำได้ แต่ว่าความเกี่ยวข้องพัวพันกับจิตของเราที่สะสมไว้เก่าแก่ มันไม่ยอมให้ทำง่าย ๆ เช่น... บางคนจะหยิบสตางค์ให้ขอทานบาทหนึ่ง แต่เสียดายเลยเอาสตางค์ปลีกให้ ๕๐ สตางค์ก็พอ ความตระหนี่เข้ามาพัวพันจึงหวงแหนกันทุกคน หวงแหนในทรัพย์สมบัติของตน อยากจะได้มามาก ๆให้มากที่สุดเท่าไรยิ่งดี ดังนั้น การบริจาคไปโดยเสียสละจริง ๆ จัง ๆ จึงทำได้โดยยาก ด้วยเหตุนี้ผู้ใดปรารถนาให้จิตของตนบริสุทธิ์ก็จำเป็นต้องเสียสละ หัดใจให้เคย สละได้ง่าย ๆ ไม่ตระหนี่ ไม่หวง ไม่คิด บางคนชอบคิดเพ่งเล็งเพราะความตระหนี่เป็นตัวการ เช่น จะบริจาคทานก็คิดแล้วคิดอีก จะให้ดีไหม เพราะอะไร ผู้รับอาจพูดโกหกก็ได้ บอกว่าจำเป็นอย่างนั้นอย่างนี้ มาหลอกก็ได้ หรือผู้รับบางคนประพฤติไม่ดีเท่าไร ให้ไปแล้วเดี๋ยวก็เอาไปกินเหล้าเมายา หรือว่าคนนั้นเราไม่ค่อยชอบเท่าไรอย่าช่วยเลย แล้วแต่อำนาจของความตระหนี่อยู่ในใจมันจะเข้ามาช่วยทำให้เราเสียหายในการเสียสละ ทำให้ความตัดใจของเราไม่ขาด ถ้าตัดใจไม่ขาดเอามาเป็นอนุสติไม่ได้ เพราะกำลังของเจตนาไม่แรงพอ ที่จริงผมก็พูดไปแต่ว่าบางครั้งบางคราวมันก็เป็นไปไม่ได้เหมือนกัน เช่น เรากำลังกินอาหารและพูดคุยกับเพื่อน อยู่ดี ๆ ขอทานมอมแมมก็มายืนตรงหน้ายื่นมือมาขอสตางค์ ก็เรากำลังกินอาหารและพูดธุระสำคัญ เข้ามายุ่งเราก็ส่ง ๆ ให้ไป เพราะฉะนั้นจะเอาความบริสุทธิ์ไม่ได้เสียแล้ว

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [16 พ.ย. 2551 , 18:37:13 น.] ( IP = 58.9.227.47 : : )

สลักธรรม 3 มีอยู่ครั้งหนึ่ง มีสุภาพบุรุษกลางคนมานั่งข้างหน้าห้องเรียนนี้เลย ผมเห็นแปลกหน้าไม่เคยเห็นมาก่อน พอผมบรรยายจบก็ตามไปพรรณนาให้ฟังว่า เวลานี้ทางบ้านเดือดร้อนมาก พี่ชายมาป่วยอยู่ที่กรุงเทพฯ รักษาพี่ชายจนเงินหมดอยากจะขอยืมเงินกลับบ้านสัก ๕๐ บาท แล้วจะรีบเอามาใช้ให้ เขาบอกว่าอยู่นครสวรรค์ ผมก็คิดในใจว่าจริงหรือเปล่า มันก็อดคิดไม่ได้ใช่ไหมครับ อีกอย่างหนึ่งก็โผล่มานั่งอยู่ตรงข้างหน้าซึ่งเราไม่เคยเห็นแล้วก็ถือโอกาสมาขอ คิดว่าพวกธรรมะคงมีเมตตา ผมก็พูดว่า คุณไปหากับคนอื่นบ้างและผมก็ให้คุณบ้าง ผมให้ไป ๒๕ บาท เพราะเราไม่แน่ใจว่าจริงหรือเปล่า หรือเขามาต้มเราก็ไม่ทราบ ถ้าจะต้มก็ต้มไป แต่ถ้าเขาจำเป็นก็ให้ การตัดสินใจจึงไม่เด็ดขาดแล้วเพราะมีข้อแม้อยู่ในใจ ด้วยเหตุนี้เราจะทำให้จิตของเราบริสุทธิ์สะอาดปราศจากความกังวลแม้แต่เล็กน้อยก็ยากอยู่ ดังนั้น ท่านนักศึกษาต้องหัด ถ้าเสียสละแล้วต้องตัดใจจริง ๆ ผมหมายความว่าบางทีเหตุการณ์บังคับให้เราต้องคิดเหมือนกัน ไม่ใช่อยู่ ๆ ให้ไปส่ง ๆ เมื่อต้องคิดมากไปหน่อยก็ทำให้จิตของเราตั้งใจจะตัดให้ขาดมันไม่ขาด ทุกคนจะให้ขาดเสมอกันไม่ได้หรอกครับ แต่ต้องพยายามตัดใจให้ขาด ให้เคย แล้ววันหลงก็จะตัดขาดได้ ความตระหนี่จะได้ไม่เข้ามา ไหน ๆ จะเสียสละเงินทองให้เขาแล้วก็ให้ไปอย่างเด็ดขาด ไม่ต้องคำนึงถึงเรื่องอะไรทั้งนั้น ไม่เป็นห่วงเลย ที่ผมยกตัวอย่างให้ฟังก็เพื่อให้เห็นว่า ไม่ใช่ทุกคนหรอกที่จะตัดใจขาดไม่มีความตระหนี่ปะปนอยู่ แต่ต้องเพียรพยายามทำให้เคยแล้ววันหลังกุศลก็จะมีกำลังมาก นี่ข้อหนึ่ง ตัดความตระหนี่ ตัดตัณหา ความอยากได้มาก ๆ โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [16 พ.ย. 2551 , 18:49:26 น.] ( IP = 58.9.227.47 : : )

สลักธรรม 4 มาศึกษาเล่าเรียนต่อค่ะ ได้ทราบถึงวิธีพิจารณาขณะบริจาคว่า.... ควรจะพร้อมด้วยคุณความดี ๓ ประการ จึงจะเป็นการบริจาคที่จัดว่าบริสุทธิ์ กราบขอบพระคุณพี่เณรมากค่ะที่นำธรรมะที่กอปร์ด้วยเนื้อหาสาระมาฝากเป็นประจำ อนุโมทนาค่ะ

โดย พี่ดา [17 พ.ย. 2551 , 20:50:22 น.] ( IP = 124.121.171.174 : : )

สลักธรรม 5 ได้มาอ่านจาคานุสติแล้ว รู้สึกมีความสุขและสบายใจมากเลยค่ะเมื่อพิจารณาตามคำอธิบายไป และก็เกิดความภาคภูมิใจในการสละทรัพย์ของตนอยู่เสมอ แม้จะเป็นเพียงจำนวนไม่มาก แต่ก็ไม่น้อยเลยเมื่อเทียบกับปริมาณที่มีอยู่ จึงทำให้รู้สึกเสมอว่า ใจมีกำลังอย่างแรงและมีความตั้งใจอย่างมากในการสละ เพราะในเมื่อมีทรัพย์อยู่น้อย ความหวงก็ย่อมต้องมีมากกว่าผู้ที่มีทรัพย์อยู่มากเป็นธรรมดา กราบอนุโมทนาและขอบพระคุณพี่เณรมากค่ะ

โดย น้องกิ๊ฟ [18 พ.ย. 2551 , 11:22:54 น.] ( IP = 125.27.175.93 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด