พุทธวิธีชนะความโกรธ (๔)

---

พุทธวิธีชนะความโกรธ ตอนที่ผ่านมา ยังมีพระสูตรอีกเรื่องหนึ่งที่เป็นอุทาหรณ์และให้กำลังใจแก่บุคคลที่มีฐานะไม่ร่ำรวย ให้มีโอกาสร่ำรวยได้ ดังนี้ สมัยหนึ่ง พระโมคคัลลานะเสด็จไปยังเทวโลก และไปยืนอยู่ที่หน้าประตูวิมานของเทพธิดาองค์หนึ่ง แล้วถามว่า “นี่แน่ะเทพธิดา สมบัติของท่านมากมาย ท่านทำกรรมอะไรไว้” เทพธิดาตอบว่า “ท่านผู้เจริญ บรรดาบุญกรรมมีทานเป็นต้น ชื่อว่าบุญกรรมอันดิฉันทำแล้วไม่มี แต่ในกาลก่อน สมัยที่พระพุทธเจ้าทรงพระนามว่ากัสสปะ ดิฉันได้เป็นทาสีคนหนึ่ง นายของดิฉันดุร้ายหยาบคายเหลือเกิน เอาไม้บ้าง ท่อนฟืนบ้าง ตีศีรษะดิฉันด้วยความโกรธขึ้ง ดิฉันก็นึกในใจว่า นายของเจ้าเป็นใหญ่ จะทำอะไรให้เจ้าเสียโฉมก็ได้ ตัดอวัยวะของเจ้าก็ได้ เจ้าอย่าโกรธเลย ด้วยเหตุนี้ ดิฉันจึงมีสมบัติดังนี้”

โดย ธัญธร...นำมาฝาก [28 ก.พ. 2552 , 21:38:46 น.] ( IP = 118.173.35.5 : : )

สลักธรรม 1 พระโมคคัลลานะเถระ เมื่อกลับมาถึง ก็เข้าเฝ้าพระศาสดาแล้วทูลถามว่า “บุคคลมีไหมหนอที่จะได้ทิพยสมบัติเพียงแค่ดับความโกรธ” พระศาสดาทรงถามว่า “เพราะเหตุใดเธอจึงถามเรา” พระโมคคัลลานะทูลว่า “เทพธิดาบอกพะย่ะค่ะ” “แล้วเธอไม่เชื่อหรือโมคคัลลานะ บุคคลกล่าวเพียงแต่ความสัตย์ก็ดี ละความโกรธก็ดี ถวายทานเพียงเล็กน้อยก็ดี ย่อมไปเทวโลกได้แน่แท้ และมีความงามมีสมบัติอันงามดังนี้” จากพระสูตรดังกล่าว แสดงความจริงประการหนึ่งให้เห็นว่า ชีวิตนี้ยังมีหวัง แม้จะจนเงินทองหรือเวลา เมื่อไม่มีโอกาสทำบุญทำทานเลยตลอดชีวิต แต่ทำเพียงอย่างเดียว คือไม่เป็นคนมักโกรธเจ้าโทสะ ด้วยเหตุนี้ก็อาจไปสวรรค์ได้ ดังคำสุภาษิตที่ว่า “แม้ว่ายากจนขัดสนเงินตรา เพียงอย่าโกรธาเบื้องหน้าไปดี”

โดย ธัญธร...นำมาฝาก [28 ก.พ. 2552 , 21:47:05 น.] ( IP = 118.173.35.5 : : )

สลักธรรม 2 เพราะเหตุใด บุคคลจึงพูดมาก พระพุทธองค์ทรงตรัสว่า คนมีนิสัยโกรธง่ายย่อมพูดมาก เพราะมีความในใจที่อัดสุมอยู่ ทำให้ต้องเล่าเรื่องระบายออกไป คนที่ไม่ค่อยโกรธจึงไม่ค่อยมีเรื่องอะไรเก็บกด และไม่มีเรื่องอะไรจะเล่า คนโบราณที่รู้ใจและเห็นใจคนขึ้งโกรธ ได้พยายามช่วยเหลือด้วยการสอนวิธีระงับความโกรธในรูปแบบต่างๆ ดังนั้น เราจึงต้องหันกลับมาใช้วิธีของคนโบราณและของพระพุทธองค์ เพื่อปรับเข้ากับจิตใจของเรา และหมั่นพิจารณาให้เห็นโทษของความโกรธ คือ ให้พยายามนึกถึงผลเสียของความโกรธว่ามีผลอย่างไร และหมั่นพร่ำเตือนตนเองว่า พระพุทธเจ้าทรงสั่งสอนชาวพุทธให้เป็นคนมีเมตตา แต่เรากลับเป็นผู้จมอยู่กับโทสะ ไม่ยอมระงับความโกรธ ไม่ปฏิบัติตามคำสอนของพระองค์ การไม่ทำตามอย่างพระศาสดา จึงไม่สมกับเป็นศิษย์ของพระพุทธเจ้า และเมื่อเราไม่สามารถเป็นศิษย์ของพระพุทธเจ้าได้แล้ว ก็จงย้ายศาสนาออกไปเสีย นับถือศาสนาพุทธไม่ได้ เพราะพระพุทธศาสนาสอนให้มีเมตตา มีความอดกลั้น (ขันติ) และความอดทน (โสรัจจะ) ถ้าหากเรายังทำไม่ได้ หรือไม่สามารถทำให้เบาบางได้ เพราะความโกรธมีอำนาจรุนแรงกว่า ก็เชิญเปลี่ยนสำมะโนครัวไปนับถือศาสนาอื่นเสียเถิด

โดย ธัญธร...นำมาฝาก [28 ก.พ. 2552 , 21:53:51 น.] ( IP = 118.173.35.5 : : )

สลักธรรม 3 บัญญัติ ๑๐ ประการที่สามารถพิชิตความโกรธ ๑. ให้หมั่นนึกถึงผลเสียของความโกรธ ๒. ให้พิจารณาถึงโทษของความโกรธ ๓. ให้พยายามระลึกนึกถึงความดีของคนที่เราโกรธให้ได้ ๔. ให้หมั่นพิจารณาว่า ความโกรธ คือการสร้างทุกข์ให้กับตนเอง เช่น มีคนกำลังจะพูดให้เราโกรธ โดยแสดงอาการกระฟัดกระเฟียด และเราก็โกรธตอบไป ขอให้เราพิจารว่า ขณะนี้ทุกข์เกิดขึ้นที่เราแล้ว และนอกจากนี้ยังเป็นความสาสมใจของผู้ที่ต้องการให้เราโกรธ และเรากำลังให้ท้ายเขาด้วย ๕. ให้พิจารณาว่า ความที่สัตว์โลกมีกรรมเป็นของตน อารมณ์ต่างๆที่เข้ามากระทบก็เพราะเป็นกรรมของเรา แต่ถ้าเขาเป็นต้นเหตุผู้กระทำ ก็เป็นกรรมของเขา กรรมของใครของมัน ตัวใครตัวมัน ทางใครทางมัน แต่เรานำมาเชื่อมกันเอง เราเอาใจไปเชื่อมชั่ว เราเลยชั่วด้วย ๖. ให้เราเพียรพยายามระลึกนึกถึงพระจริยาวัตรในปางก่อนของพระพุทธเจ้า เช่น พระมาลัย ที่ใช้ชีวิตทั้งรูป-นามไปโปรดสัตว์ในเมืองนรก หรือพระเวสสันดร ที่พระองค์ทรงใช้ชีวิตอยู่กับความอัสดงของสมบัติลาภยศ และพระจริยาวัตรอันนิ่มนวล เพื่อชวนให้สัตว์โลกหยุดโศกเศร้า พระองค์ทรงอ่อนน้อมพระวรกายและพระราชหฤทัยเพื่อให้สัตว์โลกยอมเชื่อพระองค์ว่า “ชีวิตนี้ก็แค่นั้น” ถ้าบัดนี้เรานึกไม่ออก ก็ให้มองไปที่พระพุทธรูป แม้นจะมีคนถ่อยต่ำทรามมาด่าว่า มีคนมาหมิ่นศาสนาหรือตู่พุทธพจน์ หรืออ้างว่าเห็นพระองค์แล้ว พระองค์ก็ไม่เคยลืมพระเนตรขึ้นมา และออกพระโอษฐ์ตอบโต้วาทะกับใครเลย ขอให้เรานึกถึงพระจริยาวัตรสงบนิ่งสง่างามที่ไม่ทรามอันนี้ไว้

โดย ธัญธร...นำมาฝาก [28 ก.พ. 2552 , 22:02:41 น.] ( IP = 118.173.35.5 : : )

สลักธรรม 4 ๗. ให้เราหมั่นพิจารณาและระลึกถึงความเกี่ยวข้องกันมาในวัฏฏสงสาร พระพุทธองค์ทรงสั่งสอนว่า “ไม่มีใครไม่เคยเป็นแม่ พ่อ พี่ ป้า น้า อา กันมา” ถ้าเผื่อเรากำลังโกรธเขา เขาอาจจะเคยเป็นแม่ของเราในอดีตชาติที่เราเคยบอกว่ารักที่สุด และพร้อมจะยอมตายแทนได้ แล้วบัดนี้เราจะมาโกรธท่านหรือ พยายามนึกถึงความเกี่ยวข้องในวัฏฏสงสารเอาไว้ ความโกรธก็จะบรรเทาลง เราเคยโกรธเกลียดใคร ก็ให้นึกไว้ว่า เขาเคยเป็นแม่ของเรา เป็นผู้ที่เคยเจ็บจนเลือดไหล เพื่อเบ่งเราออกมา หรือเขาคนนั้นอาจจะตายไปเพราะคลอดเราออกมา เหมือนแม่นาคพระโขนงก็ได้ หรือเพื่อที่จะคลอดเราออกมาให้ได้ แม้เขาจะต้องตายเขาก็ยินยอมที่จะแลกชีวิตกับเรา เลิกโกรธเสียเถิด แม้ในชาตินี้เขาจะเกิดมาเป็นศัตรูของเรา ก็ให้นึกความเกี่ยวข้องอันนี้แล้วเลิกโกรธเขา ๘. ให้พิจารณาอานิสงส์ของความเมตตา เช่น เมตตาธรรมค้ำจุนโลก เมตตาดับความทุกข์โศก ทำให้เราหลับเป็นสุข เมตตาตรงกันข้ามกับพยาบาท

โดย ธัญธร...นำมาฝาก [28 ก.พ. 2552 , 22:08:13 น.] ( IP = 118.173.35.5 : : )

สลักธรรม 5 ๙. ให้หมั่นพิจารณาโดยวิธีแยกธาตุ เช่น ทุกคนที่นั่งอยู่ในที่นี้ อะไรเป็นผู้นั่ง? คือ ดิน น้ำ ลม ไฟ ทั้งสิ้น ในโลกนี้ไม่มีอะไรนิ่ม คำว่า “นิ่ม” เรียกว่าภาษาวิปลาส ซึ่งความจริงคือ แข็งน้อย ธาตุน้ำ คือธาตุที่เกาะกุม ธาตุลมคือธาตุที่ทำให้อ่อน ยื่นมือไปได้ ธาตุไฟ คืออุณหภูมิในร่างกาย ร้อนเกินไปก็ตาย หนาวเกินไปก็ตาย ทำให้บริหารร่างกายเดินไปมาได้ และเมื่อรับประทานอาหารเข้าไป ธาตุไฟก็เผาผลาญ เวลามีเหตุการณ์ทำให้โกรธ ก็ให้หมั่นพิจารณาว่าเป็น ดิน น้ำ ลม ไฟ ทั้งสิ้น โกรธไม่ได้เลย เพราะไม่รู้ว่าจะโกรธอะไร ๑๐. เพียรพยายามใช้ชีวิตให้ปฏิบัติอยู่ในทานอย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะทานน้ำใจ สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทุกพระองค์ทรงดำรงชีวิตเพื่อชีวิตของสัตว์โลกทั้งสิ้น สิ่งที่พระองค์ทรงมอบให้สรรพสัตว์ทั้งหลาย คือ พระเมตตาธิคุณ และพระมหากรุณาธิคุณที่ไหลไปทั่วโลกหล้า แต่เหนือเจตนาพระองค์ คือเอาไปบันดาลใส่ในจิตใจใครไม่ได้ ใครทำใครได้ ความโกรธเป็นโทษ ความโกรธเป็นโคตรของคนพาล ความโกรธเป็นปฏิปักษ์ต่อความดีทุกประการ และความโกรธเป็นธรรมที่เป็นข้าศึกต่อพระนิพพาน ฉะนั้น ต้องเพียรพยายามตั้งอยู่ในทานน้ำใจ

โดย ธัญธร...นำมาฝาก [28 ก.พ. 2552 , 22:13:07 น.] ( IP = 118.173.35.5 : : )

สลักธรรม 6 พระพุทธองค์ทรงตรัสว่า “เมื่อใดก็แล้วแต่ที่ความโกรธครอบงำ เมื่อนั้นมีแต่ความมืดมน” และยังตรัสว่า “นตฺถิ โทสสโมคโห แปลว่า เคราะห์ภัยใดไม่เท่ามีโทสะ” คนที่มีความโกรธอยู่ กำลังมีเคราะห์ร้าย ทำอย่างไรก็ไม่หาย ถ้าไม่สะเดาะกลอนที่ล็อคปิดประตูใจของเราด้วยน้ำใจเมตตาจิต และเคราะห์ร้ายนี้จะรวมพลังเป็นเคราะห์ร้ายที่หนักมาก คือ พลาดจากอุ้งหัตถ์พุทธ หลุดไปอยู่ในมือมาร ความนึกคิดเช่นนี้ จะช่วยทำให้เราเบาบางจากโทสะได้มากขึ้น ใครรู้สึกว่าเป็นคนเจ้าโทสะ ก่อนนอนให้เจริญสติท่องไว้ว่า “ความโกรธเป็นของไม่ดีเลย ความโกรธเป็นดังสนิมศาสตราของโลก ความโกรธย่อมก่อความพินาศฉิบหายให้กับชีวิต ความโกรธทำให้ฟุ้งซ่านพลุ่งพล่านเดือดดาล ความโกรธเป็นปฏิปักษ์ต่อพระนิพพาน คนโกรธย่อมไม่รู้เท่าทันว่า ความโกรธนั้นเป็นภัยที่เกิดขึ้นข้างในตัวเองอยู่ตลอดเวลา” และให้พยายามนึกถึงพระพุทธภาษิตต่างๆ เพื่อจะเป็นพุทธานุสติ เมื่อใดที่เราโกรธ เราก็จะนึกได้ และเกิดหิริโอตตัปปะขึ้น ดังนั้น เราต้องพึงระลึกไว้เสมอว่า เมื่อเราโกรธเขาก็อย่าไปให้ท้ายเขา ไม่รักเขาก็อย่าส่งเสริมเขา เช่น เมื่อเราไม่ชอบเขาก็อย่าไปโกรธเขา เพราะเป็นการส่งเสริมให้เขาสะใจ เมื่อเกิดความโกรธแล้ว ผู้นั้นจะกลับกลายเป็นผู้เสื่อมในลาภ ยศ สรรเสริญ สุข ทันที ขณะใดโกรธ ขณะนั้นไม่เห็นธรรม

โดย ธัญธร...นำมาฝาก [28 ก.พ. 2552 , 22:22:22 น.] ( IP = 118.173.35.5 : : )

สลักธรรม 7 พระพุทธองค์ทรงกล่าวไว้ในหลักคำเตือนเรื่องของโทสะว่า “หนฺติ กุทฺโธ สมาตรํ ความโกรธฆ่าได้แม้แต่มารดาตัวเอง” ก็บัดนี้เราได้สำนึกแล้วว่า เขาเคยเป็นพ่อแม่ของเรา เมื่อเราโกรธเขา ก็เท่ากับเป็นการฆ่าทางใจอยู่แล้ว และอำนาจที่ฆ่าทางใจนี้จะส่งไปยังชาติหน้าและชาติต่อๆไป ทำให้เราฆ่าได้ทั้งทางกายและทางใจ ทำชีวิตของเราให้มอดไหม้ได้ ซึ่งการฆ่าพ่อฆ่าแม่จัดเป็นกรรมอันหนักที่ไปคือ นรก พระพุทธเจ้าทรงตรัสสั่งสอนว่า คนที่โกรธเขาก่อนนับว่าเลวอยู่แล้ว คนที่ไม่มีสติรู้ทันหลงโกรธตอบเข้าไปอีกก็เท่ากับสร้างความเลวให้ยืดยาวมากขึ้นไป นับว่าเลวกว่าคนที่โกรธก่อนด้วยซ้ำ เช่น เขาโกรธเรา เขาก็เลวอยู่แล้ว และเราเป็นผู้ที่รู้ว่าโทสะไม่ดี แต่ยังไปโกรธตอบเขา เราย่อมเป็นคนเลวกว่าเขา นี่คือ พุทธวิธีระงับความโกรธแบบโบราณ เราจึงไม่ควรทำตนเองให้เลวกว่าที่เป็นอยู่โดยหมั่นนึกว่า พระพุทธองค์ทรงสอนไว้ว่า เขาโกรธมาเราไม่โกรธตอบ อย่างนี้เรียกว่า ชนะสงครามที่ชนะได้ยาก สงครามอื่นแม้ยืดเยื้อ แต่สงครามใจนั้นเรื้อรัง ฉะนั้น เวลาใดที่ใครโกรธเราแล้วเราไม่โกรธตอบ เท่ากับเราเป็นผู้ออกจากสนามรบที่ชนะได้ยาก แต่เราก็สามารถชนะได้ จึงเป็นสิ่งที่น่าภูมิใจ เพราะการชนะใจตนเองนั่นแหละประเสริฐกว่า ฉะนั้น เมื่อรู้ทันว่าคนอื่นโกรธเคืองไม่เข้าใจเรา เขามีความหลงผิดมีโทสะกับเรา แต่เรามีสติระงับไว้เสียก่อนไม่เคืองตอบ ก็เป็นผู้ทำประโยชน์ให้แก่ทั้งสองฝ่าย คือ ช่วยทั้งเราและเขา เพราะคนเราตบมือข้างเดียวย่อมไม่มีเสียงดัง เราก็ช่วยเขาให้ตบมือข้างเดียวมากขึ้น ไม่ให้เขาโกรธมากขึ้น เราอย่าทำตัวเองเป็นผู้แพ้สงครามอยู่ตลอดกาลเลย จงเป็นผู้ชนะสงคราม และเป็นผู้สร้างประโยชน์ให้แก่ชีวิตตนเองเถิด ถ้าระลึกอย่างนี้แล้วยังไม่หายโกรธ ให้พิจารณาโทษของความโกรธเป็นลำดับต่อไป โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย ธัญธร...นำมาฝาก [28 ก.พ. 2552 , 22:30:34 น.] ( IP = 118.173.35.5 : : )

สลักธรรม 8 มาติดตามอ่านต่อค่ะ ได้เห็นภัยของความโกรธ และอานิสงส์ของการระงับความโกรธไว้ได้ ขอบพระคุณและอนุโมทนาค่ะที่นำมาให้อ่านเป็นประจำ

โดย พี่ดา [2 มี.ค. 2552 , 10:15:22 น.] ( IP = 124.121.178.17 : : )

สลักธรรม 9 โอ้โหเฮะ...กลยุทธ์พิชิตความโกรธนี่ท่านช่างไห้ไว้อย่างมากมายดีจริงๆ แถมมีการขับไล่ไสส่งกันด้วยว่าถ้าทำไม่ได้ก็ให้ย้ายออกไปจากศาสนาพุทธ ...นับว่าเป็นคำที่ทั้งขู่ทั้งให้กำลังใจในที ...อิอิ และที่แท้แล้ว คนที่พูดมากๆ ก็เพราะเก็บความไม่พอใจไว้มากจนอยากระบายออกมาบ่อยๆ น่ะเอง ขอบพระคุณมากค่ะพี่ธัญธรที่นำมาให้อ่าน สาธุๆ

โดย น้องกิ๊ฟ [2 มี.ค. 2552 , 12:39:25 น.] ( IP = 125.27.170.64 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด