ขณะไม่หลับมีภวังคจิตไหม

---

.....ขณะไม่หลับมีภวังคจิตไหม .....? อยากรู้จริงๆ

โดย นิรนาม [26 มิ.ย. 2545 , 21:45:33 น.] ( IP = 202.183.238.219 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 1 ขณะไม่หลับก็มีภวังคจิตค่ะ และก็สามารถเรียกได้หลายชื่อด้วย ตอบแบบนี้จะสั้นไปไหมคะ แต่ขอประทานโทษนะคะ ถ้าสามารถตั้งคำถามนี้ได้ ก็แสดงว่า มีความรู้เรื่อง จิต เจตสิก กิจ ฐาน และวิถี มาบ้างแล้ว เพราะถึงขนาดรู้จักคำว่า ภวังคจิต และยังทราบว่า ขณะหลับมีภวังคจิตนั้นก็ไม่ธรรมดาแล้วละค่ะ แต่เพื่อเป็นการทบทวนความรู้ของน้องกิ๊ฟเอง ต้องขออธิบายร่ายยาวนิดนึงนะคะ

โดย น้องกิ๊ฟ...นามะ [26 มิ.ย. 2545 , 22:19:39 น.] ( IP = 202.183.178.176 : : )

สลักธรรม 2 ในการเกิดขึ้นของจิตแต่ละดวง ที่เรียกว่า "จิตตุปบาท" นั้น แสดงถึงการสงเคราะห์กันระหว่างจิตกับเจตสิกไว้หลายประการ และหนึ่งในการสงเคราะห์กันนั้น ก็คือสิ่งที่เรียกว่า "กิจ" กิจ คือ หน้าที่ของจิต หรือการงานของจิตดวงนั้นๆ ในบรรดาจิตทั้งหลายทั้งปวงที่เกิดขึ้นสรุปแล้วทำหน้าที่ 14 อย่าง และภวังคกิจก็คือหน้าที่หนึ่งในสิบสี่อย่างนั้น ภวังคกิจ คือ จิต (และเจตสิก) ที่เกิดขึ้นเพื่อทำหน้าที่รักษาองค์แห่งภพ คำว่า รักษาองค์แห่งภพก็คือ การรักษารูปธรรมและนามธรรมอันเป็นวิบาก ที่สืบต่อจากปฏิสนธิจิต(และกรรมชรูป)ในชาตินั้น ให้อยู่ต่อไปในภพนั้นๆได้ตราบเท่าที่ชนกกรรมจะมีอำนาจส่งให้เป็นไปได้ และรักษารูปที่เกิดจากจิตเป็นสมุฏฐานให้ทำงานได้ตามปกติ ภวังกิจจึงเป็นหน้าที่หลักของจิตที่ต้องทำงานนี้อยู่เสมอ และจะหยุดทำงานนี้ชั่วคราวก็ต่อเมื่อ มีอารมณ์ใหม่มาขั้นตอนให้ขึ้นวิถี...เรียกกันว่าวิถีจิต ภวังคจิต ก็คือ จิตที่ทำหน้าที่ภวังคกิจนั้น ซึ่งมีอยู่ 19 ดวง คือ อุเบกขาสันตีรณจิต (2 ดวง) มหาวิบากจิต (8 ดวง) และมหัคตวิบากจิต (9 ดวง) ภวังคจิตนี้สามารถรับอารมณ์ได้เช่นกัน แต่เป็นอารมณ์เก่าหรืออดีตอารมณ์ที่รับมาจากภพก่อน ...คือ..อารมณ์ที่เรียกว่า กรรมอารมณ์ ..กรรมนิมิตอารมณ์ ...คตินิมิตอารมณ์ ..อย่างใดอย่างหนึ่งในสามอารมณ์นี้

โดย น้องกิ๊ฟ [26 มิ.ย. 2545 , 22:57:33 น.] ( IP = 202.183.178.192 : : )

สลักธรรม 3 ขอย้อนกลับไปที่จิตดวงแรกในภพชาตินั้นๆก่อนนะคะ เมื่อปฏิสนธิจิตเกิดขึ้นแล้ว จิตที่เกิดขึ้นดวงต่อมาเรียกว่า ปฐมภวังค์ ..และปฐมภวังค์นี้แหละค่ะคือภวังคจิตดวงแรกในภพชาตินั้น...(ตรงนี้ก็ยังไม่มีใครมานอนหลับด้วยนะคะ จึงเป็นคำตอบที่ (1) ว่า นอกเวลาการนอนหลับก็มีภวังคจิตได้) ตามที่ศึกษามาท่านบอกไว้ว่า ปฐมภวังค์อันเป็นภวังคจิตดวงแรกจะรับอดีตอารมณ์ (กรรมอารมณ์ หรือกรรมนิมิตอารมณ์ หรือคตินิมิตอารมณ์)นั้นสืบต่อมาจากปฏิสนธิวิญญาณ และก็จะมีภวังคจิตเกิดขึ้นต่อมาทำหน้าที่รับอารมณ์นั้นเรื่อยไปจนกว่าจะมีอารมณ์ใหม่ในปัจจุบันชาติมากระทบให้เกิดหวั่นไหว เมื่อเกิดหวั่นไหวแล้วก็จะมีจิตเกิดขึ้นมาทำหน้าที่รับอารมณ์ใหม่นั้นตามลำดับไป ซึ่งขณะที่มีจิตเกิดขึ้นมารับอารมณ์ใหม่ในปัจจุบันชาตินั้นเรียกการทำงานของจิตตรงนี้ว่า "ขึ้นสู่วิถี"

โดย น้องกิ๊ฟ [26 มิ.ย. 2545 , 23:11:28 น.] ( IP = 202.183.178.192 : : )

สลักธรรม 4 เพื่อความชัดเจนของการขึ้นสู่วิถี ขอยกตัวอย่างของวิถีทางปัญจทวาร ดังนี้ ได้มีการอธิบายไว้ว่า เมื่อภวังจิตเกิดสืบต่อมาเรื่อยๆ จนกระทั่งมีอารมณ์ใหม่ในปัจจุบันชาติมากระทบ ภวังจิตดวงที่กระทบกับอารมณ์ใหม่ในปัจจุบันชาตินั้น เรียกว่า "อดีตภวังค์"....ซึ่งก็คือภวังคจิตอีกนั่นแหละค่ะ แต่เมื่อมาถูกกระทำเช่นนี้ก็จะมีความแปลกแตกต่างจากภวังคจิตธรรมดานิดนึง แต่ยังรับอารมณ์เก่าอยู่จึงได้ชื่อว่าอดีตภวังค์ ภวังคจิตที่เกิดต่อจากอดีตภวังค์ เรียกว่า "ภวังคจลนะ" เพราะเริ่มจะสั่นสะเทือนมากขึ้น แต่ก็ยังรับอารมณ์เก่าอยู่ ...และภวังคจิตดวงต่อมาก็คือ ภวังคุปัจเฉทะ เป็นภวังคจิตที่เริ่มคลายจากอารมณ์เก่าได้มากขึ้น และคลายได้จนหมดสิ้นที่ภังคขณะของตนเองพอดี ทำให้จิตดวงต่อมารับอารมณ์ใหม่ได้ทันทีที่"อุปาทักขณะ"

โดย น้องกิ๊ฟ [26 มิ.ย. 2545 , 23:24:15 น.] ( IP = 202.183.178.192 : : )

สลักธรรม 5 สมมุติว่าวิถีทางปัญจทวารนั้นเป็นประเภทอติมหันตารมณ์นะคะ เช่น มีการ"เห็น"เกิดขึ้น ...เมื่อภวังคุปัจเฉทะคลายจากอดีตอารมณ์พร้อมกับสิ้นสุดขณะจิตของตนเองลงไปแล้ว จิตที่เกิดขึ้นดวงต่อมาเรียกว่า "ปัญจทวาราวัชชนะ" ทำหน้าที่รับอารมณ์ใหม่อย่างเต็มตัว เมื่อรับแล้ว "จักขุวิญญาณ" ก็เกิดขึ้นต่อมาเพื่อรับรูปารมณ์ที่มากระทบ แล้วก็ส่งต่อกิจการงานให้ สัมปฏิจจฉันนะ - สันตีรณะ- โวฏฐัพพนะ- ชวนะ และตทารัมพนะ ทำหน้าที่ของตนๆ เมื่อสิ้นสุดตทารัมพนจิตแล้ว ก็เป็นการสิ้นสุดวิถีการรับอารมณ์ใหม่ จิตที่เกิดขึ้นดวงต่อมาก็คือ ภวังคจิตมารับอารมณ์เก่าต่อไป คำตอบที่ (2) และเป็นคำตอบสุดท้ายก็คือ ในการรับอารมณ์ใหม่แต่ละครั้งนั้น เช่นการเห็น จิตจะต้องทำงานมากมายหลายแสนหลายล้านวิถี กว่าจะรู้ชัดเจนว่าสิ่งที่เห็นนั้นคืออะไร ..และในลำดับแรกและท้ายของวิถีก็จะมีภวังคจิตเกิดขึ้นเสมอ และก็มิได้เกิดในเวลาหลับด้วยนะคะ...กว่าจะดูภาพยนตร์จบสักเรื่องหนึ่ง หรือฟังเพลงจบสักเพลงหนึ่ง ..วิถีจิตเกิดขึ้นและก็จบลงไปมากมายค่ะ

โดย น้องกิ๊ฟ [26 มิ.ย. 2545 , 23:45:49 น.] ( IP = 203.149.32.66 : : )

สลักธรรม 6 ขอบคุณมากนะคะ ที่มาเปิดโอกาสให้ทบทวนความรู้

โดย น้องกิ๊ฟ....นามะ [26 มิ.ย. 2545 , 23:56:47 น.] ( IP = 203.149.32.66 : : )

สลักธรรม 7 ถูกใจพี่เณรที่สุดเลยจ๊ะ..น้องกิ้ฟ..ที่ได้ตอบคำถามให้ความรู้อันเป็นแสงสว่าง..คือ..ปัญญา..พี่เณรขออนุโมทนากับน้องกิ้ฟด้วยกั้บ ไชโย..เก่งจังเลย

โดย พี่เณรชิต [27 มิ.ย. 2545 , 00:20:47 น.] ( IP = 203.170.150.9 : : )

สลักธรรม 8 ขออนุโมทนากับคุณกิ๊ฟด้วยครับ เก่งจังเลยสามารถยกองค์ธรรมเรื่องวิถีจิตมาประกอบการตอบคำถาม พระอภิธรรมจะเฟื่องฟูอีกแน่ ไชโย...ไชโย...ไชโย

โดย เฉลิมศักดิ์ [27 มิ.ย. 2545 , 04:32:50 น.] ( IP = 203.113.81.169 : : )

สลักธรรม 9 ขออนุโมทนากับน้องกิ๊ฟเป็นอย่างมากสำหรับธรรมะเกี่ยวกับเรื่องวิถีจิต ทำให้เข้าใจในเรื่องนี้ดีขึ้น และขอแสดงความยินดีกับท่านอาจารย์ค่ะที่มีลูกศิษย์ที่ขยันและเก่ง ชื่นใจแทนท่านอาจารย์จังเลยค่ะ

โดย พี่แหยค่ะ [27 มิ.ย. 2545 , 09:28:22 น.] ( IP = 203.148.162.224 : : 10.199.199.95 )

สลักธรรม 10 ขออนุโมทนากับน้องกิ๊ฟมากค่ะ ทำให้ผู้อ่านได้รับความเข้าใจชัดเจนขึ้นมากเลย เขียนได้เข้าใจง่าย และสนุกดีด้วย ดีจัง ดีจัง น้องกิ๊ฟเขียนบ่อยๆ นะคะ

โดย กมลชนก [27 มิ.ย. 2545 , 14:25:31 น.] ( IP = 202.28.169.165 : : unknown )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด