คุณภาพคน ? (๒)

---

คุณภาพคน ? ลักษณะสำคัญของสิ่งทั้งหลาย โดย ธรรมโฆษ ตอนที่ผ่านมา คุณภาพที่แท้จริงอยู่ที่ใจ เป็นอันว่าคุณภาพของคนแสดงตนออกมาทางกาย วาจา แต่กาย วาจาก็เป็นแต่เพียงเครื่องมือแสดงคุณภาพเท่านั้น ยังไม่ใช่ที่อยู่ของคุณภาพอย่างแท้จริง ที่อยู่ของคุณภาพที่แท้จริงนั้นอยู่ที่จิตใจ มโนปุพพังคมา มีใจไปก่อน เราจะไปไหน ใจไปก่อนแล้ว เช่นจะไปอยุธยา ตัวยังอยู่ที่กรุงเทพฯ แต่ใจกลับไปกลับมาแล้ว ไม่รู้กี่เที่ยว หรือว่าตั้งใจจะทำอะไรสักอย่าง ใจทำสำเร็จก่อนแล้ว มโนเสฏฐา มีใจเป็นใหญ่ เป็นหัวหน้า เป็นผู้นำ สังคมมนุษย์สำคัญอยู่ที่ผู้นำ ถ้าผู้นำดีคนตามก็ดีด้วย ถ้าผู้นำไม่ดี แม้จะโฆษณาปาวๆ ให้ผู้ตามดีก็ดีไม่ได้ เหมือนคนผอมกะหร่อง เหลือแต่หนังหุ้มกระดูก จะไปโฆษณาขายยาอ้วน ใครจะเชื่อ ในตัวคนเราแต่ละคน จิตใจเป็นผู้นำ ถ้ามีจิตใจดี เขาก็นำเราไปสู่ความสุขความเจริญ ถ้าใจไม่ดี เขาก็นำเราไปสู่ความชั่วความทุกข์ มโนมยา สำเร็จเพราะใจ งานทั้งหลายไม่ว่าจะยากง่ายอย่างไร ถ้าใจเอาแล้วสำเร็จทั้งนั้น แต่ถ้าใจไม่เอาแล้ว แม้จะเป็นงานง่ายๆ ก็ไม่สำเร็จ ฉะนั้น ใจจึงเป็นที่อยู่แห่งคุณภาพของคน คุณภาพต่างๆ ของจิตใจ จิตใจของคนเรานั้น เดิมทีเดียว ท่านว่าเป็นธรรมชาติผ่องใส (ปภสฺสรมิทํ ภิกฺขเว จิตฺตํ) ต่อมาถูกความชั่วร้ายต่างๆ เข้ามาแทรก จึงเศร้าหมองไป (อาคนฺตุเกหิ อุปกิเลเสหิ อุปกิลิฏฐํ) ใจเดิมเปรียบเหมือนผ้าขาว ความชั่วร้ายทั้งหลายเปรียบเหมือนสีต่างๆ ที่มาย้อม ทำให้ผ้าเป็นสีต่างๆ ไป ถ้าจะแยกคุณภาพของจิตใจก็จะได้ดังนี้ ใจ บวกกับ ความร้าย กลายเป็น ใจร้าย = คนใจร้าย ใจ บวกกับ ความดี กลายเป็น ใจดี = คนใจดี ใจ บวกกับ ความแคบ กลายเป็น ใจแคบ = คนใจแคบ ใจ บวกกับ ความกว้าง กลายเป็น ใจกว้าง = คนใจกว้าง ใจ บวกกับ ความแข็ง กลายเป็น ใจแข็ง = คนใจแข็ง ใจ บวกกับ ความอ่อน กลายเป็น ใจอ่อน = คนใจอ่อน ใจ บวกกับ ความร้อน กลายเป็น ใจร้อน = คนใจร้อน ใจ บวกกับ ความเย็น กลายเป็น ใจเย็น = คนใจเย็น ใจ บวกกับ ความสูง กลายเป็น ใจสูง = คนใจสูง ใจ บวกกับ ความต่ำ กลายเป็น ใจต่ำ = คนใจต่ำ ใจ บวกกับ ความดำ กลายเป็น ใจดำ = คนใจดำ ใจ บวกกับ ความขาว กลายเป็น ใจขาว = คนใจขาว ใจ บวกกับ ความจืด กลายเป็น ใจจืด = คนใจจืด (ยังไม่มีคำคู่กับใจจืดที่ใช้กันทั่วไป คำว่า “เค็ม” เป็นคู่กับจืด แต่ไม่มีใครเรียกว่า “ใจเค็ม”) บางทีก็เอาจิตใจไปเปรียบเทียบกับคนหรือสัตว์ เช่น ใจ บวกกับ ความเป็นพระ เรียกว่า ใจพระ = คนใจพระ ใจ บวกกับ ความเป็นยักษ์ เรียกว่า ใจยักษ์ = คนใจยักษ์ ใจ บวกกับ ความเป็นสัตว์ เรียกว่า ใจสัตว์ = คนใจสัตว์ ใจ บวกกับ ความเป็นเสือ เรียกว่า ใจเสือ = คนใจเสือ ใจ บวกกับ ความเป็นปลาซิว เรียกว่า ใจปลาซิว = คนใจปลาซิว เมื่อกล่าวโดยย่อ โดยคุณภาพใจมีเพียง ๒ เท่านั้น คือใจที่มีคุณภาพดีและคุณภาพไม่ดี ใจดี ใจกว้าง ใจเย็น ใจสูง ใจขาว ใจพระ เหล่านี้เป็นใจชนิดที่ดี ใจร้าย ใจแคบ ใจร้อน ใจดำ ใจจืดใจโหด ใจสัตว์ ใจเสือ เหล่านี้เป็นใจชนิดที่ไม่ดี

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [22 พ.ค. 2552 , 08:03:12 น.] ( IP = 58.9.146.245 : : )

สลักธรรม 1 จะบรรยายคุณภาพของใจสัก ๒ – ๓ ชนิด พอเป็นเครื่องประดับความรู้เอาเฉพาะที่สำคัญ ดังต่อไปนี้ “ใจคับแคบ” ก่อนอื่นจะพูดถึงใจแคบ ใจแคบจัดเป็นใจที่มีคุณภาพต่ำ ผู้มีใจแคบเป็นคนที่น่าเกลียดที่สุด เป็นคนเห็นแก่ตัวจัด ทำอะไร พูดอะไร มุ่งหาผลประโยชน์แก่ตนเท่านั้น คนพวกนี้ไม่ยอมให้ความร่วมมือในงานเพื่อสาธารณประโยชน์ใดๆ ถ้ามีการเรียกร้องให้เสียสละเพื่อส่วนรวม เช่น สร้างโรงเรียน โรงพยาบาล สะพาน ถนนหนทางเป็นต้น พวกนี้จะไม่ยอมสละเป็นอันขาด นอกจากเห็นว่ามีทาง ที่ตนจะได้ผลประโยชน์ตอบแทนจากสิ่งนั้นๆ สังคมหรือชุมชนใดมีคนประเภทนี้มาก ชุมนุมชนนั้นยากที่จะเจริญก้าวหน้าไปได้ ชุมนุมชนเปรียบเหมือนเรือที่แล่นไปในน้ำ คนในเรือทุกคนต้องช่วยกันแจวช่วยกันพาย จึงจะไปถึงจุดหมายปลายทางได้รวดเร็ว ถ้าคนในเรือทอดธุระเสีย เข้าทำนอง “มือไม่พาย” มีคนพายเพียงคนสองคน เรือก็แล่นไปได้ช้า พวกคนใจแคบเห็นแก่ตัว จึงเป็นพวกถ่วงความเจริญอย่างแท้จริง บางคนเห็นแก่ตัวจัดยิ่งกว่านั้น ไม่เพียงแต่ไม่ทำประโยชน์แก่ส่วนรวมเท่านั้น ยังทำลายประโยชน์ของส่วนรวมอีกด้วย พวกที่เปิดวิทยุดังๆ โดยไม่คำนึงถึงว่า คนอื่นจะหนวกหูหรือไม่ก็ดี พวกที่ลักตัดสายไฟ งัดท่อน้ำ ไปเป็นประโยชน์ส่วนตัวก็ดี จัดเข้าในประเภทเห็นแก่ตัว จัดพวกนี้เท่ากับมือไม่พายแล้วยังเอาตีนราน้ำอีก เท่ากับช่วยกันเจาะรูตามข้างๆ เรือให้น้ำทะลักเข้า ในไม่ช้าเรือก็จะจมลง ชุมนุมชนใดมีคนประเภทนี้มาก ชุมนุมชนนั้นมีแต่จะประสบความเสื่อมโทรม ถึงกับล้มละลายไปในที่สุด

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [22 พ.ค. 2552 , 08:11:10 น.] ( IP = 58.9.146.245 : : )

สลักธรรม 2 “คนใจกว้าง” ส่วนคนใจกว้างมีลักษณะตรงกันข้าม คือ มีใจกว้างขวาง เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่เห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวมมากกว่าส่วนตัว สังคมใดมีคนประเภทนี้มาก สังคมนั้นย่อมเจริญรุดหน้าและมีแต่ความสงบสุข มีผู้ไปดูงานต่างประเทศแล้วกลับมาเล่าให้ฟังว่า ในประเทศสวิตเซอร์แลนด์พลเมืองของเขารู้สึกว่าเห็นแก่ส่วนรวมมาก เขาจะทำจะพูดอะไร โดยที่สุดแม้แต่จะทิ้งเศษกระดาษ ก้นบุหรี่หรือบ้วนน้ำลาย จะต้องคิดอย่างรอบคอบเสียก่อนว่า การกระทำของเขานั้นจะนำความเดือดร้อนมาให้คนอื่นหรือไม่ ถ้าเห็นว่าเป็นความเดือดร้อนแก่คนอื่น เขาจะไม่ทำเป็นอันขาด แม้แต่เศษกระดาษก็ต้องเก็บใส่กระเป๋าไปทิ้งนอกเมืองหรือที่สำหรับทิ้ง การทำเช่นนี้ทำให้บ้านเมืองถนนหนทางเขาดูสะอาดสวยงามดี เขาช่วยกันรักษาสมบัติ สาธารณะดีเป็นพิเศษ แม้แต่ดอกไม้ดอกเดียวในสวนสาธารณะ คนเข้าชมวันละพันๆ แต่หาใครจะแตะต้องไม่มี เพราะคิดว่า ถ้าเขาทำให้เสียหายแล้ว คนอื่นจะไม่มีโอกาสได้ดูได้ชมด้วย ของเล็กน้อยบางอย่างวางขายได้โดยไม่ต้องมีคนเฝ้าคนซื้อดูราคาแล้วจ่ายสตางค์เอาใส่ที่เก็บไว้ ถือเอาของไป ตอนเย็นเจ้าของก็มาเอาสตางค์ไป โดยไม่มีเสียหาย ถ้าเราไปลืมสิ่งของไว้ที่ใดที่หนึ่ง วันหลังอาจจะไปรับเอาได้ที่สถานีตำรวจ ถึงจะไม่มีใครเก็บไปมอบไว้ที่ตำรวจ ของนั้นก็ไม่หาย คงอยู่ที่เดิมนั่นเอง เพราะคนของเขามีใจกว้างขวางเห็นแก่ประโยชน์ส่วนรวม ไม่กล้าทำสิ่งที่จะเบียดเบียนผู้อื่นนี้เอง สังคมของเขาจึงสงบสุข ไม่มีคดีอาชญากรรมต่างๆ ปรากฏว่าในเวลาที่ข้าราชการไปดูงานคราวนั้น ทั่วทั้งประเทศมีนักโทษเพียง ๒ คน เท่านั้น ศาลไม่มีคดีจะพิจารณา ต้องปิดไว้เป็นเวลาหลายๆ เดือน ส่วนเมืองไทยเรา ถ้าเทียบกับเขาแล้วก็ยังห่างไกลกันนัก พลเมืองของเราชอบทิ้งขยะ บ้วนน้ำหมากขากเสลดไม่เลือกที่ ถือความสะดวกของตนเป็นใหญ่ บางแห่งมีป้ายเทศบาลปักไว้ว่า ห้ามเทขยะมูลฝอย แต่ป้ายก็ไม่ค่อยมีความศักดิ์สิทธิ์ จนบางแห่งป้ายถูกขยะท่วมเสียแทบมองไม่เห็น เกี่ยวกับการรักษาสมบัติสาธารณะ เราก็ยังแพ้เขา อย่าว่าแต่ดอกไม้ดอกเดียวในสวนสาธารณะเลย แม้แต่ลิงอยู่ในกรงแท้ๆ ก็ถูกแหย่จนหาความสุขไม่ได้ เกี่ยวกับการขายของโดยไม่มีคนเฝ้า ก็ดูเหมือนเคยทำมาคราวหนึ่ง แต่ทำได้ไม่นานก็ต้องเลิก เพราะปรากฏว่าขายดีจนเกลี้ยงร้าน แต่ไม่ได้สตางค์เลย สิ่งของนั้นอย่าว่าแต่จะไปลืมไว้ตามถนนเลย แม้แต่อยู่ในห้องก็ยังถูกงัด สังคมของเรายังเต็มไปด้วยคนใจแคบเช่นนี้ จึงเต็มไปด้วยความยุ่งยากลำบาก การละเมิดศีลธรรม อาชญากรรมต่างๆ นักโทษของเราเพิ่มปริมาณมากขึ้นทุกที จนต้องขยายกิจการเรือนจำออกไปเรื่อยๆ ฉะนั้นการที่จะสร้างที่ใดที่หนึ่งให้เป็นสวรรค์นั้น ต้องสร้างคนให้เป็นเทวดาก่อน มิฉะนั้นสวรรค์จะกลายเป็นนรกไป ธรรมดาเทวดาต้องมีใจกว้าง เห็นแก่ประโยชน์ผู้อื่น ดูแต่ท้าวสักกเทวราชหรือพระอินทร์เถอะ ประวัติของท่านเต็มไปด้วยการทำประโยชน์แก่ผู้อื่น เมื่อยังเป็นมฆมาณพอยู่ในมนุษยโลก ท่านได้พาสหาย ๓๐ คน สร้างถนน สร้างศาลา สร้างบ่อน้ำและสวนสาธารณะ เมื่อตายไปเกิดเป็นพระอินทร์อยู่ในสวรรค์ก็แทบไม่มีเวลาพักผ่อน ประเดี๋ยว “ทิพยอาสน์เคยอ่อนแต่ก่อนมา กระด้างดังศิลาประหลาดใจ จะมีเหตุมั่นแม่นในแดนดิน อมรินทร์เร่งคิดสงสัย จึงสอดส่องทิพยเนตรดูเหตุภัย ก็แจงใจในนางรจนา” แล้วก็ลงมาช่วยพาไปอยู่สวรรค์ ไม่นานทิพยอาสน์เกิดแข็งกระด้างอีก ต้องลงมาช่วยอีก แทบไม่ได้พักผ่อน แต่เวลานี้ก็เห็นท่านเงียบไปเหมือนกัน หรือจะได้เกิดการรัฐประหารขึ้นในสวรรค์แล้วก็ไม่รู้

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [22 พ.ค. 2552 , 08:16:45 น.] ( IP = 58.9.146.245 : : )

สลักธรรม 3 วิธีสร้างนิสัยมีใจกว้าง ความเป็นผู้มีใจกว้างนั้นดีแน่ แต่การที่จะทำให้ใจกว้างนั้นยากพอสมควร ต้องขยายขอบเขตของจิตใจออกทีละน้อย เช่น แต่เดิมใจของเราจำกัดอยู่แต่โรงเรียนจ่า รักเฉพาะนักเรียนจ่าด้วยกัน ช่วยเฉพาะนักเรียนจ่า ก็ยังนับว่าใจแคบ ให้ขยายออกไปอีก หวังดี และช่วยเหลือโรงเรียนอื่นในกองทัพอากาศบ้าง เพราะยังไงๆ ก็อยู่ในกองทัพอากาศด้วยกัน ถ้าใจของเราจำกัดอยู่แค่กองทัพอากาศ รักทหารอากาศ ช่วยเหลือเฉพาะทหารอากาศ ก็ยังนับว่าแคบ ให้ขยายความรัก ความหวังดี และความร่วมมือช่วยเหลือไปยังทหารบก ทหารเรือ และตำรวจบ้าง ถือเสียว่าเป็นพวกป้องกันเอกราชอธิปไตยของชาติด้วยกัน ถ้าใจยังจำกัดอยู่แค่ทหารตำรวจด้วยกันก็ยังนับว่าแคบ ควรขยายไปยังพลเรือนทั้งหมดด้วย ถือเสียว่าเป็นคนไทยด้วยกัน ถ้าพอจะทำได้ ก็ควรจะขยายขอบเขตความรัก ความหวังดีไปยังคนชาติอื่นๆ ด้วยทั่วโลก ถือเสียว่าถึงยังไงๆ ก็เป็นสัตว์โลกด้วยกัน ต่างรักชีวิตไม่คิดอยากตาย ปรารถนาความสุขสบาย เกลียดหน่ายต่อทุกข์เช่นเดียวกัน ถ้าคิดได้อย่างนี้ การถือสีถือผิว ถือพวกถือเหล่าจะไม่มี การยกพวกเข้าตะลุมบอนกันจะไม่มี สังคมจะสงบสุข พระพุทธเจ้าทรงเป็นตัวอย่างอันดีของผู้มีใจกว้าง ขอบเขตความเมตตากรุณาของพระองค์ ครอบทั่วทั้งจักรวาล พระองค์มีพระทัยเสมอเหมือนกันหมดในสัตว์ทั้งปวง วธเกในนายขมังธนูที่จะสังหารพระองค์ด้วยธนูก็ดี เทวดาทตฺตมฺหิในพระเทวทัต ผู้กลิ้งก้อนหินจะให้ทับพระองค์ก็ดี โจรองคุลิมาลเก ในมหาโจรองคุลิมาลก์ผู้ไล่สังหารพระองค์ก็ดี ธนปาเลในช้างธนบาล ที่เขาปล่อยมาหมายจะให้เข่นฆ่าพระองค์ก็ดี ราหุเลจ ในพระราหุล พุทธชิโนรสก็ตาม สพฺพตฺถ สมมานโส พระพุทธองค์มีพระทัยเสมอเหมือนกันหมด ไม่รักคนนั้นออกคนนี้ ฯ.

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [22 พ.ค. 2552 , 08:22:50 น.] ( IP = 58.9.146.245 : : )

สลักธรรม 4 กราบขอบพระคุณและอนุโมทนาค่ะ

โดย น้องกิ๊ฟ [22 พ.ค. 2552 , 18:41:43 น.] ( IP = 58.9.103.207 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด