สสปัณฑิตชาดก

---

สสปัณฑิตชาดก ว่าด้วย ผู้สละชีวิตเป็นทาน ในนครสาวัตถี มีกฎุมพีคนหนึ่งตระเตรียมการถวายบริขารทุกอย่างแก่ภิกษุสงฆ์มีพระพุทธเจ้าเป็นประธาน จึงให้สร้างมณฑปที่ประตูเรือนแล้วนิมนต์ภิกษุสงฆ์มีพระพุทธเจ้าเป็นประธานให้นั่งบนบวรอาสน์ในมณฑปที่ได้จัดแจงไว้ดีแล้ว ถวายทานอันประณีตมีรสเลิศต่างๆ แล้วนิมนต์ฉันอีกตลอด ๗ วัน ในวันที่ ๗ นั้นกฎุมพีได้ถวายบริขารทั้งปวงแก่ภิกษุ ๕๐๐ มีพระพุทธเจ้าเป็นประธาน เมื่อเวลาเสร็จภัตกิจแล้วพระศาสดาทรงอนุโมทนาตรัสว่า ดูก่อนอุบาสก ควรที่ท่านจะกระทำปีติโสมนัส ก็ชื่อว่า ทานนี้เป็นวงศ์ของโบราณกบัณฑิตทั้งหลาย ด้วยว่าโบราณกบัณฑิตทั้งหลายได้บริจาคชีวิตแก่เหล่ายาจกผู้มาถึงเฉพาะหน้าแม้ชีวิตของตนก็ได้ให้แล้ว เมื่อกฎุมพีนั้นทูลอาราธนาแล้วจึงทรงนำเอาเรื่องในอดีตมาเล่าว่า ในอดีตกาล.. เมื่อพระเจ้าพรหมทัตครองราชสมบัติอยู่ในนครพาราณสี พระโพธิสัตว์บังเกิดในกำเนิดกระต่ายอยู่ในป่า ในป่านั้นได้มีเชิงเขา แม่น้ำและปัจจันตคามมารวมกันแห่งเดียว และมีสัตว์อื่นอีก ๓ ตัว คือ ลิง สุนัขจิ้งจอก และนากเป็นสหายของกระต่าย สัตว์ทั้ง ๔ นั้นเป็นบัณฑิตอยู่รวมกัน มีปกติที่ถือเอาเหยื่อในที่เป็นที่โคจรของตนๆ แล้วมารวมกลุ่มกันในเวลาเย็น สสบัณฑิต ได้แสดงธรรมโดยการโอวาทแก่สัตว์ทั้ง ๓ ว่า พึงให้ทาน พึงรักษาศีล พึงกระทำอุโบสถกรรม เมื่อสัตว์ทั้ง ๓ นั้นรับโอวาทของสสบัณฑิตแล้วก็พากันเข้าไปยังพุ่มไม้อันเป็นที่อยู่อาศัยของตน กาลเวลาได้ล่วงไปด้วยพฤติกรรมเช่นนี้ จนกระทั่งวันหนึ่งพระโพธิสัตว์มองดูอากาศเห็นดวงจันทร์ก็รู้ว่าพรุ่งนี้เป็นวันอุโบสถ จึงกล่าวกับสัตว์ทั้ง ๓ ว่า "พรุ่งนี้เป็นวันอุโบสถ ท่านทั้ง ๓ จงสมาทานศีล รักษาอุโบสถ ทานที่ผู้ตั้งอยู่ในศีลแล้วให้ ย่อมมีผลมาก เพราะฉะนั้น เมื่อยาจกมาถึงเข้า ท่านทั้งหลายพึงให้รสอาหารที่ควรกิน แล้วจึงค่อยกิน" สัตว์ทั้ง ๓ นั้นรับคำแล้วก็พากันไปอยู่ในที่อันเป็นที่อยู่ของตน

โดย ศาลาธรรม [15 มิ.ย. 2552 , 11:25:34 น.] ( IP = 125.27.178.136 : : )

สลักธรรม 1 วันรุ่งขึ้น นาก คิดว่าเราจักแสวงหาเหยื่อแต่เช้าตรู่ จึงไปยังฝั่งแม่น้ำคงคา ครั้งนั้น มีพรานเบ็ดคนหนึ่งตกปลาตะเพียนได้ ๗ ตัว ได้เอาเถาวัลย์ร้อยปลาไว้และคุ้ยทรายกลบปลาไว้ก่อนที่ฝั่งแม่น้ำคงคา เพราะจะข้ามไปจับปลาที่ด้านใต้ของแม่น้ำ เมื่อนากสูดได้กลิ่นปลา จึงคุ้ยทรายแล้วนำปลาขึ้นมาแต่ก็คิดว่า เจ้าของของสิ่งนี้มีอยู่หรือไม่หนอ จึงประกาศถามขึ้น ๓ ครั้ง เมื่อไม่เห็นเจ้าของมาปรากฏกายก็เลยคาบปลายเถาวัลย์ที่ร้อยปลาไว้นำไปเก็บไว้ในพุ่มไม้อันเป็นที่อยู่ของตน คิดว่า เราจักกินเมื่อถึงเวลา จากนั้นก็นอนนึกถึงศีลของตนอยู่ ฝ่ายสุนัขจิ้งจอกออกเที่ยวแสวงหาเหยื่อได้เห็นเนื้อย่าง ๒ ไม้ เหี้ย ๑ ตัว และหม้อนมส้ม ๑ หม้อ อยู่ในกระท่อมของคนเฝ้านาคนหนึ่ง จึงคิดว่า เจ้าของของสิ่งนี้มีอยู่หรือไม่หนอ จึงร้องประกาศขึ้น ๓ ครั้ง ครั้นไม่เห็นเจ้าของ จึงสอดเชือกสำหรับหิ้วหม้อนมส้มไว้ที่คอ เอาปากคาบเนื้อย่างและเหี้ย นำไปเก็บไว้ในพุ่มไม้เป็นที่นอนของตน คิดว่า จักกินเมื่อถึงเวลา จากนั้นก็นอนนึกถึงศีลของตนอยู่ ฝ่ายลิงเข้าไปยังไพรสณฑ์ นำพวงมะม่วงมาเก็บไว้ในพุ่มไม้เป็นที่อยู่ของตน คิดว่า จักกินเมื่อถึงเวลา จากนั้นก็นอนนึกถึงศีลของตน ส่วนพระโพธิสัตว์คิดว่า พอถึงเวลาจักออกไปกินหญ้าแพรก จึงนอนอยู่ในพุ่มไม้เป็นที่อยู่ของตนนั่นแหละ คิดอยู่ว่า เราไม่อาจให้หญ้าแก่พวกยาจกผู้มายังสำนักของเรา แม้งาและข้าวสารของเราก็ไม่มี ถ้ายาจกจักมายังสำนักของเราไซร้ เราจักให้เนื้อในร่างกายของเรา ด้วยเดชแห่งศีลของพระโพธิสัตว์นั้น ภพของท้าวสักกะได้แสดงอาการเร่าร้อน ( ภพของท้าวสักกะจะร้อนได้ก็เพราะท้าวสักกะสิ้นอายุหรือสิ้นบุญ หรือเมื่อสัตว์อื่นผู้มีอานุภาพมากปรารถนาสถานที่นั้น หรือด้วยเดชแห่งศีลของสมณพราหมณ์ผู้ตั้งอยู่ในธรรม)

โดย ศาลาธรรม [15 มิ.ย. 2552 , 11:25:59 น.] ( IP = 125.27.178.136 : : )

สลักธรรม 2 ในกาลนั้น ภพของท้าวสักกะได้เร่าร้อนเพราะเดชแห่งศีล และเมื่อท้าวสักกะได้ทราบเหตุนั้นแล้ว จึงทรงดำริว่า เราจักทดลองพระยากระต่ายดู โดยครั้งแรก ได้แปลงเพศเป็นพราหมณ์เสด็จไปยังที่อยู่ของนาก นากกล่าวว่า "พราหมณ์ ท่านมาเพื่อต้องการอะไร? " ท้าวสักกะตรัสว่า "ท่านบัณฑิต ถ้าข้าพเจ้าได้อาหารบางอย่างแล้ว ก็จะเป็นผู้รักษาอุโบสถกระทำสมณธรรม" นากนั้นกล่าวว่า " ดีละ ข้าพเจ้าจักให้อาหารแก่ท่าน ข้าพเจ้ามีปลาตะเพียนอยู่ ๗ ตัวซึ่งนายพรานเบ็ดตกขึ้นจากน้ำแล้วนำมาเก็บไว้บนบก ดูก่อนพราหมณ์ ข้าพเจ้ามีสิ่งนี้อยู่ ท่านจงบริโภคสิ่งนี้ แล้วอยู่ในป่าเถิด"

โดย ศาลาธรรม [15 มิ.ย. 2552 , 11:26:17 น.] ( IP = 125.27.178.136 : : )

สลักธรรม 3 ต่อจากนั้นท้าวสักกะได้ไปยังที่อยู่ของสุนัขจิ้งจอก... สุนัขจิ้งจอกกล่าวว่า "ท่านยืนอยู่ เพื่อต้องการอะไร? " ท้าวสักกะตรัสว่า "ท่านบัณฑิต ถ้าข้าพเจ้าได้อาหารบางอย่างแล้ว ก็จะเป็นผู้รักษาอุโบสถกระทำสมณธรรม" สุนัขจิ้งจอกกล่าวว่า "ดีละ ข้าพเจ้าจักให้อาหารแก่ท่าน ข้าพเจ้านำอาหารของคนรักษานามาเก็บไว้ คือเนื้อย่าง ๒ ไม้ เหี้ย ๑ ตัว นมส้ม ๑ หม้อ ดูก่อนพราหมณ์ ข้าพเจ้ามีอาหารสิ่งนี้อยู่ ท่านจงบริโภคอาหารสิ่งนี้ แล้วเจริญสมณธรรมอยู่ในป่าเถิด"

โดย ศาลาธรรม [15 มิ.ย. 2552 , 11:26:37 น.] ( IP = 125.27.178.136 : : )

สลักธรรม 4 ต่อจากนั้นท้าวสักกะได้ไปยังที่อยู่ของลิง... ลิงกล่าวว่า "ท่านยืนอยู่ เพื่อต้องการอะไร?" ท้าวสักกะตรัสว่า "ท่านบัณฑิต ถ้าข้าพเจ้าได้อาหารบางอย่างแล้ว ก็จะเป็นผู้รักษาอุโบสถกระทำสมณธรรม" ลิงกล่าวว่า "ดีละ ข้าพเจ้าจักให้ผลมะม่วงสุก น้ำเย็น และร่มเงาอันเย็นเป็นที่รื่นรมย์ใจ ดูก่อนพราหมณ์ ข้าพเจ้ามีอาหารอย่างนี้ ท่านจงบริโภคอาหารนี้ แล้วเจริญสมณธรรมอยู่ในป่าเถิด"

โดย ศาลาธรรม [15 มิ.ย. 2552 , 11:26:54 น.] ( IP = 125.27.178.136 : : )

สลักธรรม 5 ต่อจากนั้นท้าวสักกะได้ไปยังที่อยู่ของสสบัณฑิต... สสบัณฑิตกล่าวว่า "ท่านมาเพื่ออะไร? " ท้าวสักกะตรัสว่า "ท่านบัณฑิต ถ้าข้าพเจ้าได้อาหารบางอย่างแล้ว ก็จะเป็นผู้รักษาอุโบสถกระทำสมณธรรม" พระโพธิสัตว์ได้ฟังดังนั้นก็มีความชื่นชมโสมนัส กล่าวว่า "ดูก่อนพราหมณ์ ท่านมายังสำนักของเราเพื่อต้องการอาหาร เป็นสิ่งที่ท่านทำดีแล้ว แต่กระต่ายไม่มีงา ไม่มีถั่ว ไม่มีข้าวสาร วันนี้..ข้าพเจ้าจักให้ทานที่ยังไม่เคยให้ ในเมื่อท่านเป็นผู้มีศีลจักไม่ทำปาณาติบาต ท่านจงไปรวมไม้ฟืนนานาชนิดมาก่อถ่านไฟ เมื่อไฟติดดีแล้วจงมาบอกข้าพเจ้า ข้าพเจ้าจักเสียสละตนโดดลงในกลางถ่านไฟ เมื่อร่างกายของข้าพเจ้าสุกแล้ว ท่านพึงกินเนื้อแล้วกระทำสมณธรรมเถิด" ท้าวสักกะได้ทรงสดับถ้อยคำของสสบัณฑิตนั้นแล้วจึงเนรมิตกองถ่านเพลิงกองหนึ่งด้วยอานุภาพของตนแล้วจึงไปบอกพระโพธิสัตว์ พระโพธิสัตว์นั้นลุกขึ้นจากที่นอนหญ้าแพรกของตน เดินไปที่กองถ่านเพลิงคิดว่า ถ้าสัตว์เล็กๆ ในระหว่างขนของเรามีอยู่ สัตว์เหล่านั้นอย่าตายด้วยเลย จึงสะบัดตัว ๓ ครั้ง แล้วกระโดดโลดเต้นมีใจเบิกบานที่จะได้บริจาคตน กระโดดลงในกองถ่านเพลิงเหมือนพระยาหงส์กระโดดลงในกอปทุมฉันนั้น แต่ไฟนั้นไม่อาจทำความร้อนแม้สักเท่าขุมขนในร่างกายของพระโพธิสัตว์ได้ กลับเป็นเสมือนได้เข้าไปในห้องหิมะ พระโพธิสัตว์จึงเรียกท้าวสักกะมากล่าวว่า "พราหมณ์ ไฟที่ท่านก่อไว้เย็นยิ่งนัก ไม่อาจทำความร้อน แม้สักเท่าขุมขนในร่างกายของข้าพเจ้า นี่อะไรกัน" ท้าวสักกะตรัสว่า "ท่านบัณฑิต เรามิใช่พราหมณ์ เราเป็นท้าวสักกะ มาเพื่อจะทดลองท่าน" พระโพธิสัตว์จึงบรรลือสีหนาทว่า "ข้าแต่ท้าวสักกะ พระองค์จงหยุดการทดลองเช่นนี้เถิด และในโลกนี้หากใครคิดจะทดลองข้าพระองค์ด้วยการทำทานแล้ว จะไม่ปรากฏเลยว่า ข้าพระองค์เป็นผู้ไม่ประสงค์จะให้ทาน"

โดย ศาลาธรรม [15 มิ.ย. 2552 , 11:27:16 น.] ( IP = 125.27.178.136 : : )

สลักธรรม 6 ลำดับนั้น ท้าวสักกะจึงตรัสกับพระโพธิสัตว์นั้นว่า "ดูก่อนสสบัณฑิต คุณของท่านจงปรากฎอยู่ตลอดกัปทั้งสิ้นเถิด" จากนั้นทรงบีบบรรพต ถือเอาอาการเหลวของบรรพตเขียนลักษณะของกระต่ายไว้ในดวงจันทร์ แล้วนำพระโพธิสัตว์มาให้นอนบนหลังหญ้าแพรกอ่อนในพุ่มไม้ป่านั้นแล้วได้เสด็จไปยังเทวโลก หลังจากนั้นบัณฑิตทั้ง ๔ ได้พร้อมเพรียงบันเทิงอยู่ พากันบำเพ็ญศีล รักษาอุโบสถกรรม แล้วไปตามยถากรรม. พระศาสดา ครั้นทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว จึงทรงประกาศสัจจะ ประชุมชาดก ในเวลาจบสัจจะ คฤหบดีผู้ถวายบริขารทุกอย่างดำรงอยู่ในโสดาปัตติผล นากในกาลนั้น ได้เป็น พระอานนท์ สุนัขจิ้งจอกได้เป็น พระโมคคัลลานะ ลิงได้เป็น พระสารีบุตร ท้าวสักกะได้เป็น พระอนุรุทธะ ส่วนสสบัณฑิตได้เป็น เราตถาคต ฉะนี้แล จบ สสบัณฑิตชาดก

โดย ศาลาธรรม [15 มิ.ย. 2552 , 11:27:57 น.] ( IP = 125.27.178.136 : : )

สลักธรรม 7 ขอบพระคุณ และ อนุโมทนาค่ะ

โดย พี่ดา [15 มิ.ย. 2552 , 17:36:07 น.] ( IP = 124.121.175.179 : : )

สลักธรรม 8 กราบอนุโมทนาค่ะ สาธุ สาธุ สาธุ

โดย abctoy - [16 มิ.ย. 2552 , 13:07:51 น.] ( IP = 203.172.175.9 : : 192.168.1.64 )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด