สีลวีมังสนชาดก

---

สีลวีมังสนชาดก ว่าด้วยผู้มีศีล พราหมณ์ผู้หนึ่งทำงานอยู่กับพระเจ้าโกศล เป็นผู้ถึงไตรสรณาคมน์ มีศีล ๕ ไม่ขาด ถึงฝั่งแห่งไตรเพท พระราชาจึงทรงยกย่องเขาอย่างยิ่ง แต่พราหมณ์นั้นคิดว่า ที่พระราชาทรงยกย่องเรายิ่งกว่าพราหมณ์อื่น ๆ ทรงเห็นเราเหมือนผู้ควรเคารพอย่างยิ่ง เพราะอาศัยชาติสมบัติ โคตรสมบัติ กุลสมบัติ ปเทสสมบัติและศิลปสมบัติของเรา หรือว่ ทรงอาศัยศีลสมบัติของเราแน่ เราจะทดสอบดู วันหนึ่งเมื่อพราหมณ์ออกจากที่เข้าเฝ้าแล้ว และก่อนที่จะกลับบ้านก็ได้หยิบเหรียญกษาปณ์ ๑ อันไปจากแผงของเหรัญญิกคนหนึ่งโดยมิได้บอกกล่าวเลย ส่วนเหรัญญิกนั้นเมื่อเห็นแล้วก็นิ่งเฉยอยู่มิได้พูดอะไรกับพราหมณ์เพราะความเคารพ วันรุ่งขึ้นพราหมณ์ก็หยิบไปอีกสองเหรียญ เหรัญญิกก็คงนิ่งเฉยเหมือนกัน พอในวันที่สาม พราหมณ์ก็คว้าไปจนเต็มกำมือ เหรัญญิกจึงได้พูดกับพราหมณ์ว่า "วันนี้ เป็นวันที่สามที่ท่านฉกชิงเอาทรัพย์สินของพระราชาไป" จากนั้นก็งตะโกนขึ้น ๓ ครั้งว่า เราจับโจรฉกชิงทรัพย์สินของพระราชาไว้ได้แล้ว ครั้งนั้น ชนทั้งหลายต่างวิ่งมาคนละทิศทาง มารุมพูดกับพราหมณ์ว่า ท่านแสร้งประพฤติเหมือนผู้มีศีลมานานจนป่านนี้ แล้วต่างก็ติเตียนพราหมณ์ก่อนที่จะจับมัดไปส่งตัวให้แก่พระราชา

โดย ศาลาธรรม [10 ก.ค. 2552 , 10:23:06 น.] ( IP = 125.27.176.72 : : )

สลักธรรม 1 พระราชาทรงร้อนพระทัย ตรัสว่า "ดูก่อนท่านพราหมณ์ เหตุไรเล่าท่านจึงทำกรรมของผู้ทุศีลเช่นนี้" แล้วตรัสต่อว่า "พวกเจ้า ไปเถิด จงลงพระราชอาญาแก่พราหมณ์" พราหมณ์กราบทูลว่า "ข้าแต่มหาราชเจ้า ข้าพระองค์มิใช่โจรดอก พระเจ้าข้า " พระราชารับสั่งถามว่า "เมื่อเป็นเช่นนั้น เหตุไรท่านจึงหยิบเหรียญกระษาปณ์ ไปจากแผงแห่งพระราชทรัพย์เล่า" พราหมณ์กราบทูลว่า "ขอเดชะ ที่ข้าพระองค์กระทำไปก็เพื่อจะทดลองว่า พระองค์ทรงยกย่องเพราะเหตุที่อาศัยชาติสมบัติ โคตรสมบัติ กุลสมบัติ ปเทสสมบัติและศิลปสมบัติของข้าพระองค์ หรือว่าทรงอาศัยศีลของข้าพระองค์กันแน่ บัดนี้ ข้าพระองค์ทรงทราบโดยแน่นอนแล้ว เพราะที่ทรงพระกรุณาโปรดให้ลงพระราชอาญาแก่ข้าพระองค์บัดนี้เป็นข้อเทียบได้ว่า ความยกย่องที่พระองค์ทรงทำแก่ข้าพระองค์นั้น อาศัยศีลอย่างเดียว มิได้ทรงกระทำเพราะอาศัยสมบัติมีชาติเป็นต้นเลย" แล้วพราหมณ์ได้กราบทูลต่อไปว่า "ข้าพระองค์นั้นได้ตกลงใจแล้วว่า ในโลกนี้ ศีลเท่านั้นสูงสุด ศีลเป็นประมุข ถ้าข้าพระองค์ยังดำรงตนอยู่ในเรือน บริโภคกิเลสอยู่ ก็จะไม่อาจกระทำให้สมควรแก่ศีลจนถึงที่สุดได้ วันนี้แหละข้าพระองค์จักไปสู่พระวิหารเชตวัน บรรพชาในสำนักพระศาสดา ได้โปรดทรงพระกรุณาพระราชทานการบรรพชาแก่ข้าพระองค์ด้วยเถิด พระเจ้าข้า"

โดย ศาลาธรรม [10 ก.ค. 2552 , 10:23:40 น.] ( IP = 125.27.176.72 : : )

สลักธรรม 2 ครั้นขอพระบรมราชานุญาตได้แล้ว พราหมณ์ก็ออกเดินมุ่งหน้าไปพระเชตวันมหาวิหาร แม้จะมีหมู่ญาติและพวกพ้องที่สนิทสนมพากันห้อมล้อมทัดทานก็ไม่อาจห้ามท่านไว้ได้ จึงพากันกลับไป ส่วนพราหมณ์ได้ไปสู่สำนักของพระศาสดาและทูลขอบรรพชา ครั้นได้บรรพชาและอุปสมบทแล้ว ก็ไม่ทอดทิ้งพระกรรมฐาน เจริญวิปัสสนาจนกระทั่งบรรลุพระอรหัตผล หลังจากนั้นก็เข้าเฝ้าพระบรมศาสดาและกราบทูลพยากรณ์พระอรหัตผลว่า "ข้าแต่พระองค์ผู้เจริญ บรรพชาของข้าพระองค์ถึงที่สุดแล้ว" อยู่มาวันหนึ่งพวกภิกษุที่มากประชุมกันในธรรมสภา ได้นั่งสนทนาถึงคุณของท่านว่า "ดูก่อนภิกษุ ทั้งหลาย พราหมณ์ผู้อุปัฏฐากพระเจ้าโกศล ได้ทำการทดลองศีลของตน แล้วกราบทูลลาพระราชาออกบรรพชา จนะกระทั่งดำรงอยู่ในพระอรหัตผลแล้ว" พระศาสดาเสด็จมาตรัสถามว่า "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย พวกเธอประชุมสนทนากันด้วยเรื่องอะไร ?" เมื่อภิกษุทั้งหลายกราบ ทูลให้ทรงทราบแล้ว ตรัสว่า "ดูก่อนภิกษุทั้งหลาย มิใช่แต่ในบัดนี้เท่านั้น ที่พราหมณ์ผู้นี้ทดลองศีลของตนแล้วบวช กระทำที่พึ่งแก่ตนได้ ถึงในกาลก่อนบัณฑิตทั้งหลาย ก็เคยทดลองศีลของตนแล้วบวช กระทำที่พึ่งแก่ตนมาแล้วเหมือนกัน" จากนั้นสมเด็จพระบรมศาสดาได้ทรงนำเอาเรื่องในอดีตมาเล่าว่า

โดย ศาลาธรรม [10 ก.ค. 2552 , 10:24:04 น.] ( IP = 125.27.176.72 : : )

สลักธรรม 3 ในอดีตกาล ครั้งพระเจ้าพรหมทัตเสวยราชสมบัติอยู่ในกรุงพาราณสี พระโพธิสัตว์ได้เป็นปุโรหิตของพระเจ้าพรหมทัต พระองค์นั้นเป็นผู้มีจิตใจน้อมไปในทาน มีศีลเป็นอัธยาศัย ถือศีล ๕ ไม่ขาด พระราชาทรงยกย่องท่านเหนือกว่าพราหมณ์ใดๆ และเหตุการณ์ต่างๆ ก็เป็นไปเช่นเดียวกับพราหมณ์ที่ต้องการทดลองศีลผู้นี้ เพียงแต่ต่างกันตรงที่ว่า เมื่อพระโพธิสัตว์ถูกเขามัดนำตัวไปสู่สำนักพระราชา พวกหมองู กำลังบังคับงูให้เล่นอยู่ที่ระหว่างถนน พากันจับงูที่หาง จับที่คอ เอางูพันคอ พระโพธิสัตว์เห็นพวกนั้นแล้วกล่าวว่า "พ่อคุณทั้งหลาย เจ้าอย่าจับงูนี้ที่หาง อย่าจับที่คอ อย่าเอาไปพันคอ เพราะงูนี้ กัดแล้ว ก็ต้องถึงสิ้นชีวิต" พวกหมองูกล่าวว่า "ท่านพราหมณ์ งูนี้มีศีลสมบูรณ์ด้วยมรรยาท มิใช่เป็นผู้ทุศีลอย่างเช่นท่าน ส่วนท่านสิ เป็นผู้หาอาจาระมิได้ เพราะความเป็นผู้ทุศีล ถูกหาว่าเป็นโจรฉกชิงพระราชทรัพย์ กำลังถูกมัดนำตัวไป" พราหมณ์พระโพธิสัตว์ได้คิดว่า "แม้พวกงูที่ไม่กัดใคร ไม่เบียดเบียนใคร ก็ได้ชื่อว่ามีศีลได้ จะป่วยกล่าวไปใยถึงพวกที่เป็นมนุษย์ในโลกนี้ ศีลเท่านั้น ที่ชื่อว่าสูงสุด สิ่งอื่นที่จะยิ่งไปกว่าศีลนั้นไม่มี"

โดย ศาลาธรรม [10 ก.ค. 2552 , 10:24:33 น.] ( IP = 125.27.176.72 : : )

สลักธรรม 4 ครั้นพราหมณ์พระโพธิสัตว์ถูกนำตัวไปให้พระราชาแล้ว พระราชาตรัสถามว่า "พ่อคุณ นี้เรื่องอะไรกัน ? " พวกราชบุรุษกราบทูลว่า "ขอเดชะโจรฉกชิงพระราชทรัพย์ พระเจ้าข้า " พระราชารับสั่งว่า "ถ้าเช่นนั้น พวกเจ้าจงกระทำตามพระราชอาญาแก่เขาเถิด " พราหมณ์พระโพธิสัตว์กราบทูลว่า "ข้าแต่มหาราช ข้าพระองค์มิใช่โจรดอก พระเจ้าข้า " พระราชารับสั่งถามว่า "ท่านบอกว่าไม่ใช่โจร แล้วทำไมถึงได้หยิบเอาเหรียญกระษาปณ์ไปเล่า ?" พราหมณ์พระโพธิสัตว์จึงกราบทูลเรื่องราวทั้งมวลและย้ำว่า "ด้วยเหตุนี้ ข้าพระองค์นั้นตกลงใจแล้วว่า ในโลกนี้ ศีลเท่านั้นสูงสุด ศีลเป็นประธาน.. แม้แต่อสรพิษไม่กัดใคร ไม่เบียดเบียนใคร ยังได้ชื่อเสียงว่ามีศีลได้เลย เพราะเหตุนี้ ศีลเท่านั้นสูงสุด" เมื่อพระโพธิสัตว์แสดงธรรมถวายพระราชาแล้วก็ละกามทั้งหลายบวชเป็นฤๅษี เข้าป่าหิมพานต์ ทำอภิญญา ๕ สมาบัติ ๘ ให้เกิดแล้ว ได้มีพรหมโลกเป็นที่ไปในเบื้องหน้า พระศาสดาทรงนำพระธรรมเทศนานี้มาแล้ว ทรงประชุมชาดกว่า พระราชาในครั้งนั้น ได้มาเป็นอานนท์ บริษัทได้มาเป็นพุทธบริษัท ส่วนปุโรหิต ได้มาเป็นเราตถาคต ฉะนี้แล. จบ สีลวิมังสนชาดก

โดย ศาลาธรรม [10 ก.ค. 2552 , 10:28:36 น.] ( IP = 125.27.177.93 : : )

สลักธรรม 5 ขอบพระคุณและอนุโมทนาค่ะ

โดย พี่ดา [10 ก.ค. 2552 , 18:44:56 น.] ( IP = 124.121.177.46 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด