มังคลชาดก

---

มังคลชาดก ว่าด้วยถือมงคลตื่นข่าว พราหมณ์ชาวพระนครราชคฤห์ผู้หนึ่งเป็นผู้ถือมงคลตื่นข่าว ไม่เลื่อมใสในพระรัตนตรัย เป็นมิจฉาทิฏฐิ มั่งคั่ง มีทรัพย์มาก มีโภคะมาก และเป็นผู้รู้จักลักษณะผ้าสาฎก ต่อมาหนูได้เข้าไปกัดผ้าสาฎกคู่หนึ่งที่เขาเก็บไว้ในหีบ เมื่อถึงเวลาที่เขาจะสระผมแล้วจึงบอกให้ผู้รับใช้นำผ้าสาฎกผืนนั้นมา ครั้นพอเขาทราบเรื่องที่หนูกัดผ้าก็คิดว่า ผ้าสาฎกทั้งคู่ที่ถูกหนูกัดนี้เป็นอวมงคล ถ้าเก็บในเรือนนี้ละก็ ความพินาศอย่างใหญ่หลวงจักเกิดขึ้นเป็นกาลกิณี ทั้งไม่อาจให้แก่บุตรธิดา หรือทาสกรรมกร เพราะความพินาศอย่างใหญ่หลวงจักต้องมีแก่ผู้ที่รับผ้านี้ไปทุกคน ต้องให้ทิ้งมันเสียที่ป่าช้าผีดิบ แต่ก็ไม่กล้าให้พวกทาสนำไปทิ้งเพราะกลัวว่าพวกนั้นจะเกิดความโลภในผ้าคู่นี้แล้วแอบเก็บไว้ทำให้ต้องถึงความพินาศไปตาม ๆ กันได้ จึงให้บุตรของตนเป็นผู้ถือผ้าคู่นั้นไป เขาจึงเรียกบุตรมาบอกเรื่องราวอวมงคลนั้นแล้วใช้ให้ไปทิ้งด้วยคำว่า "พ่อคุณ ถึงตัวเจ้าเอง ก็ต้องไม่เอามือจับมัน จงเอาท่อนไม้คอนไปทิ้งเสียที่ป่าช้าผีดิบ พออาบน้ำดำเกล้าแล้วก็กลับมาเถิด" วันนั้นในเวลาใกล้รุ่ง พระบรมศาสดาทรงตรวจพวกเวไนยสัตว์เห็นอุปนิสัยแห่งโสดาปัตติผลของพ่อลูกคู่นี้ ก็เสด็จไปประทับยืน ณ ประตูป่าช้าผีดิบ ทรงเปล่งพระพุทธรังสี ๖ ประการอยู่ ส่วนมาณพผู้นั้นเมื่อรับคำบิดาแล้วก็คอนผ้าสาฎกด้วยปลายไม้เท้าเหมือนคอนงูเขียว เดินไปถึงประตูป่าช้าผีดิบ ลำดับนั้นพระศาสดารับสั่งกับเขาว่า "มาณพ เจ้าทำอะไร ?" มาณพกราบทูลว่า "ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ ผ้าคู่นี้ถูกหนูกัด เป็นเช่นเดียวกับตัวกาลกิณี เปรียบด้วยยาพิษที่ร้ายแรง บิดาของข้าพระองค์เกรงว่า เมื่อผู้ทิ้งมันเป็นคนอื่น น่าจะเกิดความโลภขึ้น แล้วเอาไปใช้ จึงให้ข้าพระองค์นำมันมาทิ้งเสีย" พระศาสดาตรัสว่า "ถ้าเช่นนั้น ก็จงทิ้งเถิด" เมื่อมาณพผู้นั้นทิ้งผ้าสาฎกแล้ว พระศาสดาตรัสว่า "คราวนี้สมควรแก่เราตถาคต" แล้วก็ทรงถือเอาผ้าไปต่อหน้ามาณพนั้นทันที มาณพนั้นจึงห้ามว่า "ข้าแต่พระโคดมผู้เจริญ นั่นเป็นอวมงคลเหมือนตัวกาลกิณี อย่าจับเลย" แต่พระศาสดาก็ทรงถือเอาผ้าคู่นั้น แล้วเสด็จผันพระพักตร์มุ่งหน้าตรงไปพระเวฬุวัน

โดย ศาลาธรรม [15 ก.ค. 2552 , 10:46:44 น.] ( IP = 125.27.173.167 : : )

สลักธรรม 1 มาณพจึงรีบไปบอกแก่พราหมณ์ผู้บิดาว่า "คุณพ่อครับ คู่ผ้าสาฎกที่ผมเอาไปทิ้งที่ป่าช้าผีดิบนั้น พระสมณโคดมตรัสว่า ควรแก่เรา ทั้ง ๆ ที่ผมห้ามปราม ก็ทรงถือเอาแล้วเสด็จไปสู่พระเวฬุวัน" พราหมณ์ผู้บิดาว่า "ถึงพระสมณโคดมทรงใช้สอยมัน ก็ต้องย่อยยับ แม้พระวิหารก็จะพินาศ แล้วเมื่อนั้นพวกเราจะถูกครหาเนื่องด้วยผ้าคู่นี้ เราจึงต้องถวายผ้าสาฎกอื่น ๆ ให้มากผืนแด่พระสมณโคดม เพื่อให้พระองค์ทรงทิ้งผ้านั้นเสีย" เขาจึงให้คนถือผ้าสาฎกหลายผืนแล้วไปสู่พระวิหารเวฬุวันกับบุตร เมื่อถวายบังคมพระศาสดาแล้วก็ยืนอยู่ ณ ส่วนข้างหนึ่ง กราบทูลว่า "ข้าแต่พระสมณโคดม ได้ยินว่าพระองค์ทรงถือเอาผ้าสาฎกคู่หนึ่งในป่าช้าผีดิบ จริงหรือพระเจ้าข้า ?" พระศาสดาตรัสว่า "จริง " พราหมณ์กราบทูลว่า "ข้าแต่พระสมณโคดม ผ้าสาฎกคู่นั้นเป็นอวมงคล เมื่อพระองค์ทรงใช้สอยมันจะต้องย่อยยับ ถึงพระวิหารทั้งสิ้นก็จักต้องทำลาย ถ้าผ้านุ่ง ผ้าห่มของพระองค์มีไม่พอ พระองค์โปรดรับผ้าสาฎกเหล่านี้ไว้ ทิ้งคู่ผ้าสาฎกนั้นเสียเถิด" พระศาสดาตรัสกับเขาว่า "พราหมณ์ พวกเรามีนามว่าบรรพชิต ผ้าเก่า ๆ ที่เขาทิ้ง หรือตกอยู่ในที่เช่นนั้น คือที่ป่าช้าผีดิบ ที่ท้องถนน ที่กองขยะ ที่ท่าอาบน้ำ ที่หนทางหลวง ย่อมควรแก่พวกเรา ส่วนท่านเองมิใช่แต่จะเพิ่งเป็นคนมีลัทธิอย่างนี้ในบัดนี้ เท่านั้น แม้ในครั้งก่อน ก็เคยมีลัทธิอย่างนี้เหมือนกัน" ครั้นเมื่อเขากราบทูลอาราธนาแล้วจึงทรงนำเอาเรื่องในอดีตมาเล่าว่า..

โดย ศาลาธรรม [15 ก.ค. 2552 , 10:47:13 น.] ( IP = 125.27.173.167 : : )

สลักธรรม 2 ในอดีตกาล พระเจ้ามคธราชผู้ทรงธรรมเสวยราชสมบัติในพระนครราชคฤห์ แคว้นมคธ ครั้งนั้นพระโพธิสัตว์เกิดในสกุลอุทิจจพราหมณ์ สกุลหนึ่ง เมื่อเจริญวัยแล้วก็บวชเป็นฤๅษี ยังอภิญญาและสมาบัติให้เกิดแล้วก็ไปพำนักอยู่ในป่าหิมพานต์ ในกาลครั้งหนึ่ง ท่านได้ออกจากป่าหิมพานต์มาถึงพระราชอุทยานพระนครราชคฤห์แล้วพำนักอยู่ที่นั้น พอวันที่สองก็เข้าสู่พระนครเพื่อภิกขาจาร เมื่อพระราชาทอดพระเนตรเห็นท่านแล้วจึงรับสั่งให้นิมนต์มาอาราธนาให้นั่งในปราสาท ให้ฉันโภชนาหาร แล้วทรงอาราธนาพระฤๅษีให้อยู่ในพระอุทยานตลอดไป พระโพธิสัตว์จึงได้ฉันโภชนาหารในพระราชนิเวศน์ และพักอยู่ในพระราชอุทยาน กาลครั้งนั้นในพระนครราชคฤห์มีพราหมณ์ชื่อว่า ทุสสลักขณพราหมณ์ คือ พราหมณ์ผู้รู้ลักษณะผ้า และเรื่องราวที่เกิดขึ้นในครั้งนั้นก็เป็นเช่นเดียวกับที่หนูกัดผ้าในครั้งนี้ เพียงแต่ต่างกันตรงที่ว่า.. เมื่อมาณพไปถึงป่าช้า และพระโพธิสัตว์ไปนั่งอยู่ที่ประตูป่าช้าคอยอยู่ก่อนแล้ว ก็เก็บเอาคู่ผ้าที่เขาทิ้งแล้วกลับไปอุทยาน มาณพจึงไปบอกแก่บิดา บิดาคิดว่า ดาบสผู้ใกล้ชิดราชสกุลจะพึงฉิบหาย จึงไปสำนักพระโพธิสัตว์ กล่าวว่า "ข้าแต่พระดาบส ท่านจงทิ้งผ้าสาฎกที่ท่านถือเอาแล้วเสียเถิด จงอย่าฉิบหายเสียเลย "

โดย ศาลาธรรม [15 ก.ค. 2552 , 10:47:41 น.] ( IP = 125.27.173.167 : : )

สลักธรรม 3 พระดาบสแสดงธรรมแก่พราหมณ์ว่า "ผ้าเก่า ๆที่เขาทิ้งไว้ในป่าช้า ควรแก่พวกเรา พวกเรามิใช่พวกถือ มงคลตื่นข่าว ขึ้นชื่อว่าการถือมงคลตื่นข่าวนี้ พระพุทธเจ้า พระปัจเจกพุทธเจ้า และพระโพธิสัตว์ทั้งหลาย ไม่สรรเสริญเลย เหตุนั้น บัณฑิตต้องไม่เป็นคนถือมงคลตื่นข่าว" เมื่อพราหมณ์ฟังธรรมแล้วก็ทำลายทิฏฐิถือเอาพระโพธิสัตว์เป็นสรณะ พระบรมศาสดาทรงนำเรื่องอดีตนี้มาแล้วทรงแสดงธรรมแก่พราหมณ์ ตรัสพระคาถาความว่า "ผู้ใดไม่ถือมงคลตื่นข่าว ไม่ถืออุกกาบาต ไม่ถือความฝัน ไม่ถือลักษณะดีหรือชั่ว ผู้นั้นชื่อว่า ล่วงพ้นโทษแห่งการถือมงคลตื่นข่าว ครอบงำกิเลสเครื่องประกอบสัตว์ไว้ในภพที่เป็นคูกั้น ย่อมไม่กลับมาเกิดอีก" พระบรมศาสดาทรงแสดงธรรมแก่พราหมณ์ด้วยด้วยประการฉะนี้ แล้วทรงประกาศสัจธรรม เมื่อจบสัจจะ พราหมณ์กับบุตร ดำรงอยู่ในโสดาปัตติผล พระศาสดาทรงประชุมชาดกว่า บิดาและบุตรในครั้งนั้น ได้มาเป็นบิดาและบุตรคู่นี้แหละ ส่วนดาบสได้มาเป็นเราตถาคต ฉะนี้แล. จบ มังคลชาดก

โดย ศาลาธรรม [15 ก.ค. 2552 , 10:48:01 น.] ( IP = 125.27.173.167 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด