กูฏวาณิชชาดก

---

กูฏวาณิชชาดก ว่าด้วยคนผู้เป็นบัณฑิต มีพ่อค้าสองคนในเมืองสาวัตถีร่วมทุนกันทำการค้าโดยคุมขบวนเกวียนสินค้าไปขายตามชนบทและซื้อของกลับมาขายต่อ พ่อค้าโกงที่ร่วมลงทุนก็คิดว่า "พ่อค้าผู้เป็นสหายเราคนนี้ ตรากตรำด้วยการกินไม่ดี นอนลำบากมาหลายวันแล้ว กลับมาคราวนี้เขาจะได้กินอาหารดี ๆ ด้วยรสเลิศต่าง ๆ ในเรือนของเขา แล้วคงจะตายด้วยโรคอาหารไม่ย่อย เมื่อเขาตายแล้วเราจะข้าวของออกเป็น ๓ ส่วน โดยให้เด็ก ๆ ของเขาส่วนหนึ่ง อีก ๒ ส่วนเราจะเก็บเอาไว้เสียเอง" เมื่อคิดแล้วก็ผัดวันที่จะแบ่งข้าวของระหว่างสองคน เพื่อรอให้อีกฝ่ายหนึ่งตายไปเสียก่อน ฝ่ายพ่อค้าผู้เป็นบัณฑิตก็พยายามคาดคั้นให้เขาแบ่งให้จนได้ จากนั้นก็ไปสู่พระวิหารถวายบังคมพระศาสดา พระผู้มีพระภาคเจ้ารับสั่งถามว่า "ดูท่านชักช้านัก มาถึงพระนครนี้แล้ว กว่าจะมาสู่ที่เฝ้าก็นาน" พ่อค้าผู้เป็นบัณฑิตจึงกราบทูลเรื่องให้ทรงทราบ พระบรมศาสดาตรัสว่า "ดูก่อนอุบาสก มิใช่แต่ในบัดนี้เท่านั้น ที่นายพาณิชนั้นเป็นพาณิชโกง แม้ในกาลก่อนก็เคยเป็นพาณิชโกงมาแล้วเหมือนกัน" จากนั้นทรงนำเรื่องในอดีตมาเล่าว่า

โดย ศาลาธรรม [10 ก.ย. 2552 , 15:04:41 น.] ( IP = 125.27.180.68 : : )

สลักธรรม 1 ในอดีตกาล.. พระโพธิสัตว์เกิดในตระกูลพ่อค้าพระนครพาราณสี หมู่ญาติตั้งชื่อให้ท่านว่า บัณฑิต เมื่อเจริญวัยแล้วได้เข้าหุ้นกับพ่อค้าอื่นทำการค้า พ่อค้านั้นชื่อว่า อติบัณฑิต ทั้งคู่ชวนกันบรรทุกสินค้าด้วยเกวียน ๕๐๐ เล่ม ไปขายตามชนบท เมื่อทำการค้าได้ของมามากมายแล้วก็พากันกลับมายังพระนครพาราณสี ครั้นถึงเวลาที่จะแบ่งข้าวของกัน อติบัณฑิต ก็กล่าวว่า "ข้าพเจ้าควรได้สองส่วน " พระโพธิสัตว์ถามว่า "เพราะเหตุไรเล่า ? " อติบัณฑิตตอบว่า "ท่านชื่อบัณฑิต ข้าพเจ้าชื่ออติบัณฑิต บัณฑิตควรได้ส่วนเดียว อติบัณฑิตควรได้สองส่วน " พระโพธิสัตว์ ถามว่า "ทุนที่ซื้อของก็ดี พาหนะมีโคเป็นต้นก็ดี แม้สิ่งของทั้งสองก็ออกเท่า ๆ กันมิใช่หรือ เหตุใดเล่าท่านจึงควรจะได้สองส่วน ? " อติบัณฑิตตอบว่า "เพราะข้าพเจ้าเป็นอติบัณฑิต" ทั้งสองคนโต้เถียงกันอยู่อย่างนี้ แล้วก็ทะเลาะกัน หลังจากนั้นอติบัณฑิตคิดก็คิดอุบายได้ว่า ควรให้บิดาของตนเข้าไปซ่อนอยู่ในโพรงไม้ต้นหนึ่ง แล้วเวลาที่ทั้งสองมาถึงละก็พ่อของตนที่ซ่อนอยู่ในโพรงไม้พูดว่า "อติบัณฑิตควรจะได้สองส่วน" จากนั้นอติบัณฑิตก็ไปหาพระโพธิสัตว์แล้วกล่าวว่า "สหายรัก รุกขเทวดานั้นย่อมรู้การที่เราควรจะได้สองส่วน หรือไม่ควร มาเถิดท่าน เราจักถามรุกขเทวดานั้นดู"

โดย ศาลาธรรม [10 ก.ย. 2552 , 15:05:10 น.] ( IP = 125.27.180.68 : : )

สลักธรรม 2 ทั้งสองคนจึงพากันไปที่ต้นไม้นั้นแล้วกล่าวว่า "ข้าแต่รุกขเทวดา ผู้เป็นเจ้าไพร เชิญตัดสินคดีของเราด้วยเถิด" บิดาของอติบัณฑิตก็เปลี่ยนเสียงให้เพี้ยนไปพูดว่า "ถ้าเช่นนั้น พวกท่านจงบอกเรื่องราวมา" อติบัณฑิตพูดว่า "ข้าแต่เจ้าไพร ท่านผู้นี้ชื่อบัณฑิต ข้าพเจ้าชื่ออติบัณฑิต เราทั้งสองเข้าหุ้นกันทำการค้าขาย เราทั้งสองควรแบ่งสิ่งที่ได้มาอย่างไร ?" ก็ปรากฎมีเสียงดังขึ้นว่า "บัณฑิตได้ส่วนหนึ่ง อติบัณฑิตได้ ๒ ส่วน" พระโพธิสัตว์ฟังคดีที่เทวดาวินิจฉัยแล้วอย่างนี้ก็คิดว่า "เดี๋ยวเถอะ จะได้รู้กันว่า เป็นเทวดา หรือไม่ใช่เทวดา" จึงไปหอบฟางมาใส่โพรงไม้จุดไฟทันที บิดาของอติบัณฑิตนั้นเมื่อมีเปลวไฟมาถูกตัวก็ร้อน จึงทะลึ่งตัวขึ้นข้างบน คว้ากิ่งไม้โหนไว้แล้วโดดลงดิน พลางกล่าวว่า "คนที่ชื่อบัณฑิตดีแน่ ส่วนคนที่ชื่อว่าอติบัณฑิตไม่ดีเลย เพราะว่า เจ้าอติบัณฑิตลูกเราเกือบเผาเราเสียแล้ว" แล้วคนทั้งสองนั้น ต่างก็แบ่งกันสิ่งของกันคนละครึ่ง ถือเอาส่วนเท่า ๆ กัน ทีเดียว แล้วต่างก็แยกย้านกันไปตามยถากรรม พระศาสดาทรงนำเอาเรื่องในอดีตนี้มาแล้วทรงประชุมชาดกว่า พ่อค้าโกงในครั้งนั้น ได้มาเป็นพ่อค้าโกงในปัจจุบันนี้แหละ ส่วนพ่อค้าผู้เป็นบัณฑิต ได้มาเป็นเราตถาคต ฉะนี้แล จบ กูฏวาณิชชาดก

โดย ศาลาธรรม [10 ก.ย. 2552 , 15:05:28 น.] ( IP = 125.27.180.68 : : )

สลักธรรม 3 ขอบพระคุณและอนุโมทนาค่ะ

โดย เซิ่น [11 ก.ย. 2552 , 22:40:01 น.] ( IP = 61.90.28.33 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด