พุทธพิธีวิถีแห่งบุญ (๔)

---

การทำวัตรสวดมนต์ โดย พระธรรมกิตติวงศ์ ตอนที่ผ่านมา ความหมาย การทำวัตรหรือที่เรียกกันสั้นๆว่าทำวัตรคือการทำกิจที่ต้องทำจนเป็นกิจวัตรประจำวัน ซึ่งเป็นหน้าที่ของพระภิกษุสามเณรและอุบาสกอุบาสิกาทั่วไป จะละเว้นเสียไม่เป็นการสมควรเพราะเป็นหน้าที่โดยตรงของผู้มุ่งแสวงบุญอย่างหนึ่ง การทำวัตรทำกันวันละ ๒ เวลาคือเช้ากับเย็นเรียกว่าทำวัตรเช้าทำวัตรเย็น กิจที่ต้องทำในเวลาทำวัตรทั้งสองเวลานั้นคือสวดบูชาพระรัตนตรัย สวดพิจารณาปัจจัยที่บริโภคทุกวัน สวดเจริญกรรมฐานตามควร สวดอนุโมทนาทานของทายกและสวดแผ่ส่วนกุศล(กรวดน้ำ)ซึ่งคำสวดเหล่านี้แบบสากลใช้ทั่วไปจะมีต่างกันบ้างในบางแห่งก็เฉพาะบางบทที่ตัดออกหรือเพิ่มเติมเข้ามาตามความนิยมในถิ่นนั้น ๆเท่านั้น การสวดมนต์ คือ การสวดสาธยายบทพระพุทธมนต์ต่าง ๆ ที่เป็นพระสูตรก็มี เป็นพระปริตรก็มี เป็นคาถานิยมที่กำหนดขึ้นเพื่อให้นำมาสวดประกอบในการสวดมนต์เป็นประจำก็มีการสวดมนต์นี้นิยมสวดต่อท้ายทำวัตร จะสวดมากหรือน้อยและสวดบทไหนบ้าง แล้วแต่วัดนั้น ๆ จะกำหนดกันขึ้น ด้วยเหตุนี้ จึงมักเรียกรวมกันไปว่า “ทำวัตรสวดมนต์”

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [16 ก.ย. 2552 , 07:48:15 น.] ( IP = 58.8.48.31 : : )

สลักธรรม 1 ความมุ่งหมาย ในสมัยที่พระพุทธองค์ยังทรงพระชนม์สงฆ์พระภิกษุสงฆ์จักพากันเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้าในตอนหัวค่ำของทุกๆวันเป็นนิตย์ ในโอกาสนั้นนอกจากจะได้พบพระพุทธเจ้าแล้วยังได้ฟังโอวาทฟังอนุสาสนีและรับรู้ระเบียบวินัยที่ทรงบัญญัติขึ้นใหม่ด้วย การเข้าเฝ้านี้ถือว่าเป็นกิจวัตรประจำวันของพระภิกษุแม้อุบาสกอุบาสิกาก็เข้าเฝ้าแบบนี้เหมือนกันแต่เป็นเวลาบ่ายถึงเย็น พระพุทธองค์ก็ทรงถือว่าการให้พระภิกษุสามเณรทายกทายิกาเข้าเฝ้าในเวลานั้นๆเป็นกิจวัตรประจำวัน จึงไม่เสด็จไปไหนในเวลานั้น ต่อมาเมื่อพระพุทธองค์ปรินิพานแล้วเกิดมีประเพณีสร้างพระพุทธรูปขึ้นเป็นเครื่องหมายเคารพสักการะแทนพระพุทธเจ้า และประดิษฐานไว้ ณ สถานที่สำคัญๆ ของวัด เช่นในอุโบสถ วิหาร ศาลาการเปรียญ เป็นต้น สถานที่ประดิษฐานพระพุทธรูปจัดเป็นที่เอกเทศโอ่โถงและสะอาดสวยงามเพราะถือกันว่าเป็นที่ประทับของพระพุทธเจ้า ชาวพุทธจึงนิยมเข้าไปยังสถานที่นั้นๆ โดยปฏิบัติเหมือนว่าได้เข้าเฝ้าองค์พระพุทธเจ้าทุกเช้าเย็นและพากันสวดสรรเสริญคุณพระรัตนตรัยซึ่งเรียกว่า ทำวัตร และสวดพระสูตรพระปริตรต่าง ๆซึ่งเป็นพระพุทธพจน์เป็นพระโอวาทซึ่งเรียกว่า สวดมนต์เท่ากับได้ฟังพระโอวาทของพระพุทธเจ้าทุกเช้าเย็น การกระทำเช่นนี้นิยมแพร่หลายขึ้นเรื่อยๆจนเกิดเป็นระเบียบพิธีขึ้นจนทุกวันนี้ การทำวัตรสวดมนต์นอกจากมุ่งหมายเพื่อให้ชาวพุทธได้เข้าเฝ้าองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเหมือนเมื่อครั้งพุทธกาลแล้ว ยังเพื่อให้ผู้ปฏิบัติได้บำเพ็ญพระกรรมฐานอันเป็นอุบายให้จิตเป็นสมาธิ มีความสงบไม่ฟุ้งซ่านวุ่นวาย ในขณะนั้นแม้จะชั่วระยะเวลาเพียงครึ่งชั่วโมงหรือหนึ่งชั่วโมงก็จะมีผลทำให้จิตใจได้พักผ่อนจากอารมณ์ภายนอก ทำให้เกิดความเยือกเย็นสุขุมขึ้นเหมือนเครื่องยนต์ที่ถูกใช้งานหนักมาแล้วได้ถูกพักบ้าง แม้ไม่นานก็ตามก็ทำให้เครื่องยนต์นั้นเย็นลง มีกำลังดีขึ้นฉะนั้น นอกจากนั้น การทำวัตรสวดมนต์ยังเป็นโอกาสให้พระภิกษุสามเณรได้สวดพิจารณาปัจจัย ได้สวดอนุโมทนาทานของทายก ได้สวดแผ่กุศลหรือกรวดน้ำให้ผู้อื่นด้วยจิตบริสุทธิ์อีกด้วย เพราะมีความมุ่งหมายดังนี้บัณฑิตทั้งหลายจึงกำหนดการทำวัตรสวดมนต์ขึ้นไว้เป็นหน้าที่ของชาวพุทธอย่างหนึ่งที่ไม่ควรละเว้นหรือหลบหลีกเสียด้วยมองข้ามว่าเป็นกิจไม่สำคัญอะไรเพราะเป็นอุบายทำความดีอย่างหนึ่งในพระพุทธศาสนาที่เรียกว่า “ภาวนามัย”

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [16 ก.ย. 2552 , 07:51:09 น.] ( IP = 58.8.48.31 : : )

สลักธรรม 2 ประโยชน์ของการทำวัตรสวดมนต์ ดังกล่าวมาแล้วว่าการทำวัตรสวดมนต์เป็นอุบายทำความดีซึ่งเป็นบุญอย่างหนึ่ง ฉะนั้นเมือทำจนติดเนนิสัยประจำวันแล้วย่อมได้รับผลอานิสงส์หลายประการ เช่น 1. ทำให้ได้รับความชื่นใจสบายใจทำให้เกิดพุทธานุสติธัมมานุสติสังฆานุสติเหมือนได้เข้าเฝ้าองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าต่อพระพักตร์ทุกวัน 2.ได้ชื่อว่าบำเพ็ญพระกรรมฐานอบรมจิตใจให้เป็นสมาธิมีความแน่วแน่สงบเย็นไม้ฟุ้งซ่านทำให้จิตมีอำนาจมีพลังสามารถควบคุมอารมณ์ข่มกิเลสและควบคุมตัวเองได้ดี 3.ได้เปลื้องมลทินอันเกิดจากการบริโภคปัจจัยของทายกโดยมิได้พิจารณาในวันนั้นเท่ากับได้เปลื้องหนี้ตัวเองจัดเป็นผลทางพระวินัย ๔.ได้มีโอกาสแผ่ส่วนบุญกุศลให้แก่ผู้อื่น จัดว่าได้ทำบุญข้อว่าปัตติทานมัย ๕.ได้รับความนับถือและยกย่องจากพระภิกษุสามเณรด้วยกันและทายกทายิกาทั่วไปว่าเป็นพุทธศาสนิกชนที่ดีไม่ละเว้นหน้าที่ที่จะต้องทำ รักษาระเบียบประเพณีไว้ได้เป็นการสร้างแบบอย่างที่ดีไว้แก่อนุชนรุ่นหลัง ๖.ทำให้เป็นผู้อาจหาญในหมู่ ไม่ติดขัดเก้อเขินในเวลาพิธี เพราะเป็นผู้คล่องแคล้วในมนต์ต่าง ๆ

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [16 ก.ย. 2552 , 07:52:58 น.] ( IP = 58.8.48.31 : : )

สลักธรรม 3 แบบพิธีทำวัตรสวดมนต์ การทำวัตรสวดมนต์นี้มีแบบอย่างโดยเฉพาะคือแบบทำวัตรสวดมนต์สำหรับพระภิกษุสามเณร แบบทำวัตรสวดมนต์สำหรับอุบาสกอุบาสิกาและแบบทำวัตรสวดมนต์สำหรับนักเรียนเป็นต้น ซึ่งแต่ละแบบนั้นมีเหมือนกันบ้างแตกต่างกันบ้างมากน้อยตามความนิยม ส่วนมากก็มีเป็นหนังสือเฉพาะแบบแล้วจึงจะไม่นำมากล่าวในที่นี้อีก ผู้สนใจพึงแสวงหาไว้เป็นสมบัติส่วนตัวเพื่อปฏิบัติเองเถิด โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร...นำมาฝาก [16 ก.ย. 2552 , 07:54:24 น.] ( IP = 58.8.48.31 : : )

สลักธรรม 4

โดย น้องกิ๊ฟ [26 ก.ย. 2552 , 10:16:15 น.] ( IP = 58.9.100.239 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด