มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


พุทธพิธีวิถีแห่งบุญ (๕)




การสมาทานศีล
โดย พระธรรมกิตติวงศ์


ตอนที่ผ่านมา

ศีล...แปลว่าปกติของสิ่งต่างๆอันเป็นสภาวธรรมที่มีที่เป็นกับสิ่งนั้นๆ เช่นดวงอาทิตย์เป็นดวงไฟร้อน
และให้แสงสว่างความร้อนและความสว่างถือว่าเป็นสภาวะปกติของดวงอาทิตย์ ถ้าดวงอาทิตย์ยังร้อนยังแสงสว่างอยู่ ก็กล่าวได้ว่าดวงอาทิตย์ยังมีปกติยังรักษาปกติของตนไว้ได้หากเมื่อใดดวงอาทิตย์เกิดไม่ร้อนหรือไม่ให้แสงสว่างขึ้นมาเราก็เรียกว่าดวงอาทิตย์ผิดปกติหรือเสียปกติไป ปกติเป็นความหมายของศีลดังนี้

คนเราโดยทั่วไปก็มีปกติ คือศีลประจำตัวอยู่ทุกคนแล้วปกติของคนคือ ไม่ฆ่ากัน ไม่เบียดเบียนกัน ไม่ลักขโมยทรัพย์สินของกันและกัน ไม่ล่วงละเมิดในคู่ครองกัน ไม่มักมากในกาเมประเวณี ไม่โกหกหลอกลวงกัน ไม่ทำให้ผู้อื่นเสียผลประโยชน์ด้วยคำพูดของตน ไม่หลงลืมสติ ไม่ติดสิ่งเสพติดมึนเมาให้โทษทุกชนิดนี่คือปกติของคน หากผู้ใดเป็นคนเหี้ยมโหดชอบทารุณชอบฆ่าคนอื่นชอบลักขโมยทรัพย์สินของคนอื่น ผู้นั้นชื่อว่าได้ทำผิดปกติของคนไป คือผิดไปจากคนธรรมดาตามปกตินั่นเอง ซึ่งการกระทำนั้นเม้ทางบ้านเมืองและสังคมตามปกติก็ไม่ยอมรับ

ดังนั้นศีลจึงหมายถึงสิ่งที่เป็นปกติวิสัยที่มีอยู่ประจำในทุกคนเป็นธรรมดาการสมาทานศีลก็คือการยอมรับว่าตัวเองมีปกติอย่างไรแล้วรักษาปกตินั้น ๆ ของตนไว้ ไม่ให้ล่วงละเมิดปกติของตนโดยการรักษาปกติของกาย ปกติของปากให้แสดงออกในทางที่ถูกต้องคลองธรรมไม่นำความเดือดร้อนมาสู่ตนเองและผู้อื่นด้วยการล่วงละเมิดปกตินั้น ๆ ของตน

โดย พี่เณร....นำมาฝาก [18 ก.ย. 2552 , 08:39:21 น.] ( IP = 58.9.138.108 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1

ความมุ่งหมายในการสมาทานศีล

การสมาทานศีล เรียกกันทั่ว ๆ ไปว่า การรับศีล ก็เพื่อปฏิญาณตนต่อหน้าพระผู้ให้ศีล และต่อตนเองว่าจะไม่ล่วงละเมิดข้อห้ามนั้น ๆ จะรักษาปกติของตนเองไว้ เป็นการกระดับจิตใจให้สูงขึ้นเป็นเบื้องต้น ด้วยมีความตั้งใจแน่วแน่ด้วยตนเองโดยไม่ต้องบังคับว่าจะงดเว้นจากความชั่วทุจริตผิดปกติของตนอันจะเกิดทางกายทางวาจาต่อไป เพราะผู้มีจิตใจสูงด้วยคุณธรรมมีความประพฤติเป็นปกติดีย่อมบรรลุคุณธรรมชั้นสูงต่อไปได้ง่าย

อนึ่ง ในการทำบุญต่าง ๆ โดยเฉพาะเมื่อจะให้ทาน จะมีพิธีรับศีลเสียก่อนทุกครั้ง ทั้งนี้ก็เพื่อให้จิตได้รับการฟอกให้สะอาดบริสุทธิ์เป็นเบื้องตันด้วยเครื่องชำระคือศีลเพื่อให้กายวาจาอยู่ในระดับปกติธรรมดาเสียก่อน เพื่อให้สมควรเป็นที่รองรับคุณความดีอื่น ๆ ต่อไป เหมือนกับช่างย้อมผ้าเมื่อจะน้อมผ้านั้นๆเขาจะนำผ้ามาซักให้สะอาดเสียก่อนแล้วจึงลงมือย้อมทั้งนี้เพื่อให้สีติดเนื้อผ้าได้สนิททนนานดังนั้นก่อนที่จะทำบุญต่างๆจึงต้องชำระใจให้บริสุทธิ์ก่อน เพื่อให้ใจบริสุทธิ์นั้นรับบุญที่ทำได้เต็มที่

อานิสงส์การสมาทานศีลก่อนให้ทาน

สมเด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าตรัสสอนแนวทางแห่งการทำบุญให้ทานที่จะได้อานิสงส์มากแก่ผู้กระทำสรุปใจความได้ว่า....

“การให้ทานควรเลือกให้เลือกทั้งผู้ให้สิ่งที่ให้และผู้รับทานที่เลือกให้พระองค์ทรงสรรเสริญและย่อมมีผลมีอานิสงส์มากเหมือนชาวนาเลือกพันธุ์ข้าวที่ดีแล้วหว่านลงในนาดีย่อมได้ผลมาก ฉะนั้นเมื่อผู้ให้เป็นผู้บริสุทธิ์ผู้รับก็เป็นผู้มีศีลบริสุทธิ์ทานของผู้นั้นย่อมมีผลมีอานิสงส์เพราะบริสุทธิ์ด้วยกันทั้งสองฝ่ายเมื่อผู้ให้หรือผู้รับมีศีลบริสุทธิ์ฝ่ายเดียวทานนั้นย่อมมีผลอานิสงส์ลดน้อยลงมา เพราะบริสุทธิ์เพียงฝ่ายเดียวเมื่อผู้ให้ก็ไม่บริสุทธิ์ผู้รับก็ไม่บริสุทธิ์ทานนั้นย่อมมีผลมีอานิสงส์น้อย เพราะทั้งสองฝ่ายไม่บริสุทธิ์” ดังนี้

ดังนั้นในการทำบุญให้ทานทุกครั้งท่านจึงสอนให้รับศีลเสียก่อนเพื่อให้ตนเองบริสุทธิ์ทางกายวาจาและใจทานที่ให้หรือบุญที่ทำจะได้มีผลมีอานิสงส์เต็มเม็ดเต็มหน่วย

ท่านผู้ฉลาดในการทำบุญจึงได้ประสบผลบุญตามปรารถนาตลอดมาโดยเมื่อคราวทำบุญก็ทำจิตใจให้สะอาดบริสุทธิ์รักษาปกติกายวาจาเรียบร้อยสมบูรณ์โดยเวลารับศีลก็เต็มใจรับรับด้วยความตั้งใจเวลารักษาศีลก็เต็มใจรักษาไม่ย่อมให้ศีลด่างพร้อยด้วยประการต่างๆโดยเฉพาะในขณะทำบุญจะประคองศีลของตนให้สะอาดบริสุทธิ์ยิ่งทีเดียว

โดย พี่เณร....นำมาฝาก [18 ก.ย. 2552 , 08:44:54 น.] ( IP = 58.9.138.108 : : )


  สลักธรรม 2

วิธีสมาทานศีล

การทำตนให้มีศีล โดยทั่วไปมักเข้าใจว่าต้องไปรับกับพระเท่านั้นจึงจะใช้ได้และจึงจะเป็นศีลถูกต้องมีอานิสงส์มาก ความจริงการรักษาศีลหรือทำตนให้มีศีลนั้นมีหลายวิธีด้วยกันมีทั้งวิธีที่รับกับพระและไม่ก็ได้รับกับพระ แต่จะเป็นวิธีไหนก็ตามล้วนมีผลมีอานิสงส์ทั้งสิ้น ในพระพุทธศาสนาท่านสอนวิธีมีศีลไว้ ๓ แบบ คือ

1.แบบสัมปัตตวิรัติแบบนี้ไม่ต้องรับจากพระไม่ต้องกล่าววาจาสมาทานใดๆ ทั้งสิ้นเป็นแต่เกิดมีจิตสำนึกในการงดเว้นจากความชั่วทุจริตต่างๆ เกิดความรู้สึกผิดชอบชั่วดีด้วยตนเองแล้วเว้นจากการทำผิด

เช่นมีหน้าที่เกี่ยวข้องกับเรื่องเงินๆทองๆพอที่จะยักยอกหรือฉ้อโกงเอามาได้แต่ไม่ทำทั้งๆที่ทำได้ทั้งนี้เพราะมาคิดว่าการยักยอกฉ้อโกงนี้เป็นบาปทุจริตแม้ยักยอกออกไปได้เงินทองนี้อาจจะอำนวยประโยชน์และให้ความสุขได้จริง แต่เป็นความสุขที่เจือด้วยความทุกข์เพราะต้องหวาดผวาระแวงภัยระวังตัวอยู่เสมอกลัวเขาจะจับได้ ทั้งยังจะทุกข์หนักยิ่งกว่าทุกข์เพราะไม่พอกินไม่พอใช้เสียอีก

หรือมาคิดว่าการยักยอกฉ้อโกงเขาอย่างนี้เป็นสิ่งไม่เหมาะสมไม่ควรแก่ตนเราเป็นมนุษย์เป็นผู้มีใจสูงมีวัฒนธรรมเล่าเรียนมาก็สูงมาทำอย่างนี้จะเหมาะ หรือถ้าเราทำระดับจิตใจของเราก็จะลดระดับต่ำลงต่อไปจะได้ใจทำซ้ำอีกหนักเข้าก็จะชาชินกับความชั่ว อย่างนี้ความเป็นมนุษย์ของเราก็จะลดระดับต่ำลงเรื่อยๆดังนี้เป็นต้น

เมื่อคิดได้ดังนี้แล้วก็เว้นจากการกระทำนั้นๆไม่ยอมทำตามใจปรารถนาที่เกิดขึ้นครั้งแรก ทั้งนี้เพราะมาเกิดจิตสำนึกอายชั่วกลัวบาปขึ้นมาเอง อย่างนี้ก็เป็นศีลเหมือนกัน

แม้การคิดงดเว้นจากการล่วงละเมิดศีลข้ออื่นๆ นอกจากที่ยกตัวอย่างมานี้ด้วยตนเอง ก็จัดเป็นศีลแบบสัมปัตตวิรัติเช่นกัน ผู้มีศีลแบบนี้ย่อมเอาตัวรอดพ้นจากความชั่วเฉพาะหน้าได้

โดย พี่เณร....นำมาฝาก [18 ก.ย. 2552 , 08:49:56 น.] ( IP = 58.9.138.108 : : )


  สลักธรรม 3

2. แบบสมาทานวิรัติ แบบนี้เป็นแบบที่รับกับพระหรือจากผู้มีศีลอื่น คือต้องมีบุคคลอื่นเป็นสักขีพยานเสียก่อนจึงรักษาได้ แบบนี้เป็นแบบที่ใช้กันอยู่ทั่วไปเรียกว่ารักษาศีลด้วยมีเจตนาตั้งใจรับโดยการสมาทานจากผู้อื่น ผู้รับศีลแบบนี้อาจล่วงละเมิดศีลของตนได้ง่ายหากไม่มีผู้อื่นเห็น เพราะฉะนั้นจึงต้องระวังใจไม่ให้เผลออีกเหมือนกันเพราะถ้าเผลอเมื่อไร จะล่วงละเมิดศีลข้อนั้นๆ ทำให้ศีลขาดหรือด่างพร้อยลงทันที

วิธีฝึกรักษาศีลแบบนี้ เมื่อไม่อาจจะสมาทานจากกพระทุกวันได้ จะสมาทานเองก็ได้เหมือนกัน โดยตั้งใจสมาทานเองทุกวันก่อนออกจากบ้านไปทำงานหรือตอนเช้าๆ เมื่อตื่นนอนด้วยการประนมมือเข้าหาพระพุทธรูปบูชาที่บ้านหรือในที่ทำงานหรือหากแขวนพระแขวนเหรียญไว้ที่คอก็กำพระกำเหรียญนั้นขึ้นประนมพร้อมตั้งใจอธิษฐานว่า...

ปาณาติปาตา เวรมณี ......วันนี้ ข้าฯ จะไม่ฆ่าสัตว์
อทินฺนาทานนาเวรมณี.......วันนี้ ข้าฯ จะไม่ลักทรัพย์
กาเมสุมิจฺฉาจารา เวรมณี ....... วันนี้ ข้าฯ จะไประพฤติล่วงกาเมประเวณี
มุสาวาทา เวรมณี.......วันนี้ ข้าฯ จะไม่พูดเท็จ
สุราเมรยมชฺชปมาทฏฺฐานา เวรมณี.......วันนี้ ข้าๆ จะไม่ดื่มสุรายาเมาทุกชนิด

ทำเช่นนี้เป็นแบบที่จะงดเว้นเองหรืองดเว้นเพราะสมทานก็ได้แต่สูงกว่าสองแบบแรกโดยมีความตั้งใจเด็ดเดี่ยวทีจะงดเว้นจาการบาปทุจริตต่างๆ โดยเด็ดขาด ตั้งใจรักษาศีลตลอดไปเรียกว่า “ รักษาศีลตลอดชีพ” แบบที่สามนี้เป็นแบบที่เคร่งครัดมากมีผลอานิสงส์มาก เพราะเป็นแบบของพระอริยเจ้า ซึ่งคนเราสามารถจะดำเนินรอยตามได้

ทั้งสามแบบนี้ เป็นการทำตนให้มีศีลจากง่ายไปหายากผู้หวังความสุขความเจริญในชีวิตก็อาจฝึกจากวิธีต้นไปหาวิธีปลายได้และไม่ว่าผู้นั้นจะอยู่ในเพศไหนวัยใด หากทำได้ย่อมได้รับอานิสงส์เท่าเทียมกันหมด

โดย พี่เณร....นำมาฝาก [18 ก.ย. 2552 , 08:58:03 น.] ( IP = 58.9.138.108 : : )


  สลักธรรม 4

อานิสงส์ของศีล

ผู้รักษาศีลและตั้งมั่นอยู่ในศีลเป็นประจำศีลย่อมอำนวยผลหรือให้อานิสงส์แก่ผู้นั้น ๕ ประการ คือ

๑.โภคสมฺปทํ เป็นเหตุให้ได้ทรัพย์สมบัติสามารถบริโภคใช้สอยทรัพย์สมบัติที่เกิดมีแก่ตนได้เต็มอิ่ม โดยไม่ต้องหวาดระแวงอะไร

๒. กลฺยาณกิตฺติ เป็นเหตุให้มีชื่อเสียงดี มีเกียรติคุณฟุ้งขจรไปว่าเป็นคนไว้ใจได้ทำให้มีอนาคตดี เพราะได้รับความไว้วางใจในความประพฤติ

๓. สมุหวิสารทํ เป็นเหตุให้เป็นคนแกล้วกล้า อาจหาญ สง่าผ่าเผยในเวลาเข้าสังคม

๔. อสมฺมุฬฺหํ เป็นเหตุให้เป็นคนไม่หลงลืมสติไม่หลงเพ้อดิ้นรนเวลาใกล้ตาย

๕. สุคติปรายนํ เป็นเหตุให้เข้าถึงสุคติภูมิ เมื่อตายไปแล้ว


โปรดติดตามตอนต่อไป

โดย พี่เณร....นำมาฝาก [18 ก.ย. 2552 , 09:02:14 น.] ( IP = 58.9.138.108 : : )


  สลักธรรม 5

กราบขอบพระคุณมากค่ะ
ทำให้รู้สึกเห็นคุณค่าแห่งศีลมากขึ้น
และได้ทราบเหตุผลในวิธีสมาทาน ซึ่งทำให้มั่นใจในวิธีการยิ่งขึ้น

โดย น้องอุ๊ [18 ก.ย. 2552 , 19:22:09 น.] ( IP = 125.24.18.34 : : )


  สลักธรรม 6

มาเพิ่มเติมความรู้วิธีการสมาทานศีลรวมทั้งอานิสงส์ค่ะ

กราบขอบพระคุณพี่เณรค่ะ

โดย เซิ่น [18 ก.ย. 2552 , 22:57:42 น.] ( IP = 61.90.27.108 : : )


  สลักธรรม 7

โดย น้องกิ๊ฟ [26 ก.ย. 2552 , 10:16:32 น.] ( IP = 58.9.100.239 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org