มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


มีความถ่อมตน




มีความถ่อมตน

โดย..หลวงพ่อเสือ



ตอนที่ผ่านมา

มงคลที่ ๒๓ มีความถ่อมตน

ความถ่อมตนเป็นมงคลของชีวิต เราจะต้องรู้ว่าความถ่อมตนคืออะไร คำว่า “ความถ่อมตน” มาจากภาษาบาลีว่า “นิวาโต”

วาโต แปลว่า ลม หรือ พองลม
นิ แปลว่า ไม่

นิวาโต เมื่อเอามาสมาสกัน แปลว่า ไม่พองลม เอาลมออกแล้ว ในที่นี้ ความถ่อมตน ก็คือ เอามานะออก มีความสงบ ความเสงี่ยม เจียมตน ไม่เบ่ง ไม่ทะนงตน ไม่ถือตัว ไม่อวดดื้อ ถือดี ไม่ยะโสโอหัง ไม่ดูหมิ่นเหยียดหยามใคร ไม่กระด้างกระเดื่อง ไม่หยิ่งจองหอง คือ เอาคำพวกนี้ออกจากตัวแล้ว เพราะใส่เข้าไปได้มากก็เหมือนลมมันพองเข้าไป

ความเคารพกับความถ่อมตนมีความแตกต่างกันอย่างไร?

ความเคารพ เป็นการกระทำปรารภผู้อื่น กระทำให้ผู้อื่น เพราะอะไร คือการตระหนักในคุณงามความดีของผู้อื่นเรียกว่า การเคารพ และสามารถประเมินคุณค่าของผู้อื่น ได้ตามความเป็นจริง และก็แสดงอาการเคารพนับถือ ด้วยกาย วาจา และใจ เพราะประเมินค่าผู้อื่นทำให้กับผู้อื่น เห็นผู้อื่นแล้วเอามาทำ

ความถ่อมตน มีความแตกต่างกับความเคารพ คือ เป็นการทำที่ตนเอง คอยพิจารณาดูข้อบกพร่องของตนและสามารถประเมินค่าของตนได้ตามความเป็นจริง และสามารถน้อมตนลงเพื่อถ่ายทอดคุณงามความดีของผู้อื่นเข้ามาสู่ตนได้อีก

ต่างกันนะลูกนะ ความเคารพคือ มองเห็นความงาม ความดีผู้อื่น ประเมินค่าผู้อื่น แล้วแสดงกาย วาจา ใจเคารพ ส่วนการถ่อมตน คือ การดูตัวเองอยู่ตลอดเวลา สำรวจตัวเอง ประเมินค่าตัวเองพร้อมทั้งมีใจเปิดทางยอมรับคุณงามความดี การแนะนำของผู้อื่นเข้าสู่ตนได้อีก

คนที่มีความเคารพอาจขาดความถ่อมตนได้ มีแต่ความเคารพแต่ยังมีความถือตัวอยู่ก็มี บางคนเมื่อพบคนดีก็ตระหนักในความดีความสามารถของเขา เป็นที่ยอมรับ ยอมรับเขาได้แต่ไม่ยอมอ่อนเข้าไปหาเขา เช่น รู้ว่าครูคนนี้สอนดี ยอมรับการสอนของเขา แต่มิกล้าเป็นนักเรียนกับเขา เพราะถือตัวอยู่ว่าตัวเป็นครู ฉันก็มีหลักการสอน เพราะว่าอะไร ความเคารพ อาจขาดการถ่อมตนได้

โดย พี่เณร....นำมาฝาก [16 ก.พ. 2553 , 09:19:43 น.] ( IP = 58.9.228.200 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1

โทษของการอวดดื้อถือดี มี ๓ ประการ คือ

๑.ทำให้เสียคนเสียโอกาส เพราะอะไร เพราะเป็นคนที่ไม่สามารถถ่ายทอดความดีจากคนอื่นเข้ามาสู่ตัวได้เพราะกลัวเสียเกียรติ ทำไมถึงกลัวเสียเกียรติ ทำไมถึงเป็นคนอย่างนั้น ประเมินค่าตัวเองสูงกว่าความเป็นจริง อวดดี ยะโส และโอหัง คนเช่นนี้ไม่มีใครอยากแนะนำสั่งสอน ถ้าเกิดทำผิดขึ้นไปก็ไม่มีใครกล้าตักเตือน

๒.ทำให้เสียมิตร เพราะคนที่อวดดื้อถือดีนี้ ลักษณะเป็นคนเจ้ายศเจ้าอย่าง ใครที่ไม่ควรโกรธ ก็โกรธ เพราะความมียศมาก อะไรๆ ดูผิดไปหมด ไม่อยู่ในกรอบที่ฉันวางเอาไว้ คนชนิดนี้ไม่มีใครอยากคบ เพราะระเบียบรัดตัว

๓. ทำให้เสียหมู่คณะ เพราะคนอวดดื้อถือดีนี้ เป็นคนอวดเบ่ง เอาแต่อภิสิทธิ์อย่างเดียว ทำให้เสียระเบียบวินัยแล้วก็หมู่คณะแตกแยก ขาดความยุติธรรม

โดย พี่เณร....นำมาฝาก [16 ก.พ. 2553 , 09:21:41 น.] ( IP = 58.9.228.200 : : )


  สลักธรรม 2

วิธีแก้ความอวดดื้อถือดี มีดังนี้

๑. ต้องหมั่นคบกัลยาณมิตร หมายถึงเลือกคบแต่คนดี เพื่อจะได้คอยแนะนำตักเตือน แล้วทำให้เรานั้นประเมินค่าของตนเองถูกตามความเป็นจริง ไม่ประเมินค่าตัวเองสูงเกินไป คอยแนะนำปลูกสร้างนิสัยดีให้แก่เราได้ นอกจากนี้จะต้องบูชาสิ่งที่ควรบูชา แล้วคอยบอกเตือนตัวเองอยู่เสมอว่า ผู้ที่มีคุณธรรมสูงกว่าเรายังมีอยู่อีกมาก ไม่ใช่แค่เรา นี่คือวิธีแก้ความอวดดื้อถือดีข้อที่หนึ่ง

๒. ต้องมีโยนิโสมนสิการ คือ รู้จักไตร่ตรองพิจารณาโดยแยบคาย เช่น คิดว่าตัวเราไม่ดีวิเศษไปกว่าคนอื่นเลย โสโครกเหมือนกัน ทุกข์แท้ แปรผัน เน่าเหม็น แตกดับเหมือนกัน ต้องเตือนอยู่บ่อยๆ และอะไรที่เป็นข้อให้ความถือตัวเกิดขึ้นมา เช่น ชาติตระกูล ฐานะ รูปร่างหน้าตา ยศตำแหน่ง บริวาร ความมั่นคง ต้องนำสิ่งเหล่านี้มาพิจารณาอยู่เนืองๆ ว่า มันไม่เที่ยง ไม่จีรังยั่งยืน และจะไม่ได้อยู่กับเราตลอดไป มีลาภก็เสื่อมลาภ มียศก็เสื่อมยศ มีนินทาก็มีสรรเสริญ มีสุขก็มีทุกข์ เป็นของคู่กัน

โดย พี่เณร....นำมาฝาก [16 ก.พ. 2553 , 09:23:19 น.] ( IP = 58.9.228.200 : : )


  สลักธรรม 3

ลักษณะของความถ่อมตน มี ๓ ประการ คือ

๑. มีกิริยาอ่อนน้อม ไม่ลดตัวจนเกินควร และไม่ถือตัวจนเกินงาม มีกิริยาอันเป็นที่น่ารัก

น่ารักในที่นี้หมายถึง อ่อนละมุนละไมต่อบุคคลทั่วไป รู้จักที่ต่ำที่สูง ไม่ตีตนเสมอท่าน ลักษณะนี้เป็นคุณสมบัติของผู้ดี

๒. มีวาจาอ่อนหวาน มีคำพูดไพเราะ ไม่หยาบคาย ไม่ส่อเสียด ไม่เพ้อเจ้อ พูดออกมาจากใจที่สุจริตสะอาด มีวาจานุ่มนวล ไม่แข็งกระด้าง แล้วการพูดออกไปไม่พูดอวดตัวยกตัว แล้วก็ไม่พูดกล่าวคำที่ลบหลู่ หรือไม่พูดทับถมผู้อื่น แล้วก็ไม่เยาะเย้ยผู้ที่พลาดถลำด้วย

๓. มีใจอ่อนโยน คือ มีใจนอบน้อม ละมุนละม่อมถ่อมตน มีใจอ่อนแต่ไม่ใช่อ่อนแอ มีใจเข้มแข็ง แต่ไม่ได้แข็งกระด้างนั่นเอง ไม่นิยมอวดความสามารถของตนเอง แต่พยายามฝึกฝนตนให้มีความสามารถ

โบราณท่านเปรียบเทียบให้ฟังว่า “จงพยายามฝึกฝนตนเองให้มีแรงอย่างยักษ์ แต่อย่าใช้แรงอย่างยักษ์” หมายความว่า จงฝึกฝนกำลังกายกำลังการกระทำให้มีแรงอย่างยักษ์ แต่อย่าใช้แรงอย่างยักษ์ เพราะยักษ์ใช้แรงไปฆ่า ไปทำร้าย ไปข่มเหง เพราะมีกำลังมาก จงมีกำลังมากเหมือนยักษ์ แต่อย่ามีพฤติกรรมอย่างยักษ์

โดย พี่เณร....นำมาฝาก [16 ก.พ. 2553 , 09:26:28 น.] ( IP = 58.9.228.200 : : )


  สลักธรรม 4

อานิสงส์ของการถ่อมตน มี ๔ ประการ คือ

๑. ทำให้อยู่เป็นสุข ไม่มีศัตรู
๒. ทำให้เป็นคนน่ารัก น่านับถือ น่าเคารพ น่ากราบไหว้
๓. ทำให้สามารถถ่ายทอดคุณงามความดีจากผู้อื่นสู่ตัวได้
๔. ทำให้เป็นที่พึ่งของตัวเองและผู้อื่นได้ ทั้งในภพนี้และภพหน้า
๕. ทำให้บรรลุมรรค ผล นิพพานได้โดยง่าย


โดย พี่เณร....นำมาฝาก [16 ก.พ. 2553 , 09:27:57 น.] ( IP = 58.9.228.200 : : )


  สลักธรรม 5


มาน้อมรับมงคลที่ช่วยให้ตนเองดีขึ้นดีขึ้นค่ะ การอ่อนน้อมถ่อมตนถือว่าเป็นธรรมะพื้นฐานที่แต่ละบุคคลควรจะมี

กราบขอบพระคุณพี่เณรมากค่ะที่นำธรรมะที่มีประโยชน์ยิ่งต่อการดำเนินชีวิตมาฝากเป็นประจำ...อนุโมทนาค่ะ

โดย พี่ดา [16 ก.พ. 2553 , 10:00:53 น.] ( IP = 124.121.177.136 : : )


  สลักธรรม 6

โดย น้องกิ๊ฟ [16 ก.พ. 2553 , 13:26:46 น.] ( IP = 125.27.172.64 : : )


  สลักธรรม 7

กราบขอบพระคุณค่ะ

โดย เซิ่น [16 ก.พ. 2553 , 22:37:35 น.] ( IP = 58.8.47.11 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org