| Moonlanithi |
Vipassana Meditation |
OnlineStudy thai english |
Article |
สำนักวิปัสสนา อ้อมน้อย |
กิจกรรม | About Us |
หลักมนุษยธรรม ตอนจบ
หลักมนุษยธรรม ตอนที่ ๒. อ่านที่นี่
เปรียบเทียบระหว่างเบญจศีลและเบญจธรรม
เบญจศีล
ฝ่ายที่ต้องละเว้น ไม่ควรประพฤติ
๑. เว้นจากการฆ่าสัตว์
๒. เว้นจากการลักทรัพย์
๓. เว้นจากการประพฤติล่วงในกามารมณ์
๔. เว้นจากการพูดเท็จ
๕. เว้นจากการดื่มเครื่องดองของเมาทุกชนิด
เบญจธรรม
ฝ่ายที่ต้องประพฤติ ต้องนำมาปฏิบัติ
๑. มีเมตตากรุณา
๒. มีสัมมาอาชีวะ
๓. มีการสำรวมในกามารมณ์
๔. มีวาจาสัตย์
๕. มีสติรอบครอบ
ในพระไตรปิฏกไม่ได้กล่าวถึงเรื่องศีล ๕ ไว้โดยตรง แต่จะกล่าวถึงเฉพาะเรื่องกุศลกรรมบถ ๑๐ ซึ่งเรื่องศีล ๕ ข้อก็มีอยู่ในเรื่องนี้ด้วย
๑. ปาณาติปาตา เวรมณี เว้นจากปลงชีวิต
๒. อทินนาทานา เวรมณี เว้นจากการถือเอาของที่เขามิได้ให้โดยอาการขโมย
๓. กาเมสุมิจฉาจารา เวรมณี เว้นจากการประพฤติผิดในกาม
๔. มุสาวาทา เวรมณี เว้นจากพูดเท็จ
๕. ปิสุณาย วาจาย เวรมณี เว้นจากพูดส่อเสียด
๖. ผรุสาย วาจาย เวรมณี เว้นจากพูดคำหยาบ
๗. สัมผัปปลาปา เวรมณี เว้นจากพูดเพ้อเจ้อ
๘. อนภิชฌา ความไม่คิดเพ่งเล็งอยากได้ของเขา
๙. อพยาบาท ความไม่คิดร้ายผู้อื่น
๑๐. สัมมาทิฏฐิ ความเห็นชอบ ถูกต้องตามคลองธรรมโดย พี่เณร [7 มิ.ย. 2553 , 07:52:08 น.] ( IP = 58.9.62.32 : : )
สลักธรรม 1ศีล ๕ ข้อนี้ ไม่ใช่สิ่งที่พระพุทธเจ้าหรือผู้หนึ่งผู้ใดได้บัญญัติขึ้นไว้ หากแต่เป็นธรรมชาติของความเป็นมนุษย์ที่เป็นอย่างนั้นเอง จึงเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า มนุษยธรรม คือ มีความดีอย่างมนุษย์นั่นเอง
ศีล ๕ ข้อนี้จึงเป็นสิ่งที่ไม่มีใครโต้แย้งหรือทัดทานได้ ศาสดาผู้บัญญัติศาสนาทุกศาสนาต้องยอมรับและไม่สามารถจะบัญญัติให้สานุศิษย์ของตนประพฤติปฏิบัติเป็นการขัดแย้งกับศีล ๕ ข้อนี้ได้เลย และถ้ามนุษย์พากันฝ่าฝืนไม่ปฏิบัติตามกันเลย มนุษย์ก็จะมีอันสูญพันธุ์ไปจากโลกนี้อย่างแน่นอน เพราะจะทำลายล้างผลาญกันเองจนหมดไปในที่สุด
แม้พระพุทธองค์ก็ได้ทรงยอมรับและนำมาปฏิบัติเป็นทางปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์ไว้อย่างครบถ้วน และยังได้ทรงเพิ่มเติมทางปฏิบัติให้เข้มงวดยิ่งขึ้น คือ สัมมาวาจา สัมมากัมมันตะ สัมมาอาชีวะ
การจำกัดความขององค์มรรคขั้นศีล ต้องมีรูปลักษณ์เป็นคำปฏิเสธนั้นมีเหตุผลโดยย่อ ดังนี้
๑. ศีลในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งของพุทธธรรม
๒. ศีลในฐานะเป็นกระบวนการปฏิบัติธรรมหรือฝึกอบรมตน
๓. ศีลในฐานะเป็นระบบการฝึกอบรมของไตรสิกขา
๔. ศีลในฐานะที่พุทธธรรมถือว่าจิตใจเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง
๕. ศีลในฐานะเป็นคำสอน
๖. ศีลในฐานะเป็นตัวกำหนดความหมายของศีลในแง่ละเว้นความชั่ว
๗. ศีลในฐานะเป็นการปฏิบัติตามองค์มรรคทุกข้อ
๘. ศีลในฐานะเป็นการปฏิบัติธรรมโดย พี่เณร [7 มิ.ย. 2553 , 07:54:27 น.] ( IP = 58.9.62.32 : : )
สลักธรรม 2ศีลมี ๒ ระดับ คือ
๑. ระดับธรรม ระดับที่ยังเป็นธรรม คือเป็นข้อแนะนำสั่งสอนหรือหลักความประพฤติที่แสดงและบัญญัติไปตามกฎธรรมดาแห่งความดีความชั่ว ที่เรียกว่ากฎแห่งกรรม ผู้ทำดีทำชั่วหรือรักษาศีลละเมิดศีล ย่อมได้รับผลดีชั่วเองตามธรรมดาของเหตุปัจจัย หรือกฎแห่งกรรมนั้น
๒. ระดับวินัย คือเป็นแบบแผน ข้อบังคับ ที่บัญญัติหรือวางหรือกำหนดขึ้นไว้เป็นทำนองกฎหมาย สำหรับกำกับความประพฤติของสมาชิกในหมูชนหรือชุมชนหนึ่ง โดยสอดคล้องกับความมุ่งหมายของหมู่คณะหรือชุมชนนั้น โดยเฉพาะผู้ละเมิดบทบัญญัติแห่งศีลประเภทวินัยนี้ มีความผิดตามอาญาของหมู่ซ้อนเข้ามาอีกชั้นหนึ่ง เพิ่มอกุศลเจตนาที่จะได้รับตามกฎแห่งกรรมของธรรมชาติ
ข้อสังเกต ศีลขั้นพื้นฐานที่สุดของมนุษย์ เช่น ศีล ๕ จะมีสาระที่มุ่งเพื่อการไม่เบียดเบียน ซึ่งเป็นขั้นต้นที่สุดของการสร้างสภาพแวดล้อมทางสังคมที่เกื้อกูล ศีลต่อจากนั้นไป จะหันไปเน้นการสร้างสภาพเกื้อกูลทั้งของสิ่งแวดล้อมและความเป็นอยู่ส่วนตัว และการฝึกหัดขัดเกลาตนเองเพื่อจุดหมายที่จำเพาะมากยิ่งขึ้น
ความสำนึกในการรักษาศีล
๑. เพื่อการฝึกหัดขัดเกลาตนเอง
๒. การคำนึงถึงประโยชน์ของผู้อื่นหรือสังคมโดย พี่เณร [7 มิ.ย. 2553 , 07:56:15 น.] ( IP = 58.9.62.32 : : )
สลักธรรม 3อานิสงส์ ( ความดี ) ของการประพฤติเบญจศีลเบญจธรรม พระอรรถกถาจารย์กล่าวอานิสงส์ของการประพฤติในเบญจศีลเบญจธรรมไว้ ดังนี้
๑. เป็นที่ชอบใจของเทวดาและมนุษย์ทั้งหลาย
๒. เป็นผู้ไม่ทำชีวิตให้เดือดร้อนเสียหาย
๓. เป็นแบบอย่างที่ดีแก่ผู้อื่น
๔. เป็นสมาชิกที่ดีของสังคม
๕. เป็นผู้ที่มีคุณค่ามากทางสังคม
๖. เป็นสมาชิกที่มีคุณภาพของสังคม
๗. เป็นผู้มีความแกล้วกล้าในสังคม
๘. เป็นที่เคารพ ยกย่องและนับถือของสังคม
๙. เป็นผู้นำที่ดีในสังคม
๑๐. เป็นผู้ไม่หลงลืมสติจนถึงวินาทีสุดท้าย
๑๑. เป็นต้นเหตุให้บรรลุคุณธรรมวิเศษ มีพระโสดาบัน เป็นต้น
๑๒. เป็นผู้ควรแก่การนับถือบูชาหลังจากสิ้นชีพไปแล้ว
๑๓. เป็นผู้นอนเป็นสุขไม่ฝันร้ายโดย พี่เณร [7 มิ.ย. 2553 , 07:58:33 น.] ( IP = 58.9.62.32 : : )
สลักธรรม 4๓ สังคมที่ยึดมั่นในหลักมนุษยธรรม
สังคมที่ยึดมั่นในหลักมนุษยธรรม สังคมนั้นก็จะเป็นสังคมที่มีความปลอดภัยทั้งชีวิตและทรัพย์สินเหมาะแก่การดำรงชีวิต ประกอบกิจการงาน และจะเป็นสังคมที่มีลักษณะดังนี้ คือ
๑. เป็นสังคมที่มีความเป็นระเบียบเรียบร้อย เพราะมีสื่อหรือกลไกในการควบคุมระเบียบสังคม
๒. เป็นสังคมที่มีความสามัคคีเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน
๓. เป็นสังคมที่มีความสงบสุขไม่เบียดเบียนซึ่งกันและกัน
๔. เป็นสังคมที่มีความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ไม่เห็นแก่ตัวโดย พี่เณร [7 มิ.ย. 2553 , 08:00:09 น.] ( IP = 58.9.62.32 : : )
สลักธรรม 5๔ ประเทศที่ยึดมั่นในหลักมนุษยธรรม
ประเทศที่ยึดมั่นในหลักมนุษยธรรม จะเป็นประเทศที่มีลักษณะสำคัญอันเป็นบ่อเกิดทางการเกื้อกูลแก่การดำรงชีพ การประกอบสัมมาชีพทุกอย่างของประชาชน โดยสรุป ศีล ตามความหมายของพระพุทธศาสนาแล้วจะทำให้ประเทศมีลักษณะที่สำคัญ คือ
๑. ทำให้เกิดสภาพความเป็นอยู่ที่เกื้อกูลแก่การปฏิบัติกิจต่าง ๆ เพื่อการเข้าถึงจุดหมายที่ดีงามโดยลำดับ จนถึงจุดหมายสูงสุดของชีวิต
๒. ทำให้สมาชิกของสังคมหรือสังคมนั้นอยู่ร่วมกันด้วยดี สังคมสงบเรียบร้อย สมาชิกต่างดำรงอยู่ด้วยดีและมุ่งหน้าปฏิบัติกิจของตน ๆ โดยสะดวก
๓. โภคสมบัติของประเทศนั้นมั่งคั่งและมั่นคง
๔. ประชาชนฝึกหัดขัดเกลาตนเอง ทำให้กิเลสเบาบางลง ด้วยการควบคุมยับยั้งสังวร ปรับการแสดงออกทางกาย วาจาให้เอื้อแก่สภาพความเป็นอยู่ที่เกื้อกูลและการอยู่ร่วมกันด้วยดีนั้น อันเป็นขั้นต้นของการพัฒนาชีวิตของตนให้พร้อมที่จะเป็นที่รองรับของกุศลธรรมทั้งหลาย เฉพาะอย่างยิ่งคือเป็นพื้นฐานของสมาธิหรือการฝึกปรือคุณธรรมทางจิตใจที่สูงขึ้นไปโดย พี่เณร [7 มิ.ย. 2553 , 08:01:52 น.] ( IP = 58.9.62.32 : : )
สลักธรรม 6๕ ผู้นำที่ยึดมั่นในหลักมนุษยธรรม
บุคคลที่เป็นผู้นำ ไม่ว่าจะเป็นผู้นำระดับโลก ผู้นำระดับประเทศ หรือผู้นำระดับอื่น ๆ เช่น ผู้ว่าราชการจังหวัด นายอำเภอ กำนันผู้ใหญ่บ้าน ผู้นำบริษัท ห้างร้าน ชุมชนต่าง ๆ หรือแม้แต่องค์กรเล็ก ๆ เช่น ผู้นำครอบครัว หากยึดมั่นในหลักศีล 5 แล้ว ก็จะทำให้สังคมเป็นสังคมยุคพระศรีอาริย์
สาเหตุที่โลกมีปัญหาอยู่ในปัจจุบันนี้ ไม่ว่าจะเป็นปัญหาระดับไหนก็ตาม ส่วนมากเกิดมาจากผู้นำขาดหลักมนุษยธรรม จึงมีการคดโกงเอารัดอาเปรียบกันใช้อำนาจทำการประพฤติผิด จึงทำให้สังคมเดือดร้อน ครอบครัวเกิดการหย่าร้างเพราะสามีภรรยาไม่ประพฤติปฏิบัติอยู่ในหลักศีล 5 แล้วก็ทำให้เกิดปัญหาแก่บุตร ก่อให้เกิดปัญหาทางสังคมตามมาอีกมากมาย
ปัญหาหลายอย่างที่เกิดขึ้นในปัจจุบันนี้จะหมดไป หากผู้นำทั้งหลายในทุกระดับหันมาประพฤติตามหลักมนุษยธรรม เมื่อเป็นเช่นนี้ ความสงบ ความสันติ ความปลอดภัยความผาสุกก็จะกลับมาสู่สังคมตลอดไปโดย พี่เณร [7 มิ.ย. 2553 , 08:03:04 น.] ( IP = 58.9.62.32 : : )
สลักธรรม 7๖ ประโยชน์ของความมีมนุษยธรรม
เมื่อสังคมประพฤติตามหลักมนุษยธรรม ปัญหาต่าง ๆ ก็จะไม่เกิดขึ้นเพราะสังคมมีความเมตตาเห็นอกเห็นใจ เห็นประโยชน์หรือสุขทุกข์ของคนอื่นเป็นเสมือนหนึ่งว่าของตนเอง ไสว มาลาทอง๑ ได้บอกถึงประโยชน์ของศีล ๕ แต่ละข้อไว้ดังนี้
เบญจศีลข้อที่ ๑
๑. เพื่อให้มีเมตตาธรรม ไม่เบียดเบียน
๒. เพื่อให้ชีวิตมีความปลอดภัย ไม่ต้องหวาดระแวงกันและกัน
๓. เพื่อให้ประกอบกิจการงานและประพฤติธรรมได้โดยสะดวก
๔. เพื่อเป็นพื้นฐานให้สามารถช่วยเหลือเกื้อกูลกันได้ต่อไป
๕. เพื่อให้อยู่ร่วมกันได้อย่างสงบสุข
๖. เพื่อกำจัดเวรภัยทั้งปัจจุบันและอนาคต
เบญจศีลข้อที่ ๒
๑. เพื่อให้ประกอบอาชีพโดยความซื่อสัตย์สุจริต
๒. เพื่อให้รักและเคารพเกียรติของตนเอง
๓. เพื่อให้เคารพกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สินของผู้อื่น
๔. เพื่อให้เกิดความมั่นใจในทรัพย์สินของตนเองไม่ต้องวิตกกังวล
๕. เพื่อให้อยู่ร่วมกันได้อย่างสงบสุข
๖. เพื่อกำจัดเวรภัยทั้งปัจจุบันและอนาคตโดย พี่เณร [7 มิ.ย. 2553 , 08:06:55 น.] ( IP = 58.9.62.32 : : )
สลักธรรม 8เบญจศีลข้อที่ ๓
๑. เพื่อให้เกิดความซื่อสัตย์ จริงใจต่อกัน ไว้วางใจกันได้
๒. เพื่อให้เคารพในสิทธิความเป็นสามีเป็นภรรยาของกันและกัน
๓. เพื่อป้องกันการหย่าร้าง การแตกร้าว ภายในครอบครัว
๔. เพื่อสร้างความมั่นคงและความอบอุ่นภายในครอบครัว
๕. เพื่อให้อยู่ร่วมกันอย่างมีความสงบสุข
๖. เพื่อกำจัดเวรภัยทั้งปัจจุบันและอนาคต
เบญจศีลข้อที่ ๔
๑. เพื่อให้มีความซื่อสัตย์ มีความจริงใจและไว้วางใจกันได้
๒. เพื่อสร้างความรักความสามัคคีในหมู่คณะ
๓. เพื่อป้องกันผลประโยชน์ของกันและกัน
๔. เพื่อให้ใช้วาจาประสานประโยชน์ของกันและกัน ไม่ทำลายกันด้วยคำพูด
๕. เพื่อให้อยู่รวมกันด้วยความสงบสุข
๖. เพื่อกำจัดเวรภัยทั้งในปัจจุบันและอนาคต
เบญจศีลข้อที่ ๕
๑. เพื่อสนับสนุนการรักษาศีล ๕ ข้อข้างต้นให้เกิดมีขึ้น
๒. เพื่อให้มีสติรอบคอบสามารถควบคุมใจตัวเองได้
๓. เพื่อป้องกันมิให้เกิดการทะเลาะวิวาทและทำร้ายกัน
๔. เพื่อป้องกันสุขภาพทางกายและสุขภาพทางจิตมิให้เสื่อม
๕. เพื่อป้องกันอาชญากรรม มิจฉาชีพและการกระทำทุจริตต่าง ๆ
๖. เพื่อกำจัดเวรภัยทั้งปัจจุบันและอนาคตโดย พี่เณร [7 มิ.ย. 2553 , 08:09:14 น.] ( IP = 58.9.62.32 : : )
สลักธรรม 9หากเราจะนำวัตถุประสงค์ของศีล ๕ ไปเปรียบทียบกับวัตถุประสงค์ของการบัญญัติพระวินัยของพระภิกษุก็น่าจะนำมาประยุกต์เข้ากันกับประโยชน์ของศีล ๕ ข้อได้ คือ
ก่อนที่พระพุทธเจ้าจะบัญญัติสิกขาบทแต่ละข้อ พระองค์ได้แถลงถึงวัตถุประสงค์คือประโยชน์ที่มุ่งหมายของวินัยก่อนบัญญัติสิกขาบทแต่ละข้อให้ภิกษุทราบโดยทั่วกันก่อน ซึ่งมีอยู่ ๑๐ ประการ คือ
๑. เพื่อความดีงามที่เป็นไปโดยความเห็นชอบร่วมกันของสงฆ์
๒. เพื่อความผาสุขแห่งสงฆ์
๓. เพื่อกำราบคนหน้าด้านไม่รู้จักอาย
๔. เพื่อความผาสุกแห่งเหล่าภิกษุผู้มีศีลดีงาม
๕. เพื่อปิดกั้นความเสื่อมเสีย ความทุกข์ความเดือดร้อนที่จะมีในปัจจุบัน
๖. เพื่อบำบัดความเสื่อม ความทุกข์ ความเดือดร้อนที่จะมีในภายหลัง
๗. เพื่อความเลื่อมใสของคนที่ยังไม่เลื่อมใส
๘. เพื่อความเลื่อมใสยิ่งขึ้นไปของคนที่เลื่อมใสแล้ว
๙. เพื่อความดำรงมั่นแห่งสัทธรรม
๑๐. เพื่อส่งเสริมความเป็นระเบียบเรียบร้อย สนับสนุนวินัยให้หนักแน่น
จบเรื่องหลักมนุษยธรรมคนเราควรปฏิบัติตามยิ่ง
![]()
โดย พี่เณร [7 มิ.ย. 2553 , 08:13:29 น.] ( IP = 58.9.62.32 : : )
สลักธรรม 10![]()
โดย น้องกิ๊ฟ [7 มิ.ย. 2553 , 11:32:29 น.] ( IP = 125.27.176.30 : : )
ขอเชิญแสดงความคิดเห็น คำเตือน
- การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
- หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด
ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล |
[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ] |
ลานภาพ |
ค้นหา |
สร้างสรรค์โดย |