การเริ่มต้นปฏิบัติวิปัสสนา (๓)

---

การเริ่มต้นปฏิบัติวิปัสสนา (๓) โดย อาจารย์บุษกร เมธางกูร บรรยายเมื่อวันที่ ๒๗ มิถุนายน ๒๕๕๓ ตอนที่ผ่านมา ขอให้ทุกคนลืมตาขึ้นจากการทำสมาธิแต่ยังไม่ให้เปลี่ยนอิริยาบถ เมื่อนั่งแล้วบางคนอาจเมื่อยที่สะโพก บางคนก็ปวดหลัง ซึ่งไม่เหมือนกันเลย เมื่อหาตนเองพบแล้วว่ามีอะไรเกิดขึ้นชัด เช่น เมื่อย ก็มนสิการลงไปตรงนั้นว่า นามเมื่อย แล้วค่อยเปลี่ยนอิริยาบถ ถ้าหากรู้สึกปวดก็มนสิการลงไปว่า นามปวด แล้วค่อยแก้ไข และถ้าไม่มีอะไรเกิดขึ้นเลยก็ดูรูปนั่งของตัวเองต่อไป ในโอกาสนี้เราก็จะมาลองฝึกกัน จากที่นั่งอยู่ก็จะสั่งให้ท่านยืนขึ้น ฉะนั้น “คำสั่ง” ก็จัดว่าเป็นทุกข์อย่างหนึ่ง ซึ่งทำให้ทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้ แต่ต้องทำตามคำสั่งของครู นี่จะเป็นการฝึกให้สังเกตและหัดกำหนด เมื่อมีคำสั่งบอกว่าให้นักเรียนยืนขึ้น ขณะนั้นท่านก็จะเป็นผู้ได้ยิน ซึ่งจริงๆ แล้วก็คือ นามเป็นผู้ได้ยิน และไม่ได้ยินเฉยๆ แต่รู้คำสั่งด้วย ต้องมนสิการว่า นามรู้ คือรู้คำสั่ง พอนามรู้แล้วจึงจะทำตาม ไม่ใช่สั่งปุ๊บแล้วทำเลยโดยที่ยังไม่ได้กำหนดนามรู้ ทั้งที่นามนั้นรู้แล้วละ แต่เราจะมาหัดกำหนดว่า “นามรู้” แล้วค่อยทำ ซึ่งก็คือพุทธวิธีแห่งความเนิบช้านั่นเองคือ สังเกตเป็น รู้เป็น ทำเป็น มีลีลาแห่งชีวิตเป็น

โดย น้องกิ๊ฟ นำมาฝาก [14 ก.ค. 2553 , 10:58:45 น.] ( IP = 125.27.182.200 : : )

สลักธรรม 1 “สั่งให้ผู้ชายทั้งหมดยืนขึ้น เมื่อยืนแล้วก็กำหนดดูรูปยืนของตัวเองต่อไป สังเกตอาการยืนตั้งแต่ศีรษะจรดปลายเท้า อาการของท่านตั้งอยู่ในลักษณะใด ให้กำหนดในอาการนั้น” “ในห้องนี้มีหูทุกคน มีช่องว่างระหว่างหูทุกคน แต่ละคนตั้งใจฟังคำสั่งทั้งหญิงทั้งชาย เมื่อสักครู่นี้สั่งให้ผู้ชายทั้งหมดยืนขึ้น ฉะนั้น ผู้ชายไม่ใช่มีแต่นามรู้ ผู้หญิงก็ต้องมีนามรู้ด้วยคือรู้ว่า ไม่ได้ส่งให้ตนเองยืนหรือรู้ว่าสั่งให้ผู้ชายยืน จึงมีการกระทำต่อมาคือตนเองยังนั่งอยู่” “ขอสั่งให้ผู้หญิงทุกคนยืนขึ้น สังเกตอิริยาบถที่ยืนขึ้นต่อไป” “และก็เช่นเดียวกันเมื่อสักครู่นี้สั่งให้ผู้หญิงทุกคนยืนขึ้นในขณะผู้ชายก็ยังยืนอยู่แต่ผู้ชายก็ได้ยิน เพราะมีโสตวิญญาณ มีช่องว่างระหว่างหู มีเสียงมากระทบ ซึ่งถ้าผู้ชายสังเกตทันก็คือ “นามได้ยิน” หรือไม่ก็ “นามรู้” ก็ได้” “ ต่อไปจะขอตั้งกติกาว่า เมื่อมีเสียงอะไรก็แล้วแต่ดังขึ้นมา ก็ให้ถือเป็นสัญญาณว่า ให้ทุกคนนั่งลง แต่ก่อนนั่งจะมีอะไรเกิดขึ้นบ้างก็ให้สังเกตดู”

โดย น้องกิ๊ฟ [14 ก.ค. 2553 , 10:59:21 น.] ( IP = 125.27.182.200 : : )

สลักธรรม 2 ที่มาฝึกอย่างนี้ก็เพราะว่า นักศึกษาใหม่ยังปฏิบัติวิปัสสนาไม่คล่องกัน จึงต้องมาหัดให้เกิดความเข้าใจ ซึ่งก็จะเห็นความแตกต่างจากการทำสมาธิที่มีจิตสงบอยู่ในอารมณ์เดียวคือฟังเสียงที่เปิดขึ้น เหมือนจิตไปจับจ่ออารมณ์นั้นสงบอยู่กับเสียงนั้น นิ่งอยู่ เมื่อมีเสียงบอกให้เลิกทำ ให้ลืมตาขึ้นแต่ยังห้ามเปลี่ยนอิริยาบถ ก็เพราะว่าส่วนมากนั้นพอลืมตาปุ๊บก็ขยับกันเลย โดยยังไม่ทันสังเกตว่ามีอะไรเกิดขึ้น นี่จึงเป็นอุบายที่จะให้หัดสังเกตเสียก่อน บางคนปวดขา บางคนปวดหลัง บางคนชาแค่ปลายเล็บ ปลายขา หรือบางคนไม่มีอะไรเกิดขึ้นเลย แต่ละคนจึงไม่จำเป็นที่จะต้องทำเหมือนกัน บางคนชา ..ก็นามรู้สึก คือจิตรู้ว่าเป็นนามว่าชา เราเป็นผู้รู้ว่าชา แต่จริงๆ ก็คือ “นามรู้” บางคนปวดขา ..ก็นามปวด เมื่อนั่งนานความปวดก็รู้สึกชัด จิตเป็นผู้รู้ปวดก็คือนามปวด ให้กำหนดเสียก่อนว่านามปวด แล้วจึงแก้ไขทุกข์ที่บีบคั้น เมื่อวานนี้ได้บอกให้ยืนขึ้น แต่ละคนก็ยืนขึ้นทันทีเลยในขณะที่ยังไม่สิ้นเสียงคำสั่ง นั่นก็แสดงว่ายังไม่มีการกำหนดรู้อะไรเลย วันนี้จึงมาทำภาพสโลว์ให้เห็นว่า จะสั่งนะ เมื่อได้ยินกำหนด..นามได้ยินก่อน เมื่อได้ยินคำสั่งซึ่งต่างจากนามได้ยินเพราะรู้ในเรื่องราวก็กำหนดนามรู้ เมื่อสั่งให้ผู้ชายยืน ผู้ชายได้ยินก็รู้ว่าเป็นคำสั่งของตน ส่วนผู้หญิงก็รู้ว่าไม่ใช่คำสั่งของตน ก็กำหนดนามรู้ ฉะนั้น ในสถานที่หนึ่งๆ มีเหตุการณ์เหมือนกันแต่การกำหนดรู้มันไม่เหมือนกัน

โดย น้องกิ๊ฟ [14 ก.ค. 2553 , 10:59:41 น.] ( IP = 125.27.182.200 : : )

สลักธรรม 3 และ ที่ตั้งกติกาว่า ถ้ามีเสียงอะไรเกิดขึ้นให้ถือว่าเป็นสัญญาณให้นั่งลง เมื่อมีเสียงเกิดขึ้นแล้วถามว่าผู้ได้ยินกำหนดนามได้ยินหรือนามรู้? ตอบ นามรู้ ทำไมจึงกำหนดนามรู้? ก็เพราะบอกไว้ล่วงหน้าแล้วว่าจะมีเสียง นี่จึงเป็นความต่างกันของนามได้ยินกับนามรู้ เราก็ต้องฝึกแบบนี้ซึ่งไม่เฉพาะในห้องนี้ แต่ต้องใช้พุทธวิธีต่างๆ เข้าไปจัดระบบในชีวิตประจำวันในเรื่องส่วนตัวด้วย อย่างเช่นการดื่มน้ำที่อธิบายไปในคราวก่อน ที่มีสติดื่มทีละอึก เพื่อจะให้ระลึกรู้สึกตัว ก็จะเห็นชัดว่า มีสติตามรักษาอย่างไร การรับประทานอาหารก็เหมือนกัน.. อย่าด่วนได้ฉิบหายช่างมัน เพราะการตักข้าวรับประทานก็ต้องมีสติ ไม่ใช่มีสติเฉพาะตอนที่เข้าปฏิบัติ ถามว่าเราอยู่ในห้องปฏิบัติ หรืออยู่นอกห้องปฏิบัติมากกว่ากัน? เราอยู่นอกห้องปฏิบัติมากกว่า ฉะนั้น เราก็ต้องฝึกสติเมื่ออยู่นอกห้องปฏิบัติด้วย ในขณะที่ตักข้าวใส่ปากแล้ว ถามว่าช้อนที่ใช้ตักจำเป็นต้องถือต่อไปไหม? ไม่จำเป็น ก็วางลงเสีย แล้วตั้งใจเคี้ยวเพื่อจะได้รู้ว่า ขณะนี้ต้องเคี้ยวเพราะมีอาหารอยู่ในปากและยังไม่ละเอียด ถ้าเราคุยไปด้วยมองทั่วๆ ไปด้วย ก็จะไม่รู้ว่าอาหารละเอียดพอหรือยัง และขาดความรู้สึกตัว ฉะนั้น การที่เรามาดูคอยสังเกตตัวเองว่าต้องเคี้ยว แล้วต้องรู้ด้วยว่าละเอียดแล้วจึงกลืนลงไป

โดย น้องกิ๊ฟ [14 ก.ค. 2553 , 11:00:00 น.] ( IP = 125.27.182.200 : : )

สลักธรรม 4 ทุกวันนี้เรารู้อ่อนๆ เท่านั้นว่าจะต้องกลืน เพราะถ้าไม่รู้เราก็กลืนลงไปไม่ได้ แต่เป็นเพราะมีกิเลสมาบังไว้ว่า หมูดี พริกดี ไข่ดี จิ้มนี่ซิ ความโลภที่เกิดขึ้นนี้ทำให้เห็นว่าดีไปหมด จึงลืมสังเกตให้ชัด จึงต้องทำต้องฝึกทุกวันให้เกิดความคล่องแคล่วของการงาน ไม่ใช่พอบอกปุ๊บให้หัดทำที่นี่ พอกลับบ้านไปก็เป็นเหมือนเดิม ซึ่งถ้าเป็นอย่างนั้นก็ไม่มีใครว่าหรอก ที่สอนไปแล้วไม่มีใครนำไปทำก็ไม่เป็นไร แต่จะมีคำพิพากษาเกิดขึ้นที่ตัวเอง หลวงพ่อท่านบอกว่า ศาลที่ยุติธรรมที่สุดคือตัวเอง อัยการที่ยุติธรรมที่สุดก็คือตัวเองเหมือนกัน เพราะบางครั้งเราเป็นโจทก์ บางครั้งเราก็เป็นจำเลย และเราพร้อมที่จะมีฉันทาคติ โทสาคติ โมหาคติ และภยาคติ ลำเอียงเพราะกิเลสที่พอใจหรือไม่พอใจ ฉะนั้น ท่านจะเป็นผู้เดินถึงหรือไม่ถึงก็เพราะตัวเอง จะทำได้หรือไม่ได้ก็ตัวใครตัวมัน ต่างคนต่างมีกรรมเป็นของตน อุบายที่นำมานี้ก็เพื่อการฝึกหัดให้มีสติเมื่อมีสติแล้วความอยากก็จะน้อยลง แต่สติเราด้อยพัฒนาจึงต้องฟื้นฟูทุกวันนี้ให้เป็นตัวเอกอย่างเฉิดฉาย ไม่ใช่ปล่อยให้โมหะมารำฉุยฉายตลอดเวลา

โดย น้องกิ๊ฟ [14 ก.ค. 2553 , 11:00:20 น.] ( IP = 125.27.182.200 : : )

สลักธรรม 5 อนุโมทนา ค่ะ

โดย ดอกดาหลา [15 ก.ค. 2553 , 10:11:08 น.] ( IP = 124.121.176.79 : : )

สลักธรรม 6 กราบขอบพระคุณและอนุโมทนาค่ะ

โดย เซิ่น [15 ก.ค. 2553 , 17:18:18 น.] ( IP = 61.90.167.18 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด