รากแก้ว

---

รากแก้ว การศึกษาถือเป็นรากแก้วสำคัญของความเป็นผู้รู้ ผู้คนต่างๆ จึงพากันขวนขวายเข้าสู่ระบบการศึกษาทั้งทางตรงและทางอ้อมเพื่อที่จะได้ความรู้มาเป็นเครื่องประดับชีวิต ฉะนั้น ความภาคภูมิใจอย่างหนึ่งในชีวิตของคนเราคือ การได้ชื่อว่าเป็นผู้มีการศึกษา ไม่ว่าจะเป็นการศึกษาในระดับไหนก็ทำให้บุคคลผู้นั้นมีความอิ่มเอมใจในความรู้ที่ตนมี อย่างผู้ที่มีการศึกษาในระบบคือในสถาบันการศึกษาก็จะมีความภาคภูมิใจในความรู้ในใบประกาศหรือวุฒิการศึกษาที่ได้รับ ส่วนผู้ที่มีการศึกษานอกระบบโดยไม่มีใบรับรองอะไรก็มีความภาคภูมิใจในความรู้ที่ตนมีเช่นกัน ในทางโลกนั้นถือว่าการศึกษาเป็นรากแก้วของสังคมเลยทีเดียว เพราะความรู้ในศาสตร์สาขาวิชาต่างๆ สามารถนำไปสร้างสรรค์และพัฒนาสังคมให้เจริญได้ และในทางธรรมก็ถือว่าการศึกษาเป็นรากฐานของการปฏิบัติธรรม เพราะการปฏิบัติธรรมจะเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อบุคคลผู้นั้นมีความรู้ในเบื้องต้นแล้ว

โดย พี่ดอกแก้ว [22 ก.ค. 2553 , 08:28:39 น.] ( IP = 58.9.151.175 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

สลักธรรม 1 การศึกษา คือ กระบวนการเรียนรู้ในเรื่องต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นทางโลกหรือทางธรรม และวิธีการศึกษานั้นก็มีหลายแบบแตกต่างกันไปตามกลุ่มของผู้สอนและผู้ศึกษา แต่หลักสูตรหรือวิธีการนำมาซึ่งความรู้ที่รู้จักกันอย่างแพร่หลายมาตั้งแต่โบราณกาลและยังคงใช้ได้อย่างทันสมัยก็คือ "สุ จิ ปุ ลิ" สุ หมายถึง สุตะ คือการฟังที่ในสมัยนี้รวมถึงการอ่านด้วยที่ทำให้เกิดความรู้ จิ หมายถึง จินตะ คือการคิดใคร่ครวญในสิ่งที่ได้ฟังได้อ่านแล้วทำให้เกิดความรู้ความเข้าใจ ปุ หมายถึง ปุจฉา คือการซักถามผู้ที่มีความรู้เพื่อทบทวนทำความเข้าใจในสิ่งที่ได้ฟังหรืออ่านมา ลิ หมายถึง ลิขิต คือการเขียนหรือการบันทึกความรู้ความเข้าใจจากสิ่งที่ได้ฟังได้อ่านได้ใคร่ครวญและได้ซักถามแล้ว และในหลักทั้งสี่ประการนี้ก็มีข้อพึงระวังว่า สิ่งที่ได้ฟังหรือได้อ่านนั้นถูกต้องจริงแล้วหรือไม่? การคิดใคร่ครวญนั้นมีเหตุผลเพียงพอหรือไม่? ผู้ที่ไปซักถามนั้นมีความรู้ในเรื่องนั้นจริงหรือไม่? การสรุปความรู้นั้นมีเหตุผลถูกต้องจริงหรือไม่? เพราะหากกระบวนการดังกล่าวเป็นไปอย่างไม่ถูกต้องสิ่งที่เข้าใจว่าเป็นความรู้ก็จะไม่เป็นความรู้อีกต่อไป ซ้ำยังเป็นความเข้าใจผิดอีกด้วย และสิ่งสำคัญประการหนึ่งที่ผู้ศึกษาจะละเลยไปเสียมิได้นั่นก็คือ การศึกษาเป็นเพียงก้าวแรกที่เริ่มต้นเข้าสู่ความรู้เท่านั้น ยังมีความรู้ในขั้นสูงที่ต้องอาศัยก้าวต่อไปด้วยการนำไปประพฤติปฏิบัติเพื่อให้บังเกิดผล

โดย พี่ดอกแก้ว [22 ก.ค. 2553 , 08:32:33 น.] ( IP = 58.9.151.175 : : )

สลักธรรม 2 ดังนั้น ความภาคภูมิใจในคำว่ามีการศึกษาจึงกลายมาเป็นกับดักให้ชีวิตติดอยู่กับคำสรรเสริญยกย่องแล้วก็อาจติดอยู่กับความฮึกเหิมลำพองถือดีในความรู้ของตนจนสามารถกล่าวทับถมข่มขู่ผู้อื่นได้ ซึ่งสิ่งเหล่านี้เองได้ทำลายคุณค่าของผู้ศึกษาให้เสียหายไปเป็นอันมาก จนบางครั้งได้รับคำตำหนิหรือถูกนินทาว่า อวดรู้บ้าง เก่งไม่จริงบ้าง หรือเก่งแต่ปริยัติบ้าง กับดักอีกประการหนึ่งในการศึกษาก็คือ การซักถามที่ไม่ยังประโยชน์ให้เกิดกับชีวิต เป็นความอยากรู้ไปทั่วๆ โดยไม่สามารถเชื่อมโยงเป้าหมายได้ว่าต้องการรู้ไปเพื่ออะไร และเมื่อได้รับคำตอบแล้วจะก่อให้เกิดประโยชน์อะไรกับตนเองบ้างนอกจากการที่ได้รู้สมความปรารถนา ส่วนในบางรายที่ศึกษายังไม่แตกฉานแต่มีความประมาทในการแสดงความรู้ ก็อาจพลาดพลั้งทำผิดแสดงภูมิรู้ของตนแบบจับแพะชนแกะ สลับหมวดหมู่ความรู้ไปจนวุ่นวาย หรือแนะนำผู้อื่นโดยอ้างเหตุผลไปตามความชอบใจโดยไม่รู้ว่าทำผิดแล้วอย่างมหันต์ โดยเฉพาะการอธิบายข้อธรรมที่ผิดเพี้ยนไปตามความเข้าใจของตนนี่ก็เป็นกับดักประการหนึ่ง และยังมีกับดักที่น่าสนใจอีกประการหนึ่งนั่นคือความยึดถือในแหล่งความรู้ อย่างที่เราอาจเคยพบความไม่ลงรอยกันระหว่างลูกศิษย์ของครูแต่ละคนที่ต่างก็ถือว่าครูของตนเก่งกว่า หรือหนังสือของสำนักเรียนนี้ดีกว่าสำนักเรียนนั้น หรือความคิดเห็นหรือคำอธิบายของครูคนนี้ถูกต้องที่สุดแล้ว ฯลฯ สิ่งเหล่านี้ได้กลายมาเป็นอุปสรรคในการรับความรู้จากแหล่งใหม่ๆ ที่อาจมีความถูกต้องกว่าได้ และนอกจากนี้ก็อาจมีกับดักอื่นๆ อีกหลายประการที่เป็นอุปสรรคต่อการสร้างความรู้

โดย พี่ดอกแก้ว [22 ก.ค. 2553 , 08:34:16 น.] ( IP = 58.9.151.175 : : )

สลักธรรม 3 ความรู้ที่ได้จากการศึกษาในเบื้องต้นนี้หากเปรียบแล้วก็เป็นเพียงความรู้ในขั้นปริยัติซึ่งลำดับขั้นตอนในทางพระพุทธศาสนานั้นยังมีความรู้ในขั้นปฏิบัติและขั้นปฏิเวธต่อไปด้วย ฉะนั้น พุทธศาสนิกชนที่ต้องการพ้นทุกข์จึงไม่อาจหยุดยั้งการสร้างความรู้ให้แก่ตนไว้เพียงแค่การศึกษาเท่านั้น เพราะความรู้ปริยัติที่มีมากก็เหมือนมีผืนดินที่กว้างขวางสมบูรณ์ แต่หากไม่เพียรสร้างความรู้ในขั้นปฏิบัติด้วยแล้ว ก็เหมือนต้นไม้ใหญ่ที่ไม่มีรากแก้ว ที่แม้นจะมีผืนดินมากมายแต่ก็ไม่อาจทำให้ต้นไม้มีความมั่นคงและเจริญเติบโตขึ้นมาได้ ผู้ที่ศึกษาปริยัติมากแต่มุ่งเพ่งโทษผู้อื่น มีการควบคุมอารมณ์และขัดเกลาตนเองได้น้อยจึงกลายเป็นเหมือนจุดด้อยที่เปิดโอกาสให้มีคำกล่าวจาบจ้วงพระศาสนาหรือคำตำหนิพระธรรม และก็เป็นจุดอ่อนที่สำคัญมากที่ผู้นอกศาสนาใช้โจมตีให้เห็นความล้มเหลว ผู้ที่มีความรู้ในปริยัติมากแต่มีการปฏิบัติที่น้อยจึงดูไม่สมดุลในการสร้างปัญญาและการสร้างเสบียงสู่ความพ้นทุกข์ ซึ่งในข้อนี้เมื่อพิจารณาแล้วก็คือพวกเราทั้งหลายนั่นเองที่ยังมีความย่อหย่อนไม่จริงจังต่อเป้าหมาย

โดย พี่ดอกแก้ว [22 ก.ค. 2553 , 08:35:23 น.] ( IP = 58.9.151.175 : : )

สลักธรรม 4 ถึงเวลาแล้วหรือยังที่เราจะหยั่ง รากแก้ว ของชีวิตลงบนผืนดินที่พอจะมีความสมบูรณ์แล้วผืนนี้ ถึงเวลาแล้วหรือยังที่เราจะช่วยกันพยุงพระพุทธศาสนาด้วยการปฏิบัติ ถึงเวลาแล้วหรือยังที่เราจะเป็นผู้ศึกษาที่มากไปด้วยมงคลแห่ง "พาหุสัจจะ" ที่จัดเป็นอริยทรัพย์ประการหนึ่งในเจ็ดประการ คือ สัทธา สีล หิริ โอตตัปปะ พาหุสัจจะ จาคะ และปัญญา ฉะนั้น ความรู้จากการศึกษาที่เรามีจะเป็นอริยทรัพย์อย่างสมบูรณ์มิได้เลยหากไม่เพิ่มค่าด้วยการปฏิบัติ ฟัง คิด ถาม และเขียน ....... มุ่งมั่นเพียรการศึกษา ตรวจสอบและตรวจตรา.......ในเนื้อหาว่าถูกจริง ไม่ฟุ้งซ่านชอบถาม ........... หรือยึดตามไปทุกสิ่ง มีหลักให้พักพิง................... ไม่อวดรู้ตู่วิชชา ไม่เป็นไม้ไร้ราก ................อารมณ์หลากโลภโทสา แทรกรากลงพสุธา.............. สร้างปัญญาปฏิบัติตน พยุงพระศาสนา................... สร้างศรัทธาให้เห็นผล ขัดเกลาชีวิตตน................เป็นเยี่ยงอย่างสร้างความดี

โดย พี่ดอกแก้ว [22 ก.ค. 2553 , 08:40:41 น.] ( IP = 58.9.151.175 : : )

สลักธรรม 5 อ่านแล้วซาบชึ้งนะคะ พูดแทนใจพี่เงี้ยวได้ พี่เงี้ยวคงไม่สามารถเรียบเรีบงได้ดีเท่านี้ ขอบคุณกับข้อความดีๆที่ได้รับค่ะ

โดย พี่เงี้ยว [22 ก.ค. 2553 , 09:10:48 น.] ( IP = 124.120.16.61 : : )

สลักธรรม 6 สวัสดีครับพี่ดอกแก้ว ขออนุโมทนากับบทความ "รากแก้ว" บงบอกชี้ชัดเจนมากเลยครับ กับการวัดระดับใจ และสิ่งที่ขัดต่อหลักการที่ควรประพฤตินะครับ เรื่องราวความเห็นของชาวพุทธทุกวันนี้ ล้วนมีอัตตาเข้าร่วมอย่างมากมาย แม้กระทั่งพระสงฆ์ ก็ยังนิยมที่จะใช้ความรู้สึกของตนเอง มาปรับแปลพระบาลีจนเสียหายมากเลย บางท่านถึงขนาดกล้าที่จะสอนผู้อื่นแบบผิดๆ และใช้สื่อไปในทางแสดงอัตตามากมาย พี่เณรผ่านตาผ่านหู แล้วก็ต้องปลงที่ใจตนเองครับ เรื่องของพระธรรมคำสอนนั้นยากมากๆที่จะทำให้ใครยอมรับฟัง และยากกว่านั้นคือ การให้ความเห็นที่ถูกต้อง ไม่ให้ใครมางมงาย แต่มีทางที่ควรดำเนินตามหลักธรรมของพระพุทธองค์ และมีศรัทธาที่จะประพฤติและปฏิบัติตามรอยบาทของพระองค์ท่าน คิดไปก็เท่านั้นว่า ทำไมถึงเป็นกันแบบนั้น ทำไมกล้าทำอย่างนี้ ก็ได้แต่ตอบตนเองว่า คงถึงกาลที่ความวิบัติของทิฏฐิมีมากขึ้นๆแล้ว และก็เร่งปลีกตนเองออกจากทางหายนะนั้นๆด้วยการใช้ชีวิตอย่างรอบคอบด้วยสติและปัญญานะครับ แม้ทุกสิ่งทุกอย่างต่างไม่เที่ยง บังคับบัญชาไม่ได้ก็ตาม หากเปรียบเสมือนใบไม้ร่วง พี่เณรก็ของเป็นใบโพธิให้ได้ครับ ร่วงลงสู่ดินตามกาลเวลาก็ยังเป็นใบโพธิครับ

โดย พี่เณร [22 ก.ค. 2553 , 10:09:56 น.] ( IP = 58.9.151.175 : : )

สลักธรรม 7 ขอบพระคุณในบทความที่เตือนสติ ให้มีความขนขวายในธรรมที่สูงขึ้น ขอบคุณนะคะ

โดย ช้างน้อยมะคะ [24 ก.ค. 2553 , 02:27:58 น.] ( IP = 183.89.232.135 : : )

สลักธรรม 8 ก้าวแรกซึ่งถือว่าเป็นรากแก้วนั้นนับว่าเป็นก้าวที่สำคัญยิ่งสำหรับชีวิตทั้งปัจจุบันชาติ และอนาคตชาติ และการจะมีก้าวต่อไปได้นั้น ต้องมีก้าวแรกที่มั่นคง จึงจะสามารถผ่านกับดักต่างๆที่มีมากมายดังที่พี่ดอกแก้วได้แจกแจงไว้ไปได้ กราบขอบพระคุณพี่ดอกแก้วที่รักมากค่ะที่เตือนสติให้พวกเราควรหันมามั่นคงต่อเป้าหมาย

โดย พี่ดา [24 ก.ค. 2553 , 12:34:44 น.] ( IP = 58.9.152.212 : : )

สลักธรรม 9 "ถึงเวลาแล้วหรือยังที่เราจะหยั่ง รากแก้ว ของชีวิต ด้วยการปฏิบัติ" เป็นข้อความที่ช่วยกระตุ้นเตือนใจให้มีความเพียรมากกว่านี้ค่ะ กราบขอบพระคุณพี่ดอกแก้วค่ะ

โดย เซิ่น [24 ก.ค. 2553 , 15:56:51 น.] ( IP = 180.210.216.74 : : )

สลักธรรม 10 เข้ามาอ่านเพื่อรับทราบถึงหลักการที่ควรดำเนิน และสิ่งที่เป็นกับดักใจหากรู้ไม่จริงครับ ขอบพระคุรมากครับ

โดย ทับตะวัน [29 ก.ค. 2553 , 09:45:51 น.] ( IP = 58.9.104.53 : : )

[ 1 ] [ 2 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น

จาก : * Code : กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน * อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB รายละเอียด : Icon Toy Special command * * กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว....

คำเตือน การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้ หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด