มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


ทำความดีให้พรั่งพร้อม








ทำความดีให้พรั่งพร้อม

โดย อาจารย์บุษกร เมธางกูร
บรรยายเมื่อวันที่ ๓ ตุลาคม พ.ศ. ๒๕๕๓


ทุกคนย่อมทราบแล้วว่าจิตที่เป็นกุศลให้ผลไปในทางเจริญ ซึ่งทำให้ชีวิตของเราปลอดภัยได้ ที่ชีวิตไม่ปลอดภัยก็เพราะอกุศลซึ่งเราเรียกว่าวิบากนั่นเอง ความปลอดภัยทั้งปวงเป็นผลของกุศลที่ให้ผลเป็นความสุข แต่ความไม่ปลอดภัยทั้งปวงเป็นผลของอกุศลให้ผลเป็นความทุกข์ ที่เรามีความลำบากกาย ลำบากใจ ก็เพราะอกุศลที่เราทำมาเอง ฉะนั้น ทุกสิ่งทุกอย่างอยู่ที่เรา เหมือนอย่างที่หลวงพ่อบอกว่า ใครทำใครได้ ทำมากได้มากทั้งดีทั้งชั่ว จึงควรตั้งใจและรวมกาย วาจา ใจ เพื่อจะทำดี เพราะความดีนั้นเป็นสิ่งที่วิเศษที่สุดเกินที่จะพรรณนาได้

ขึ้นชื่อว่าความดีทำง่าย แต่การรักษาความดีทำยาก วันนี้ได้เขียนขึ้นบนกระดานว่า

ภิกฺขุ วิสฺสาสมา ปาทิ อปฺปตฺโต อาสวกฺขยํ

แปลว่า เมื่อยังไม่ถึงความสิ้นกิเลสก็อย่านอนใจ

รูรั่วน้อยๆ ของเรือ อาจทำให้เรือจมได้

ไฟน้อยๆ อาจเผาเมืองได้

ดังนั้น ผู้รักษาเรือน ผู้รักษาเมือง ไม่ควรประมาท

ควรรีบอุดรูรั่วและดับไฟดุ้นน้อยที่จะเป็นอันตรายนั้นเสีย

โดย น้องกิ๊ฟ [4 ต.ค. 2553 , 16:20:25 น.] ( IP = 118.173.241.116 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ


  สลักธรรม 1



ท่านเปรียบเสมือนรูรั่วน้อยๆ ของเรือ อาจทำให้เรือจมได้ เพราะถ้าเราวางใจว่ารูรั่วนิดหน่อยไม่เป็นไรเดี๋ยวก็พายถึงฝั่ง แต่ถ้าเราหมดแรงเราก็ต้องพักกลางครัน แล้วน้ำก็จะไหลเข้าอยู่ตลอดเวลาก็จะทำให้เรือจมได้

ท่านเปรียบเสมือนว่า ไฟน้อยๆ อาจเผาเมืองได้ ฉะนั้น ชั่วเล็กๆ น้อยๆ ความชะล่าใจเล็กๆ น้อยๆ อาจทำลายชีวิตได้ เมื่อยังไม่ถึงความสิ้นกิเลสก็อย่าวางใจ การไม่วางใจหรือการที่ไม่ชะล่าใจเป็นคำสอนของพระพุทธเจ้า ที่พระองค์บอกให้ยังชีวิตด้วยความไม่ประมาท ดังนั้น ผู้รักษาเรือน ผู้รักษาเมือง ไม่ควรประมาท

ท่านเปรียบว่า เรือนี่คือชีวิตเรา ชีวิตแต่ละคนนี่เหมือนเรือลำหนึ่งที่ลอยละล่องอยู่ในแม่น้ำตัณหา แล้วแต่คลื่นกรรมจะพัดไปตรงไหน ชีวิตของเราเหมือนเมืองๆ หนึ่ง ซึ่งมีประตูออก ๖ ทาง ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ ฉะนั้น ผู้รักษาเรือรักษาชีวิต ผู้รักษาเมืองคือรักษาชีวิต ไม่ควรประมาทเพราะว่าศัตรูพร้อมจะเข้าออก ได้ตลอดเลย ทั้งศัตรูภายนอกและศัตรูภายใน

ศัตรูภายนอกคือ วัตถุกามต่างๆ ศัตรูภายใน คือ กิเลสกามต่างๆ ดังนั้น จึงขอนำเรื่องที่เกี่ยวกับคำสอนนี้มาอ่านให้ฟังสั้นๆ ว่า

การทำความดีให้พรั่งพร้อม

เมื่อละชั่วได้แล้ว ถ้ายังไม่ทำความดี ชีวิตก็ยังพร่องอยู่ยังมิได้ทำประโยชน์เพื่อผู้อื่น ซึ่งเขาเหล่านั้นได้ทำประโยชน์ให้แก่เราโดยตรงบ้างโดยอ้อมบ้าง คนเราทุกคนเกิดมาพร้อมด้วยหนี้บุญคุณของผู้อื่น มีมารดาบิดา เป็นต้น จึงต้องทำความดีเพื่อใช้หนี้สังคม จริงอยู่ การละความชั่วได้นั้นเป็นความดีอย่างหนึ่ง แต่ชีวิตจะไม่สมบูรณ์ ถ้าไม่ทำความดีด้วย ดังกล่าวแล้ว

โดย น้องกิ๊ฟ [4 ต.ค. 2553 , 16:21:08 น.] ( IP = 118.173.241.116 : : )


  สลักธรรม 2



วิธีสร้างความดี

การทำความดีนั้นต้องมีวิธีทำหรือวิธีสร้างต่อไปนี้เป็นวิธีการบางอย่างในการทำความดี ซึ่งมีอย่างน้อย ๒ วิธี คือ

๑. พยายามให้กุศลจิตเกิดขึ้นบ่อยๆ ด้วยมนสิการถึงคุณความดีหรือพิจารณาถึงคุณค่าของความดี

๒. เมื่อกุศลจิตคือความคิดที่จะทำความดี (ในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง)เกิดขึ้นแล้วให้รีบทำทันที เพราะถ้ายังลังเลรีรออยู่ จิตใจจะน้อมไปในบาปหรือในความชั่ว กล่าวคืออาจกลับใจไม่ทำเสีย

ข้อความที่ ๒ ดังกล่าวมา สมกับพระพุทธภาษิตที่ว่า “อภิตฺถเรถ กลฺยาเณ ปาปา จิตฺตํ นิวารเย ทนฺธิ หิ กรโต ปุญญํ ปาปสฺมึ รมตี มโน” แปลว่า “ควรรีบทำความดี ควรห้ามจิตเสียจากบาป เมื่อทำความดีช้าๆ หรือมัวลังเลรีรออยู่ ใจย่อมยินดีในความชั่ว”

ทั้งนี้เพราะจิตใจของคนเรากลับกลอกแปรปรวนเร็ว เดี๋ยวจะเอาอย่างนั้น เดี๋ยวจะเอาอย่างนี้ ตามไม่ค่อยทัน เพราะความนึกคิดของคนนั้นไม่เที่ยงมีเหตุปัจจัยปรุง เมื่อเหตุปัจจัยปรุงให้ดีก็ดีไปชั่วคราว พอเปลี่ยนเหตุปัจจัยใหม่คือได้เหตุปัจจัยชั่วก็กลับเป็นชั่วเสียอีก น่าเบื่อหน่าย พระอริยะเจ้าทั้งหลายท่านจึงฝึกจิตทำใจของท่านให้มั่นคง แจ่มใส จนเหตุปัจจัยๆ อะไรๆ ทำให้แปรปรวนไม่ได้ สงบอยู่อย่างนั้น ไม่ต้องขึ้นๆ ลงๆ เหมือนเด็กๆ ที่ประเดี๋ยวก็หัวเราะ ประเดี๋ยวก็ร้องไห้

โดย น้องกิ๊ฟ [4 ต.ค. 2553 , 16:21:27 น.] ( IP = 118.173.241.116 : : )


  สลักธรรม 3



วิธีรักษาคุณความดี

การรักษาคุณความดีเป็นภาระอันยิ่งใหญ่อย่างหนึ่งของมนุษย์ และตามความรู้สึกของข้าพเจ้าเห็นว่าเป็นภาระอันมีเกียรติยิ่ง การกระทำสิ่งใดก็ตาม ถ้าเป็นการกระทำเพื่อรักษาความดีก็รู้สึกว่าเป็นการกระทำที่มีเกียรติ แม้จะทุกข์ยากลำบากและขมขื่นบ้างก็มีความชื่นใจแอบแฝงซ่อนเร้นอยู่ด้วย

การทำความดียังง่ายกว่าการรักษาคุณความดี เปรียบเหมือนการมีลูกง่ายกว่าการเลี้ยงดูบำรุงรักษาลูก บางคนทำความดีมาเกือบตลอดชีวิต พอรักษาคุณความดีไว้ไม่ได้สักครั้งสองครั้งก็กลายเป็นคนเสียและคนก็มักพูดถึงตรงเสียนั้น แกงอย่างดีทั้งหม้อใหญ่ พอแมลงวันลงไปนอนตายอยู่สักตัว ผู้ที่จะมาช้อนกินก็รังเกียจ มีแต่เจ้าของแกงเท่านั้นที่จะหาทางแก้ไข เช่น ตักแมลงวันทิ้งแล้วต้มให้เดือดใหม่

ชีวิตของคนก็เหมือนกัน มีดีมาก มีชั่วเพียงเล็กน้อยคนทั้งหลายก็เพ่งมอง และพากันรังเกียจตรงชั่วเล็กน้อยนั่นแหละ ผ้าขาวทั้งผืนมีจุดดำอยู่นิดเดียวก็มองเห็นเป็นตำหนิและเห็นเด่นชัดมาก ชีวิตของคนก็เหมือนกันยิ่งบริสุทธิ์ผุดผ่องมากเท่าใด ข้อบกพร่องเล็กน้อยคนก็ยิ่งมองเห็นได้ง่าย

เพราะฉะนั้นการรักษาคุณความดีจึงเป็นของยากอย่างยิ่ง พระอริยะเจ้าทั้งหลายจึงพยายามทำความดีชนิดที่ไม่ต้องเป็นภาระกังวลกับการรักษาอีกต่อไป สิ่งที่จะมาทำลายความดีก็คือความชั่ว สิ่งที่จะให้ทำความชั่วก็คือกิเลส การทำลายกิเลสจึงเท่ากับทำลายบ่อเกิดของความชั่ว เมื่อกิเลสสิ้นแล้ว บ่อเกิดของความชั่วก็ไม่มี สิ่งที่จะมาทำลายความดีก็สิ้นสูญ จึงไม่ต้องกังวลกับเรื่องการรักษาความดีอีกต่อไป เป็นการปลดเปลื้องภาระอันยิ่งใหญ่ เป็นความสงบสุขอันยิ่งใหญ่

โดย น้องกิ๊ฟ [4 ต.ค. 2553 , 16:21:48 น.] ( IP = 118.173.241.116 : : )


  สลักธรรม 4



คราวนี้ ปัญหาว่า อะไรคือเครื่องมือในการรักษาคุณความดี คำตอบก็คือความไม่ประมาท กล่าวคือการมีสติระวังอยู่เสมอ ไม่นิ่งนอนใจ ไม่วางใจ อย่างที่พระพุทธเจ้าตรัสว่า “ภิกฺขุ วิสฺสาสมา ปาทิ อปฺปตฺโต อาสวกฺขยํ แปลว่า เมื่อยังไม่ถึงความสิ้นกิเลสก็อย่านอนใจ”

ความชั่วที่จะมาทำลายความดีนั้นมักเกิดจากความนอนใจหรือความประมาทว่าไม่เป็นไร รูรั่วน้อยๆ ของเรืออาจทำให้เรือจมได้ ไฟน้อยๆ อาจเผาเมืองได้ เพราะฉะนั้นผู้รักษาเรือ รักษาเมือง จึงไม่ควรปะมาท ควรรีบอุดรูรั่วและดับไฟดุ้นน้อยที่จะเป็นอันตรายนั้นเสีย

เรื่องเล็กๆ น้อยๆ อาจลุกลามใหญ่โตเป็นสงครามกลางเมืองได้แบบ “น้ำผึ้งหยดเดียว” ผู้ต้องการรักษาความสามัคคีจึงต้องระวังเรื่องเล็กๆ น้อยๆ โดยไม่ประมาท เพราะความประมาทเป็นมลทินของผู้รักษา มองในทางตรงกันข้ามว่า ความไม่ประมาทเป็นคุณธรรมของผู้รักษา

รวมความว่าเป็นหน้าที่สำคัญอย่างหนึ่งของคนเราที่จะต้องรักษาคุณความดีที่ได้ทำไว้แล้ว และควรจะต้องถือเป็นหน้าที่อันมีเกียรติ ใครเขาจะมาทำอะไรให้อย่างไร ซึ่งบางทีอาจทำให้เราเสียได้เหมือนกัน แต่ถ้าเราถือว่าเป็นหน้าที่ของเราที่จะต้องรักษาคุณความดี เราก็จะรักษาคุณความดีไว้ได้

วิธีสร้างความดีเป็นเรื่องยิ่งใหญ่ในชีวิตมนุษย์ ผู้ที่รู้จักความดีและความชั่วแล้ว แต่ถ้าไม่รู้จักสร้างความดีหลีกหนีความชั่วก็จะสร้างความดีไม่สำเร็จ เหมือนคนที่รู้ว่าตึกนั้นคืออะไรประกอบด้วยอะไรบ้าง แต่ถ้าไม่รู้จักวิธีสร้างก็ไม่อาจสร้างตึกให้สำเร็จได้ สร้างแล้วพังๆ ในที่สุดก็อ่อนใจเลิกสร้างไปเอง.

โดย น้องกิ๊ฟ [4 ต.ค. 2553 , 16:22:11 น.] ( IP = 118.173.241.116 : : )


  สลักธรรม 5



ดังนั้น ชีวิตเราก็เช่นกัน การที่เรามาศึกษาพระอภิธรรม การที่เรามาสวดมนต์ การที่เราเพียรพยายามทำทุกอย่างนี่ แค่การเริ่มต้น คือเจตนาตั้งใจทำความดี เจตนาของเราคือ มีความมุ่งมั่นตั้งใจมาทำความดี คือมาเรียนแต่ขณะมาเรียนหรือตั้งใจมาสวดมนต์ นั่นคือจิตคิดดีแล้ว และจิตนั้นมีมนสิการมุ่งมาตรงความดี

การที่เราสวดมนต์ ได้ต่อเนื่อง มีความเพียรต่อไปๆ การรักษาเจตนาดีเอาไว้คือการรักษาความดี เช่นเดียวกันในห้องเมื่อเราตั้งใจมาเรียนแล้ว การที่เราพยายามฟัง พยายามทำความเข้าใจ นั่นก็คือเป็นการเพียรรักษาความดี

ฉะนั้น ชีวิตของเรา การทำความดี กับการรักษาความดี ถ้าเผื่อเราเข้าใจแล้วไม่ยากเลย ก็ขอความสุขความเจริญ ความตั้งใจทุกอย่าง ทุกประสบให้กับทุกคน มีความก้าวหน้าในบุญ คุ้นกับความสงบ และจบชีวิตจากสังสารวัฏได้โดยเร็วถ้วนหน้ากันทุกท่านทุกคน อนุโมทนาค่ะ

และเพื่อเป็นการแสดงความเคารพในวาระครบรอบกาลมรณภาพ ๑๙ ปีของท่านพระอาจารย์บุญมี เมธางกูร ประทีปดวงเอกของอภิธรรมมูลนิธิ ในวันอาทิตย์ที่ ๒๘ พฤศจิกายน ๒๕๕๓ ก็จะมีการทำบุญเปลี่ยนผ้าไตรจีวรให้แก่หุ่นขี้ผึ้งรูปเหมือนของท่าน จึงขอแจ้งข่าวให้ทราบทั่วกัน

โดย น้องกิ๊ฟ [4 ต.ค. 2553 , 16:22:31 น.] ( IP = 118.173.241.116 : : )

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org