มูลนิธิอภิธรรมมูลนิธิ

Moonlanithi Vipassana
Meditation
OnlineStudy
thai    english
Article สำนักวิปัสสนา
อ้อมน้อย
กิจกรรม About Us

[ Home ] [ ลานถาม-ตอบปัญหาธรรมะ ] [ ลานกวีธรรม ] [ ลานคิด เล่า เขียน ] [ ลานกลิ่นดอกแก้ว ] [ ค้นหากระทู้ ] [ สมัครสมาชิก ] [ login เข้าระบบ ]


ลีลาในถามตอบปัญหามาติกา





ลีลาในถามตอบปัญหาในธัมมสังคณี(มาติกา)

ธัมมหทยวิภังค์ คือ ตั้งคำถามขึ้นก่อนว่า ขันธ์มีเท่าไร อายตนะมีเท่าไร ธาตุมี เท่าไร จนถึงจิตมีเท่าไร แล้วก็ตอบว่า ขันธ์มี ๕ เป็นต้น แล้วจึงแจกรายละเอียดออกไป ครั้นแล้วได้นำธรรมที่เป็นบทตั้งนั้นมาแจกตามแนวอื่นอีก เช่น แนวแห่งธัมมสังคณีว่า ขันธ์ ๕ เป็นต้นนั้น อะไรเป็นกุศล อะไรเป็นอกุศล อะไรเป็นอัพยากฤต.


ธัมมหทยวิภังค์ สัพพสังคาหิกวาร

ขันธ์มีเท่าไร อายตนะมีเท่าไร ธาตุมีเท่าไร สัจจะมี เท่าไร อินทรีย์มีเท่าไร เหตุมีเท่าไร อาหารมีเท่าไร ผัสสะมีเท่าไร เวทนามีเท่าไร สัญญามีเท่าไร เจตนามีเท่าไร จิตมีเท่าไร
ขันธ์มี ๕ อายตนะมี ๑๒ ธาตุมี ๑๘ สัจจะมี ๔ อินทรีย์มี ๒๒ เหตุมี ๙ อาหารมี ๔ ผัสสะมี ๗ เวทนามี ๗ สัญญามี ๗ เจตนามี ๗ จิตมี ๗
ในธรรมเหล่านั้น ขันธ์ ๕ เป็นไฉนคือ รูปขันธ์ เวทนาขันธ์ สัญญาขันธ์ สังขารขันธ์ วิญญาณขันธ์ เหล่านี้เรียกว่า ขันธ์ ๕


อายตนะ ๑๒ เป็นไฉนคือ จักขายตนะ รูปายตนะ โสตายตนะ สัททายตนะ ฆานายตนะ คันธายตนะ ชิวหายตนะ รสายตนะ กายายตนะ โผฏฐัพพายตนะ มนายตนะ ธัมมายตนะ เหล่านี้เรียกว่า อายตนะ ๑๒
ธาตุ ๑๘ เป็นไฉนคือ จักขุธาตุ รูปธาตุ จักขุวิญญาณธาตุ โสตธาตุ สัททธาตุ โสตวิญญาณธาตุ ฆานธาตุ คันธธาตุ ฆานวิญญาณธาตุ ชิวหาธาตุ รสธาตุ ชิวหาวิญญาณธาตุ กายธาตุ โผฏฐัพพธาตุ กายวิญญาณธาตุ มโนธาตุ ธัมมธาตุ มโนวิญญาณธาตุ เหล่านี้เรียกว่า ธาตุ ๑๘
สัจจะ ๔ เป็นไฉนคือ ทุกขสัจจะ สมุทยสัจจะ มัคคสัจจะ นิโรธสัจจะ เหล่านี้เรียกว่า สัจจะ ๔
อินทรีย์ ๒๒ เป็นไฉนคือ จักขุนทรีย์ โสตินทรีย์ ฆานินทรีย์ ชิวหินทรีย์ กายินทรีย์ มนินทรีย์ อิตถินทรีย์ ปุริสนทรีย์ ชีวิตินทรีย์ สุขินทรีย์ ทุกขินทรีย์ โสมนัสสินทรีย์ โทมนัสสินทรีย์ อุเปกขินทรีย์ สัทธินทรีย์ วิริยินทรีย์ สตินทรีย์ สมาธินทรีย์ ปัญญินทรีย์ อนัญญตัญญัสสามีตินทรีย์ อัญญินทรีย์ อัญญาตาวินทรีย์ เหล่านี้เรียกว่า อินทรีย์ ๒๒


โดย ธีรวสฺ (tvb) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [16 พ.ย. 2553 , 22:38:53 น.] ( IP = 58.9.117.125 : : ) เก็บกระทู้นี้ไว้ใน Bookmarkส่งกระทู้นี้ให้เพื่อนของคุณ
[ 1 ][ 2 ][ 3 ] [ 4 ]


  สลักธรรม 31

รูปทุกวาร

บรรดาขันธ์ ๕ ขันธ์ไหน เป็นรูปธรรม ขันธ์ไหน เป็นอรูปธรรม ฯลฯ บรรดาจิต ๗ จิตไหน เป็นรูปธรรม จิตไหน เป็นอรูปธรรม

รูปขันธ์ เป็นรูปธรรมขันธ์ ๔ เป็นอรูปธรรม

อายตนะ ๑๐ เป็นรูปธรรม

มนายตนะ เป็นอรูปธรรม

ธัมมายตนะ เป็น รูปธรรมก็มี เป็นอรูปธรรมก็มี

ธาตุ ๑๐ เป็นรูปธรรม ธาตุ ๗ เป็นอรูปธรรม

ธัมมธาตุ เป็นรูปธรรม ก็มี เป็นอรูปธรรมก็มี

สัจจะ ๓ เป็นอรูปธรรม ทุกขสัจ เป็นรูปธรรมก็มี เป็นอรูปธรรมก็มี



อินทรีย์ ๗ เป็นรูปธรรม อินทรีย์ ๑๔ เป็นอรูปธรรม

ชีวิตินทรีย์ เป็น รูปธรรมก็มี เป็นอรูปธรรมก็มี
เหตุ ๙ เป็นอรูปธรรม

กวฬิงการาหาร เป็นรูปธรรม อาหาร ๓ เป็นอรูปธรรม

ผัสสะ ๗ เป็นอรูปธรรม

เวทนา ๗ สัญญา ๗ เจตนา ๗ จิต ๗ เป็นอรูปธรรม



โดย ธีรวสฺ [17 พ.ย. 2553 , 00:08:21 น.] ( IP = 58.9.117.125 : : )


  สลักธรรม 32

โลกิยทุกวาร

บรรดาขันธ์ ๕ ขันธ์ไหน เป็นโลกิยธรรม ขันธ์ไหน เป็นโลกุตตรธรรม ฯลฯ

บรรดาจิต ๗ จิตไหน เป็นโลกิยธรรม จิตไหน เป็นโลกุตตรธรรม

รูปขันธ์ เป็นโลกิยธรรม ขันธ์ ๔ เป็นโลกิยธรรมก็มี เป็นโลกุตตรธรรมก็มี

อายตนะ ๑๐ เป็นโลกิยธรรม อายตนะ ๒ เป็นโลกิยธรรมก็มี เป็น โลกุตตรธรรมก็มี

ธาตุ ๑๖ เป็นโลกิยธรรม ธาตุ ๒ เป็นโลกิยธรรมก็มี เป็นโลกุตตรธรรมก็มี

สัจจะ ๒ เป็นโลกิยธรรม สัจจะ ๒ เป็นโลกุตตรธรรม

อินทรีย์ ๑๐ เป็นโลกิยธรรม



อินทรีย์ ๓ เป็นโลกุตตรธรรม

อินทรีย์ ๙ เป็นโลกิยธรรมก็มี เป็นโลกุตตรธรรมก็มี

อกุศลเหตุ ๓ เป็นโลกิยธรรม

เหตุ ๖ เป็นโลกิยธรรมก็มี เป็นโลกุตตรธรรมก็มี

กพฬิงการาหาร เป็นโลกิยธรรม

อาหาร ๓ เป็นโลกิยธรรมก็มี เป็น โลกุตตรธรรมก็มี

ผัสสะ ๖ เป็นโลกิยธรรม มโนวิญญาณธาตุสัมผัส เป็นโลกิยธรรมก็มี เป็นโลกุตตรธรรมก็มี
เวทนา ๖ สัญญา ๖ เจตนา ๖ จิต ๖ เป็นโลกิยธรรม

มโนวิญญาณธาตุ เป็นโลกิยธรรมก็มี เป็นโลกุตตรธรรมก็มี

หัวข้อธรรมที่แสดงมาคือ อภิญญา อารัมมณะ ๒ ทิฏฐะ กุศลเวทนา วิปาก อุปาทินนะ วิตก รูป โลกิยะ ฉะนี้แล



ที่มาธัมมหทยวิภังค์ แจกหัวใจหรือหัวข้อธรรมเล่มที่ ๓๕ ชื่อวิภังค์ ( เป็นอภิธัมมปิฎก )
เหมาะสำหรับท่านผู้ศึกษามาติกา หรือผู้ศึกษาเพื่อการวินิจฉัยธรรม

โดย ธีรวสฺ บำเพ็ญบุญบารมี [17 พ.ย. 2553 , 00:19:02 น.] ( IP = 58.9.117.125 : : )


  สลักธรรม 33


ธรรมที่เกิดร่วมกับโลกุตตระได้


อายตนะ ๒ ในโลกุตตระ เป็นไฉนคือ มนายตนะ ธัมมายตนะ

ธาตุ ๒ ในโลกุตตระ เป็นไฉนคือ มโนวิญญาณธาตุ ธัมมธาตุ

สัจจะ ๒ ในโลกุตตระ เป็นไฉนคือ มัคคสัจจะ นิโรธสัจจะ

อินทรีย์ ๑๒ ในโลกุตตระ เป็นไฉนคือ มนินทรีย์ ชีวิตินทรีย์ โสมนัสสินทรีย์ อุเปกขินทรีย์
สัทธินทรีย์ วิริยินทรีย์ สตินทรีย์ สมาธินทรีย์ ปัญญินทรีย์ อนัญญตัญญัสสามีตินทรีย์ อัญญินทรีย์ อัญญาตาวินทรีย์

เหตุ ๖ ในโลกุตตระ เป็นไฉนคือ กุศลเหตุ ๓ อัพยากตเหตุ ๓

อาหาร ๓ ในโลกุตตระ เป็นไฉนคือ ผัสสาหาร มโนสัญเจตนาหาร วิญญาณาหาร

ผัสสะ ๑ ในโลกุตตระ เป็นไฉนคือ มโนวิญญาณธาตุสัมผัส

เวทนา ๑ ในโลกุตตระ เป็นไฉนคือเวทนาเกิดแต่มโนวิญญาณธาตุสัมผัส

สัญญา ๑ ในโลกุตตระ เป็นไฉนคือสัญญาเกิดแต่มโนวิญญาณธาตุสัมผัส

เจตนา ๑ ในโลกุตตระ เป็นไฉนคือ เจตนาเกิดแต่มโนวิญญาณธาตุสัมผัส

จิต ๑ ในโลกุตตระ เป็นไฉนคือ มโนวิญญาณธาตุ


………………………………….


ธรรมที่เกิดร่วมกับโลกุตตระไม่ได้




ไม่มีโลกุตตระใน รูปขันธ์

ไม่มีโลกุตตระใน อายตนะ ๑๐ จักขายตนะ รูปายตนะ โสตายตนะ สัททายตนะ ฆานายตนะ คันธายตนะ ชิวหายตนะ รสายตนะ กายายตนะ โผฏฐัพพายตนะ

ไม่มีโลกุตตระใน ธาตุ ๑๖ จักขุธาตุ รูปธาตุ จักขุวิญญาณธาตุ โสตธาตุ สัททธาตุ โสตวิญญาณธาตุ ฆานธาตุ คันธธาตุ ฆานวิญญาณธาตุ ชิวหาธาตุ รสธาตุ ชิวหาวิญญาณธาตุ กายธาตุ โผฏฐัพพธาตุ กายวิญญาณธาตุ มโนธาตุ
ไม่มีโลกุตตระใน สัจจะ ๒ ทุกขสัจจะ สมุทยสัจจะ

ไม่มีโลกุตตระใน อินทรีย์ ๑๐ จักขุนทรีย์ โสตินทรีย์ ฆานินทรีย์ ชิวหินทรีย์ กายินทรีย์ อิตถินทรีย์ ปุริสนทรีย์ สุขินทรีย์ ทุกขินทรีย์ โทมนัสสินทรีย์

ไม่มีโลกุตตระใน เหตุ ๓ อกุศลเหตุ๓ คือ โลภะ โทสะ โมหะ

ไม่มีโลกุตตระใน อาหาร ๑ กพฬิงการาหาร

ไม่มีโลกุตตระใน ผัสสะ ๖ จักขุสัมผัส โสตสัมผัส ฆานสัมผัส ชิวหาสัมผัส กายสัมผัส มโนธาตุสัมผัส

ไม่มีโลกุตตระใน เวทนา๖ เวทนาเกิดแต่จักขุสัมผัส เวทนาเกิดแต่โสตสัมผัส เวทนาเกิดแต่ฆานสัมผัส เวทนาเกิดแต่ชิวหาสัมผัส เวทนาเกิดแต่กายสัมผัส เวทนาเกิดแต่มโนธาตุสัมผัส

ไม่มีโลกุตตระใน สัญญา๖ สัญญาเกิดแต่จักขุสัมผัส สัญญาเกิดแต่โสตสัมผัส สัญญาเกิดแต่ ฆานสัมผัส สัญญาเกิดแต่ชิวหาสัมผัส สัญญาเกิดแต่กายสัมผัส สัญญาเกิดแต่ มโนธาตุสัมผัส

ไม่มีโลกุตตระใน เจตนา ๖ เจตนาเกิดแต่จักขุสัมผัส เจตนาเกิดแต่โสตสัมผัส เจตนาเกิดแต่ฆานสัมผัส เจตนาเกิดแต่ชิวหาสัมผัส เจตนาเกิดแต่กายสัมผัส เจตนาเกิดแต่ มโนธาตุสัมผัส

ไม่มีโลกุตตระใน จิต ๖ จักขุวิญญาณ โสตวิญญาณ ฆานวิญญาณ ชิวหาวิญญาณ กายวิญญาณธาตุ มโนธาตุ



ที่มาในธัมมหทยวิภังค์


โดย ธีรวสฺ บำเพ็ญบุญบารมี (tvb) ดูรายละเอียดสมาชิกคนนี้ [18 พ.ย. 2553 , 21:59:31 น.] ( IP = 61.90.102.160 : : )
[ 1 ][ 2 ][ 3 ] [ 4 ]

ขอเชิญแสดงความคิดเห็น
จาก : *
Code :
กรุณากรอก Code ตัวเลขด้านบน *
อีเมล์ : หากไม่ต้องการให้เว้นว่าง
รูปภาพ : ไม่เกิน 150KB
รายละเอียด :
Icon Toy
Special command

* *
กรุณาคลิ๊ก Post message เพียงครั้งเดียว.... 

คำเตือน
  • การแอบอ้างใช้ชื่อบุคคลซึ่งอาจทำให้บุคคลนั้นเกิดความเสียหาย อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • การโพสรูปภาพที่ไม่เหมาะสม หรือ ไม่ได้รับอนุญาตจากเจ้าของภาพ อาจถูกดำเนินคดีทางกฏหมายได้
  • หากพบเห็นรูปภาพหรือกระทู้ที่ไม่เหมาะสมสามารถเมล์เข้ามาได้ที่ freewebboard@thaimisc.com โดยระบุ subject "กระทู้ไม่เหมาะสม" พร้อมทั้งระบุ ADDRESS ของเว็บบอร์ด

ผู้ช่วยเหลือ-แหล่งข้อมูล

[ คีตธรรม ] [ ตารางสี ] [ ค้นหาเพลง ]

ลานภาพ

อบรมวิปัสสนา

ค้นหา

ค้นหา-GooGle

สร้างสรรค์โดย a2.gif (164 bytes) http://www.abhidhamonline.org